รับจด อย. คือการช่วยเจ้าของ สินค้าเตรียม เอกสาร และยื่นคำขอ เพื่อให้สินค้าได้เลข อย. ตามประเภทของตัวเอง ทั้งเลขสารบบอาหาร ใบรับจดแจ้งเครื่องสำอาง และเลขของผลิตภัณฑ์ สมุนไพร บทความ นี้อธิบาย ว่าสินค้า แต่ละแบบต้อง ขอเลข อย. อย่างไร ต้องเตรียมอะไร ผู้บริโภคตรวจเลข อย. เองได้อย่างไร และเรื่อง ใดที่ทำให้ คำขอถูกตีกลับ บ่อยที่สุด
รับจด อย. คืออะไร และสินค้า แต่ละประเภท ใช้เลข อย. แบบไหน คำว่า เลข อย. ที่คนทั่วไปใช้ เป็นคำเรียก รวมของเลขหลายแบบ ซึ่งออกตามกฎหมาย คนละฉบับ สำนักงาน คณะกรรมการ อาหาร และยา (อย.) ดูแลทั้งอาหาร เครื่องสำอาง และผลิตภัณฑ์สมุนไพร แต่ขั้นตอน แบบคำขอ และเอกสาร ของแต่ละ กลุ่มแยกกันชัดเจน
ก่อนขอเลข อย. จึงต้องตอบให้ ได้ก่อนว่าสินค้า อยู่ในกลุ่มไหน เพราะ กลุ่มเป็นตัวกำหนด ว่าต้องยื่นที่ระบบใด ใช้เอกสารชุดไหน และต้องมีผลวิเคราะห์ หรือไม่
กลุ่มสินค้า กฎหมายหลัก สิ่งที่ได้หลังผ่านการพิจารณา สิ่งที่แสดงบนฉลาก อาหาร และผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522เลขสารบบอาหาร เลข 13 หลักในกรอบเครื่องหมาย อย. เครื่องสำอาง พระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2558ใบรับจดแจ้ง เลขที่ใบรับจดแจ้ง ผลิตภัณฑ์สมุนไพร พระราชบัญญัติ ผลิตภัณฑ์ สมุนไพร พ.ศ. 2562ใบสำคัญ การขึ้นทะเบียนตำรับ ใบรับแจ้งรายละเอียด หรือใบรับจดแจ้ง เลขที่ของใบนั้น
สินค้าหน้าตา คล้ายกันอาจอยู่ คนละกฎหมาย ตัวอย่างเช่น ผงชงที่มีพืชเป็นส่วนผสม อาจเป็นอาหารทั่วไป ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรก็ได้ ขึ้นกับวัตถุประสงค์การใช้ รูปแบบ ส่วนประกอบ และข้อความ ที่ต้องการ กล่าวอ้างบนฉลาก
เกณฑ์ของอาหาร เครื่องสำอาง และสมุนไพรใช้แทนกันไม่ได้ สารที่ใช้ได้ ในเครื่อง สำอาง ไม่ได้แปลว่าใช้ ในอาหารได้ และกลับกัน
บริการรับจด อย. ของบริษัท ทีไอบีดี จำกัด ครอบคลุมทั้งสามกลุ่ม ตั้งแต่ช่วยจัดประเภทสินค้า ตรวจสูตรและฉลากก่อนยื่น ไปจนถึงจัดชุดเอกสาร กรณียื่นแทนผู้ประกอบ การต้องมีหนังสือ มอบอำนาจ และผู้พิจารณาอนุญาตคือ อย. เสมอ
เลขสารบบอาหารคืออะไร ขอเลขสารบบ อาหาร ต้องผ่านอะไรบ้าง เลขสารบบอาหารคือเลข 13 หลักที่แสดง ในกรอบ เครื่องหมาย อย. บนฉลากอาหาร ประกาศ กระทรวง สาธารณสุข (ฉบับที่ 450) ว่าด้วยการแสดง ฉลากของอาหาร ในภาชนะบรรจุ กำหนด ให้เลขสารบบ อาหาร เป็นรายการ หนึ่งที่ฉลากต้องมี
เลขนี้ผูกกับสถาน ที่ผลิตหรือสถาน ที่นำเข้า และผูกกับผลิตภัณฑ์ แต่ละรายการ จึงเปลี่ยน สถานที่ผลิตหรือ ย้ายเลขไปใช้ กับสินค้า อื่นเองไม่ได้
กฎหมาย อาหาร แบ่งอาหาร ตามระดับ การควบคุม เช่น อาหารควบคุมเฉพาะ อาหาร ที่กำหนด คุณภาพ หรือมาตรฐาน อาหารที่ต้องมีฉลาก และอาหารทั่วไป ระดับยิ่งสูง เอกสาร และการตรวจ สอบยิ่งมาก การขึ้นทะเบียนอยู่ในหมวด 5 ของพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522
กลุ่มอาหาร ตัวอย่างที่มีประกาศเฉพาะ อาหารควบคุมเฉพาะ อาหารสำหรับทารก นมดัดแปลงสำหรับทารก อาหาร สำหรับ ผู้ที่ต้องการ ควบคุม น้ำหนัก อาหาร ที่กำหนด คุณภาพ หรือมาตรฐาน ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เครื่อง ดื่มในภาชนะ บรรจุที่ปิดสนิท ชา กาแฟ น้ำผึ้ง อาหารที่ต้องมีฉลาก วัตถุแต่งกลิ่นรส อาหารแปรรูปบางชนิด อาหารทั่วไป อาหาร ที่ไม่อยู่ในสาม กลุ่มแรก ถ้าบรรจุ ในภาชนะ เพื่อจำหน่าย ยังต้องทำฉลาก ตามประกาศ ว่าด้วยฉลาก อาหาร ในภาชนะบรรจุ
ลำดับงานโดย ทั่วไปของการ ขอเลขสารบบ อาหารมีดังนี้
สถานที่ผลิตหรือ สถานที่นำเข้า ต้องผ่านการอนุญาต ด้านสถาน ที่ตามขนาด และลักษณะ กิจการก่อน ถ้าจ้างโรงงานผลิต ต้องดูเอกสาร อนุญาต ของโรงงานนั้น จัดกลุ่มอาหาร แล้วเปิดประกาศ เฉพาะ ของอาหาร ชนิดนั้นมาดูว่า กำหนด คุณภาพ ส่วนประกอบ หรือฉลากไว้อย่างไร เตรียม สูตรส่วนประกอบ เป็นร้อยละ ร่างฉลาก และผลวิเคราะห์ ในกรณีที่ประกาศ กำหนด ยื่นคำขอ ทางระบบ อิเล็กทรอนิกส์ของ อย. ตอบคำถาม หรือแก้เอกสาร ตามที่เจ้าหน้าที่ขอ จนได้เลขสารบบอาหาร หลังได้เลขแล้ว สินค้าที่ขายจริง ต้องตรงกับที่ยื่นไว้ ทั้งสูตร ชื่อ และฉลาก ถ้าจะเปลี่ยนสาระสำคัญ ควรตรวจ ก่อนว่าต้องแจ้ง แก้ไขหรือยื่นใหม่
ขึ้นทะเบียนอาหารเสริม: สิ่งที่ต้องเต รียมเพิ่มจากอาหารทั่วไป ผลิตภัณฑ์ เสริมอาหาร เป็นอาหาร ที่กำหนด คุณภาพ หรือมาตรฐาน คู่มือการขออนุญาต ผลิตภัณฑ์ เสริมอาหารของ อย. ฉบับปรับปรุงปี 2569 อธิบายว่า ทางยื่นปัจจุบัน คือการจดทะเบียน อาหาร ผ่านแบบฟอร์ม อิเล็กทรอนิกส์ (e-Form) แล้วได้ใบสำคัญ การจดทะเบียน อาหาร แบบ สบ.5/1 (อย., 2569)
รายการที่คู่มือระบุให้ยื่น มีดังนี้
ใบจดทะเบียนอาหาร (e-Form)เอกสาร คุณภาพ หรือมาตรฐาน ของวัตถุดิบ ที่เป็นส่วนประกอบสำคัญ แล้วแต่กรณี ฉลากอาหาร ในกรณีที่ผลิตภัณฑ์ หรือส่วนประกอบ เข้าข่ายอาหารใหม่ เอกสาร อื่นที่เกี่ยว กับการพิจารณาชื่อ ประเภท หรือความ ปลอดภัย ของอาหาร ถ้ามี นอกจากเอกสารยื่น ผลิตภัณฑ์ ต้องมีข้อกำหนด คุณภาพ ของผลิตภัณฑ์ สำเร็จรูป ซึ่งคู่มือกำหนด รายการ ขั้นต่ำไว้ เช่น
รายการ เกณฑ์ตามคู่มือ อย. ฉบับ 2569ตะกั่ว ไม่เกิน 1 มิลลิกรัมต่ออาหาร 1 กิโลกรัม สารหนูทั้งหมด ไม่เกิน 2 มิลลิกรัมต่ออาหาร 1 กิโลกรัม ซัลโมเนลลา ตรวจไม่พบต่ออาหาร 25 กรัม อี.โคไล น้อยกว่า 3 ต่ออาหาร 1 กรัม ด้วยวิธีเอ็มพีเอ็น (Most Probable Number, MPN)วิตามินหรือแร่ธาตุ (ถ้าผลิตภัณฑ์ มีวัตถุประสงค์ ให้วิตามิน หรือแร่ธาตุ) ไม่น้อยกว่าร้อยละ 15 ของปริมาณ สารอาหาร ที่แนะนำ ให้บริโภค ประจำ วันสำหรับ คนไทย (Thai Recommended Daily Intakes, Thai RDIs) และไม่เกินปริมาณ สูงสุดที่ประกาศ กำหนด
รายงาน ผลวิเคราะห์ ที่ใช้ยื่นมีเงื่อนไข ของตัวเอง คู่มือระบุว่าต้องเป็นฉบับจริง อายุไม่เกิน 1 ปีนับจากวันออก รายงาน ถึงวันยื่น ใช้รายงาน จากหลาย หน่วยงานได้ แต่ต้องเป็นรุ่น การผลิตเดียวกัน และระบุรุ่นการ ผลิตทุกฉบับ (อย., 2569)
หน่วยงานตรวจวิเคราะห์ที่ อย. ยอมรับผลมีสองทาง คือหน่วย งานของรัฐหรือ หน่วยงานที่รัฐ รับรอง ทั้งในและต่างประเทศ หรือห้องปฏิบัติ การที่ได้รับการ รับรอง ความสามารถ ตามมาตรฐาน สากลด้านอาหาร ซึ่งคู่มือระบุให้ ดูรายชื่อจากสำนัก มาตรฐาน ห้องปฏิบัติการ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
เลือกห้องแล็บ ก่อนส่งตัวอย่าง ถ้ารายงานใช้ยื่นไม่ได้ ต้องเสียเวลา ส่งตรวจ ใหม่ทั้งชุด
จดแจ้งเครื่องสำอาง: ขั้นตอนการขอ เลขที่จดแจ้งเครื่อง สำอาง เครื่อง สำอาง ในไทยใช้ระบบ จดแจ้ง ไม่ใช่การขึ้นทะเบียนแบบยา ผู้ผลิตหรือผู้นำ เข้าต้องจดแจ้ง และได้ใบรับ จดแจ้งก่อนผลิต หรือนำเข้าเพื่อขาย ตามพระราชบัญญัติ เครื่อง สำอาง พ.ศ. 2558
ขั้นตอนการขอ เลขที่จดแจ้งเครื่อง สำอาง โดยสรุปมีดังนี้
มีสถาน ที่ผลิตหรือสถาน ที่นำเข้าที่ผ่าน เกณฑ์ของ อย. ก่อน จึงจะจดแจ้งผลิตภัณฑ์ได้ ตรวจสูตรทุกตัว กับบัญชีสารของ อย. ทั้งสารห้ามใช้ สารที่ใช้ได้แบบมีเงื่อนไข วัตถุกันเสีย สี และสารป้องกันแสงแดด ตรวจชื่อการค้า และชื่อเครื่อง สำอาง ว่าไม่มีคำที่ อย. ไม่อนุญาตให้ใช้เป็นชื่อ กรอกข้อมูลในแบบ จ.ค.๑ เช่น ชื่อการค้าและ ชื่อเครื่อง สำอาง ทั้งภาษา ไทยและภาษา อังกฤษ รูปแบบการใช้ ว่าใช้แล้วล้าง ออกหรือไม่ต้อง ล้างออก บริเวณที่ใช้ วัตถุประสงค์การใช้ และวิธีใช้ ยื่นทางระบบ อิเล็กทรอนิกส์ของ อย. แล้วรอผลพิจารณา ข้อมูลที่ต้องกรอก และการต่ออายุ มาจากประกาศ กระทรวง สาธารณสุข เรื่อง การจดแจ้ง การออกใบรับจดแจ้ง การต่ออายุใบรับจดแจ้ง การแก้ไข รายการ ใบรับจดแจ้ง และการออกใบ แทนใบรับ จดแจ้งเครื่อง สำอาง (กระทรวงสาธารณสุข, 2561) ใบรับจดแจ้งมีอายุ ต้องยื่นต่ออายุด้วยแบบ จ.ค.๒ ภายใน 180 วันก่อนใบสิ้นอายุ
เรื่องที่มักทำให้ การจดแจ้งเครื่อง สำอาง ออนไลน์สะดุด คือชื่อสารในสูตร ควรใช้ชื่อตาม ระบบชื่อสากล ของส่วนผสมเครื่อง สำอาง (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients, INCI) ไม่ใช่ชื่อทางการ ค้าของผู้ขายวัตถุดิบ
ใบจดแจ้งเครื่อง สำอาง เป็นหลักฐานว่า ได้แจ้งข้อมูลต่อ อย. แล้ว ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ ผู้จดแจ้งยังต้อง ดูแลให้สินค้า ที่ขายจริงตรง กับที่จดแจ้งไว้
ขึ้นทะเบียนสมุนไพร: ผลิตภัณฑ์สมุนไพร อย. มีการอนุญาตสามแบบ ผลิตภัณฑ์ สมุนไพร อยู่ใต้พระราช บัญญัติผลิตภัณฑ์ สมุนไพร พ.ศ. 2562 ซึ่งเป็นคนละ ฉบับกับกฎหมาย อาหาร และเครื่อง สำอาง กฎกระทรวง ที่ออกตามพ ระราชบัญญัติ นี้กำหนดการ อนุญาต ตัวผลิตภัณฑ์ ไว้สามแบบ คือ การขึ้นทะเบียนตำรับ การแจ้งรายละเอียด และการจดแจ้ง (กระทรวงสาธารณสุข, 2563)
ผลิตภัณฑ์จะเข้าแบบใด ขึ้นกับประเภท และลักษณะ ของผลิตภัณฑ์ ตามที่ประกาศ กำหนด จึงต้องพิจารณา เป็นรายผลิตภัณฑ์ ไม่ควรเดาจาก ชื่อสมุนไพรที่ใช้
ประกาศ เรื่องฉลาก ผลิตภัณฑ์ สมุนไพรฉบับปี 2568 กำหนด ให้ฉลาก ระบุประเภท ของผลิตภัณฑ์ ไว้ชัดเจน เช่น
ยาแผนไทย ยาตามองค์ความ รู้การแพทย์ ทางเลือก ยาพัฒนาจากสมุนไพร ผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ เวชสำอางสมุนไพร ฉลากยังต้องแสดง เลขที่ใบสำคัญ การขึ้นทะเบียนตำรับ ใบรับแจ้งรายละเอียด หรือใบรับจดแจ้ง และสำหรับ ยาแผนไทยกับ ยาตามองค์ความ รู้การแพทย์ ทางเลือก ประกาศ กำหนด อายุการใช้ไม่เกิน 2 ปีสำหรับ รูปแบบของเหลว รับประทาน และไม่เกิน 3 ปีสำหรับรูปแบบอื่น เว้นแต่มีข้อมูล การศึกษา ความคงสภาพ ประกอบ การพิจารณา (คณะกรรมการ ผลิตภัณฑ์ สมุนไพร, 2568)
สินค้าที่มีสมุนไพร เป็นส่วนผสม ไม่ได้แปลว่าต้อง ขึ้นทะเบียน สมุนไพร เสมอไป บางรายการ อาจเป็นอาหาร หรือเครื่อง สำอาง ขึ้นกับวัตถุประสงค์ และรูปแบบ
ตรวจเลข อย. ด้วยตัวเอง: เลข อย. แต่ละแบบหน้าตา เป็นอย่างไร ผู้บริโภค และร้านค้าตรวจเลข อย. ได้เองโดยไม่ต้องจ้างใคร ขั้นแรกคือดูให้ ออกว่าเลขบน ฉลากเป็นเลข ของสินค้า กลุ่มไหน เพราะรูปแบบไม่เหมือนกัน
กลุ่มสินค้า คำที่เห็นบนฉลาก รูปแบบเลขที่พบ อาหาร และผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลขสารบบอาหาร ในกรอบเครื่องหมาย อย. 13 หลัก แบ่งเป็นกลุ่ม 2-1-5-1-4 เช่น XX-X-XXXXX-X-XXXX เครื่องสำอาง เลขที่ใบรับจดแจ้ง ตัวเลขชุดยาวคั่นด้วยขีด เช่น XX-X-XXXXXXXXXXผลิตภัณฑ์สมุนไพร เลขที่ใบสำคัญ การขึ้นทะเบียนตำรับ ใบรับแจ้งรายละเอียด หรือใบรับจดแจ้ง รูปแบบต่างจากสองกลุ่มแรก มักมีตัวอักษร ภาษาอังกฤษ นำหน้าตัวเลข
จากนั้นนำเลข ไปค้นในระบบ สืบค้นข้อมูล ผลิตภัณฑ์ บนเว็บไซต์ของ อย. ซึ่งแยกฐานข้อมูล เครื่อง สำอาง อาหาร และสมุนไพรออกจากกัน ผลิตภัณฑ์ เสริมอาหาร ให้ค้นในฐานอาหาร
จดเลขให้ครบทุกหลัก และดูว่าเป็นเลขกลุ่มไหน ค้นในระบบของ อย. ตามกลุ่มสินค้า เทียบชื่อผลิตภัณฑ์ ในระบบ กับชื่อบนฉลาก เทียบชื่อผู้รับอนุญาต หรือผู้จดแจ้งกับ ชื่อบริษัท บนฉลาก ดูสถานะ ว่ายังคงอยู่หรือ ถูกยกเลิกแล้ว สัญญาณที่ควรระวัง ได้แก่ เลขมีอยู่จริงแต่ เป็นของสินค้าตัวอื่น ชื่อในระบบไม่ตรงกับฉลาก สถานะถูกยกเลิก หรือเลขผิดรูปแบบ เช่น ฉลากเขียน ว่าเป็นผลิตภัณฑ์ เสริมอาหาร แต่เลขมีรูปแบบ ของเครื่อง สำอาง
เลข อย. บอกว่าผลิตภัณฑ์ ผ่านการอนุญาต หรือจดแจ้งแล้ว ไม่ได้รับรอง สรรพคุณ หรือคำโฆษณา
สำหรับผู้ประกอบการ การหาเลข อย. ของคู่แข่งหรือ ของสินค้า ที่จะสั่งมาขาย ต่อก็ทำแบบเดียวกัน ช่วยให้รู้ว่าใครเป็นผู้ถือเลข และเลขนั้นยัง ใช้ได้อยู่หรือไม่
ยื่นขอเลข อย. ออนไลน์แล้วถูกตีกลับ: สาเหตุที่พบบ่อย การยื่นขอเลข อย. ออนไลน์ ช่วยให้ไม่ต้อง เดินทาง แต่เอกสาร ที่ไม่พร้อม ก็ถูกตีกลับได้เร็ว เช่นกัน ในทางปฏิบัติ มักพบสาเหตุซ้ำ ๆ ดังนี้
จัดกลุ่มสินค้าผิดตั้งแต่ต้น ทำให้ยื่นผิดระบบ หรือใช้เอกสารผิดชุด สถานที่ผลิตหรือ สถานที่นำเข้า ยังไม่ได้รับอนุญาต หรือข้อมูล สถานที่ไม่ตรง กับคำขอ สูตรมีสารห้ามใช้ หรือใช้เกินปริมาณ สูงสุดที่ประกาศ กำหนด ชื่อสารในสูตร เป็นชื่อทางการค้า ไม่ใช่ชื่อที่ อย. ใช้พิจารณา ชื่อสินค้า มีคำที่ส่อว่ารักษา โรคหรือเกินจริง ฉลากขาดรายการบังคับ หรือมีข้อความ กล่าวอ้างที่ไม่มี หลักฐานรองรับ ผลวิเคราะห์เก่าเกินกำหนด หรือมาจากคนละรุ่นการผลิต เอกสาร แต่ละใบบอก ข้อมูลไม่ตรงกัน เช่น สูตรในคำขอ กับสูตรจากโรงงาน ต่างกัน หลายข้อตรวจเองได้ก่อนยื่น เครื่องมือค้นสาร อย. บนเว็บนี้ใช้ดูได้ ว่าสารในสูตร อยู่ในบัญชีห้ามใช้ มีเพดาน หรือมีคำเตือนบังคับหรือไม่ ส่วนเครื่องมือ RA Advisor ซึ่งเป็นผู้ช่วยงาน ด้านกฎระเบียบ (Regulatory Affairs, RA) รับคำถามเป็น ประโยค และแนบรูปฉลากได้ เป็นระบบ ปัญญาประดิษฐ์ ที่ให้แนวทาง เบื้องต้น ไม่ใช่คำวินิจฉัยของ อย.
อย. เป็นผู้พิจารณาอนุญาตเสมอ การเต รียมเอกสาร ให้ครบช่วยลด รอบแก้ไข แต่ผลการพิจารณาเป็นของ อย. เสมอ
ขั้นตอนการขึ้นทะเบียน อย. กับทีม และเรื่องราคาจด อย. บริการจด อย. ของทีมเริ่มจาก การทำความ เข้าใจ สินค้าก่อนเสมอ เพราะ ประเภท สินค้าเป็นตัวกำหนด งานทั้งหมด ขั้นตอนการทำงานมีดังนี้
ส่งรายละเอียด สินค้าผ่านฟอร์ม บนเว็บ ทีมติดต่อ กลับเพื่อสอบถาม รูปแบบสินค้า สูตร และตลาดที่จะขาย ทีมสรุปขอบเขตงาน รายการ เอกสาร ที่ต้องเตรียม และส่งใบเสนอราคา เริ่มงานเมื่อลูกค้าตกลง ถ้าเตรียม ข้อมูลต่อไปนี้มาก่อน การคุยครั้งแรก จะได้ข้อสรุปเร็วขึ้น
ประเภทและรูปแบบสินค้า เช่น ผงชง แคปซูล ครีม หรือเซรั่ม สูตรส่วนประกอบเป็นร้อยละ หรือรายชื่อวัตถุดิบ จากโรงงาน ร่างฉลากหรือภาพบรรจุภัณฑ์ ถ้ามี ข้อมูลสถานที่ผลิต หรือโรงงานที่จะจ้างผลิต ข้อความ ที่อยาก กล่าวอ้างบนฉลาก และในโฆษณา สินค้าผลิตในไทยหรือนำเข้า ราคาจด อย. และระยะ เวลาขึ้นกับประเภท ผลิตภัณฑ์ จำนวนรายการ และความ ครบถ้วนของเอกสารที่มีอยู่ ทีมจะแจ้งในใบเสนอราคา ส่วนค่าธรรมเนียม ราชการ เป็นไปตามอัตรา ที่กฎหมาย กำหนด
ปรึกษาทีมเรื่องรับจด อย. ถ้ายังไม่แน่ใจ ว่าสินค้า ของคุณต้องขอเลข อย. แบบไหน หรือเคยยื่นแล้วถูกตีกลับ ส่งรายละเอียด มาคุยกับทีมได้ ทีมจะช่วยดูประเภทสินค้า รายการเอกสาร และขั้นตอนถัดไป
ติดต่อได้ทางฟอร์ม ในหน้าปรึกษาทีม ทาง LINE @tibdglobal หรืออีเมล info@tibdgroup.com
คำถามที่พบบ่อย เลขสารบบ อาหาร กับเลขจดแจ้ง เครื่อง สำอาง ต่างกันอย่างไร เลขสารบบ อาหาร ออกตามพ ระราชบัญญัติ อาหาร พ.ศ. 2522 เป็นเลข 13 หลักในกรอบเครื่องหมาย อย. ใช้กับอาหาร และผลิตภัณฑ์ เสริมอาหาร ส่วนเลขที่ใบรับ จดแจ้งออกตามพ ระราชบัญญัติ เครื่อง สำอาง พ.ศ. 2558 ใช้กับเครื่องสำอางเท่านั้น ขั้นตอนและเอกสาร ของสองกลุ่มนี้ แยกกัน
ตรวจเลข อย. ได้ที่ไหน ค้นได้ในระบบ สืบค้นข้อมูล ผลิตภัณฑ์ บนเว็บไซต์ของ อย. ซึ่งแยกฐานเครื่องสำอาง อาหาร และสมุนไพร ผลิตภัณฑ์ เสริมอาหาร ให้ค้นในฐานอาหาร แล้วเทียบชื่อสินค้า ชื่อผู้รับอนุญาต และสถานะ ว่ายังคงอยู่หรือไม่
ขอเลข อย. ใช้เวลานานแค่ไหน และราคาเท่าไร ขึ้นกับประเภทผลิตภัณฑ์ จำนวนรายการ และความ ครบถ้วนของเอกสาร ทีมจะแจ้ง ระยะเวลา และค่าบริการ ในใบเสนอ ราคาหลังเข้าใจ งานแล้ว ส่วนค่าธรรมเนียม ราชการ เป็นไปตามอัตรา ที่กฎหมาย กำหนด
ได้ใบรับ จดแจ้งเครื่อง สำอางแล้ว ต้องต่ออายุไหม ต้องต่อ ใบรับจดแจ้งเครื่อง สำอางมีอายุ ให้ยื่นต่ออายุด้วยแบบ จ.ค.๒ ภายใน 180 วันก่อนใบสิ้นอายุ ตามประกาศ กระทรวง สาธารณสุข ว่าด้วยการจด แจ้งเครื่อง สำอาง
สินค้ามีสมุนไพรเป็นส่วนผสม ต้องขึ้นทะเบียน สมุนไพร ทุกครั้งไหม ไม่เสมอไป บางรายการอาจเป็นอาหาร ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร หรือเครื่องสำอาง ขึ้นกับวัตถุประสงค์การใช้ รูปแบบ และข้อความกล่าวอ้าง ถ้าเป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพร จะต้องขึ้นทะเบียนตำรับ แจ้งรายละเอียด หรือจดแจ้ง แล้วแต่ประเภทของผลิตภัณฑ์
แหล่งอ้างอิง สำนักงาน คณะกรรมการ อาหาร และยา. (2522). พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522. เปิดเอกสาร ↗สำนักงาน คณะกรรมการ อาหาร และยา. (2558). พระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2558. เปิดเอกสาร ↗สำนักงาน คณะกรรมการ อาหาร และยา. (2562). พระราชบัญญัติ ผลิตภัณฑ์ สมุนไพร พ.ศ.2562. เปิดเอกสาร ↗กระทรวงสาธารณสุข. (2567). ประกาศ กระทรวง สาธารณสุข (ฉบับที่ 450) พ.ศ.2567 เรื่อง การแสดง ฉลากอาหาร ในภาชนะ บรรจุ. เปิดเอกสาร ↗กระทรวงสาธารณสุข. (2561). ประกาศ กระทรวง สาธารณสุข เรื่อง การจดแจ้ง การออกใบรับจดแจ้ง การต่ออายุใบรับจดแจ้ง การแก้ไข รายการ ใบรับจดแจ้ง และการออกใบ แทนใบรับ จดแจ้งเครื่อง สำอาง ลงวันที่ 22 สิงหาคม 2561. เปิดเอกสาร ↗กระทรวงสาธารณสุข. (2563). กฎกระทรวง การขึ้นทะเบียน ตำรับผลิตภัณฑ์ สมุนไพร การแจ้งรายละเอียด และการจดแจ้ง ผลิตภัณฑ์ สมุนไพร พ.ศ. 2563. เปิดเอกสาร ↗คณะกรรมการ ผลิตภัณฑ์ สมุนไพร. (2568). ประกาศ คณะกรรมการ ผลิตภัณฑ์ สมุนไพร เรื่อง การแสดง ชื่อของผลิตภัณฑ์ สมุนไพร ในการขึ้นทะเบียนตำรับ แจ้งรายละเอียด หรือจดแจ้งผลิตภัณฑ์สมุนไพร และการแสดงฉลาก และเอกสาร กำกับผลิตภัณฑ์ สมุนไพร พ.ศ. 2568. เปิดเอกสาร ↗สำนักงาน คณะกรรมการ อาหาร และยา. (2569). คู่มือการขออนุญาต ผลิตภัณฑ์ เสริมอาหาร (ฉบับปรับปรุง 2569). เปิดเอกสาร ↗