เจ้าของแบรนด์
ขออนุญาตโฆษณาอาหาร ตามหลักเกณฑ์ใหม่ 2569: อะไรต้องขอ อะไรไม่ต้องขอ
อ่าน 11 นาที · อัปเดต 27 ต.ค. 2569
ใบอนุญาตโฆษณาอาหารคืออะไร และหลักเกณฑ์ปี 2569 เปลี่ยนอะไร
ใบอนุญาตโฆษณาอาหาร คือเอกสารที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ออกให้หลังตรวจพิจารณาเนื้อหาโฆษณาที่กล่าวถึงคุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณของอาหาร ฐานทางกฎหมายคือมาตรา 41 แห่งพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 ซึ่งกำหนดว่าผู้ที่จะโฆษณาคุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณของอาหารเพื่อการค้า ไม่ว่าทางวิทยุ โทรทัศน์ ภาพยนตร์ หนังสือพิมพ์ สิ่งพิมพ์ หรือวิธีอื่นใด ต้องนำเสียง ภาพ หรือข้อความนั้นไปให้ผู้อนุญาตตรวจพิจารณาก่อน และโฆษณาได้เมื่อได้รับอนุญาตแล้ว
รายละเอียดว่าชิ้นงานแบบไหนต้องขอ แบบไหนไม่ต้องขอ และข้อความใดห้ามใช้ อยู่ในประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง หลักเกณฑ์การโฆษณาอาหาร พ.ศ. 2569 ประกาศเมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม 2569 ลงราชกิจจานุเบกษาวันที่ 27 กรกฎาคม 2569 ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศ และยกเลิกหลักเกณฑ์การโฆษณาอาหารฉบับ พ.ศ. 2564 ส่วนใบอนุญาตโฆษณาที่ได้รับก่อนประกาศฉบับใหม่ใช้ได้ต่อไปจนสิ้นอายุ (ข้อ 13)
บทความนี้สรุปประกาศฉบับใหม่ในมุมของเจ้าของแบรนด์ ตั้งแต่การแยกว่าชิ้นงานต้องขออนุญาตหรือไม่ ข้อความต้องห้าม เอกสารที่ใช้ยื่น เงื่อนไขหลังได้รับอนุญาต ไปจนถึงหลักเกณฑ์เฉพาะของอาหารบางประเภท
หลักคิดก่อนเริ่มทำชิ้นงาน
ถ้าโฆษณาพูดถึงประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณของอาหาร ให้ตั้งต้นว่าต้องขออนุญาต แล้วค่อยตรวจว่าเข้าข้อยกเว้นตามข้อ 6 ของประกาศหรือไม่ การตั้งต้นกลับกัน คือคิดว่าไม่ต้องขอแล้วค่อยหาเหตุผล มักทำให้ชิ้นงานที่มีข้อความเชิงสรรพคุณแฝงอยู่หลุดออกไปโดยไม่ได้รับอนุญาต
ขออนุญาตโฆษณาอาหาร: กรณีที่ต้องยื่นก่อนเผยแพร่
ข้อ 7 ของประกาศ พ.ศ. 2569 กำหนดว่าโฆษณาต่อไปนี้ต้องยื่นคำขออนุญาตโฆษณาอาหารให้พิจารณาก่อน และเผยแพร่ได้เมื่อได้รับอนุญาตแล้ว
- คุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณที่ปรากฏบนฉลากที่ได้รับอนุญาตแล้ว แม้ข้อความจะผ่านการพิจารณาตอนขออนุญาตฉลากมาแล้ว ถ้าจะนำไปใช้ในโฆษณาก็ยังต้องขออนุญาตโฆษณา และถ้าต้องการกล่าวอ้างเกินจากที่ได้รับอนุญาตบนฉลาก ต้องผ่านการประเมินและได้รับอนุญาตฉลากก่อน
- การกล่าวอ้างทางโภชนาการ หรือการใช้คุณค่าของสารอาหารเพื่อส่งเสริมการขาย ซึ่งต้องเป็นไปตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยฉลากโภชนาการ
- การกล่าวอ้างทางสุขภาพ (Health Claim) ซึ่งต้องเป็นไปตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยการกล่าวอ้างทางสุขภาพของอาหารบนฉลาก
- ชิ้นงานตามข้อ 6 ที่มีการแสดงคุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณ แม้เป็นรูปแบบที่ปกติไม่ต้องขอ ถ้ามีข้อความเชิงสรรพคุณแทรกอยู่ก็ถือเป็นโฆษณาที่ต้องขออนุญาต
- โฆษณาอื่นนอกเหนือจากข้อ 6
ข้อ 7 ยังระบุว่าโฆษณาที่ต้องขออนุญาตอาจใช้ข้อความในบัญชีหมายเลข 3 แนบท้ายประกาศได้ ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่บัญชีนั้นกำหนด
ฉลากกับโฆษณาแยกกันตรงไหน
ข้อ 11 กำหนดว่าการแสดงฉลากตามกฎหมายไม่ถือเป็นการโฆษณา เว้นแต่นำภาพฉลากหรือข้อความบนฉลากไปเผยแพร่ผ่านสื่อ เอกสารแนวทางการอนุญาตโฆษณาแบบมีเงื่อนไขของกองอาหารยกตัวอย่างว่า ชื่ออาหารหรือภาพฉลากที่มีคำกล่าวอ้างทางโภชนาการหรือสุขภาพ หรือคำอย่าง “พลัส” “สด” “ธรรมชาติ” “แท้” เป็นเหตุให้ชิ้นงานต้องขออนุญาต แม้เนื้อหาส่วนอื่นจะเป็นแค่โปรโมชัน
รูปแบบที่มักลืมว่าเป็นโฆษณา
เอกสารชี้แจงแนวทางการกำกับดูแลการโฆษณาผลิตภัณฑ์อาหารของ อย. ระบุว่า การให้ข่าว การให้สัมภาษณ์ รายการสด โฆษณาแฝงในรูปบทความ (Advertorial) และโฆษณาที่ไม่แสดงแบรนด์ (Unbranded) แต่โยงถึงประโยชน์ทางการค้าของผลิตภัณฑ์ อยู่ในขอบเขตที่ต้องขออนุญาตเช่นกัน เจ้าของแบรนด์ที่ทำงานกับผู้รีวิวหรือเพจข่าวจึงควรนับชิ้นงานเหล่านี้เป็นโฆษณาตั้งแต่ขั้นวางแผน
การโฆษณาอาหารที่ไม่ต้องขออนุญาต: ข้อ 6 และบัญชีหมายเลข 2
ข้อ 6 ของประกาศกำหนดโฆษณา 3 ลักษณะที่ทำได้โดยไม่ต้องนำมาให้พิจารณาอนุญาตก่อน
- การให้ข้อมูลทางวิชาการ ที่ไม่มีวัตถุประสงค์เพื่อประโยชน์ทางการค้า และไม่เชื่อมโยงให้เข้าใจว่าเป็นการโฆษณาอาหารใด ๆ ข้อมูลต้องครบถ้วน ถูกต้องตามหลักวิชาการ มีหลักฐานอ้างอิงที่เชื่อถือได้ เช่น แสดงทั้งข้อดี ข้อเสีย และข้อควรระวัง
- การเสนอภาพลักษณ์ของบริษัทหรือกิจการ (Corporate Image)
- โฆษณาที่ให้ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับอาหาร โดยใช้เฉพาะข้อความตามบัญชีหมายเลข 2 แนบท้ายประกาศ ข้อความเดียวหรือหลายข้อความก็ได้ ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่ระบุ
บัญชีหมายเลข 2 มี 31 ลำดับ แต่ละลำดับบอกข้อความ หลักฐานประกอบ และเงื่อนไข ตัวอย่างที่เจ้าของแบรนด์ใช้บ่อย
- รายการส่งเสริมการขาย เช่น ลด แลก แจก แถม ชิงรางวัล ต้องแสดงรายละเอียดตรงตามข้อเท็จจริงและเป็นไปตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค
- ราคาและปริมาณสินค้า สถานที่และช่วงเวลาจำหน่าย
- การเปรียบเทียบราคากับปริมาณ เช่น คุ้มค่า เพิ่มปริมาณแต่ไม่เพิ่มราคา โดยห้ามเปรียบเทียบกับสินค้าของผู้อื่นหรือในลักษณะทับถม
- เครื่องหมายรับรองจากหน่วยงาน เช่น ฮาลาล โคเชอร์ มอก. โดยมีหนังสือรับรองที่ยังไม่หมดอายุ
- การได้รับรางวัล ต้องมีหนังสือยืนยัน ระบุปีที่ได้รับ และเนื้อหาต้องตรงกับรางวัลนั้น
- สถานที่ผลิตได้รับการรับรองมาตรฐาน เช่น GMP GHPs HACCP โดยมีใบรับรองที่ยังไม่หมดอายุ และห้ามใช้สัญลักษณ์ อย.
- ข้อความ “ไม่ใส่วัตถุกันเสีย” หรือ “ไม่ใช้สีสังเคราะห์” ใช้ได้เมื่อไม่มีการใช้วัตถุนั้นทั้งในสูตรและในวัตถุดิบ โดยมีสูตรส่วนประกอบ 100% เป็นหลักฐาน
- คำว่า “ใหม่” “สูตรใหม่” “โฉมใหม่” ใช้กับสินค้าที่วางจำหน่ายไม่เกิน 1 ปี
- “ยอดขายอันดับ 1” ต้องมีผลสำรวจจากหน่วยงานที่เป็นที่ยอมรับและระบุปี ส่วน “มีจำหน่ายทั่วโลก” ต้องมีหลักฐานว่าจำหน่ายไม่น้อยกว่า 15 ประเทศ ใน 3 ทวีป
- คำบรรยายรสชาติและเนื้อสัมผัส เช่น อร่อย กรอบ นุ่ม และข้อความ “ได้รับเลขสารบบอาหารจาก อย.” เมื่อมีหลักฐานการได้รับเลขสารบบ
ข้อควรระวัง วรรคท้ายของข้อ 6 กำหนดว่า ถ้าชิ้นงานที่เข้าข้อยกเว้นมีข้อความอื่นที่เป็นการโฆษณาคุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณร่วมอยู่ด้วย ต้องยื่นขออนุญาตพร้อมเอกสารประกอบการกล่าวอ้างของข้อความทั้งหมด ไม่ใช่เฉพาะประโยคที่เกินมา
ตัวอย่างข้อความที่โฆษณาได้โดยไม่ต้องขออนุญาต (บัญชีหมายเลข 2)ถ้ามีข้อความเชิงคุณประโยชน์หรือสรรพคุณอื่นปนอยู่ ต้องขออนุญาตทั้งชิ้นงานข้อความหรือลักษณะหลักฐานประกอบเงื่อนไข
ลด แลก แจก แถม ชิงรางวัล—ตรงตามข้อเท็จจริง และเป็นไปตาม พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค
คุ้มค่า เพิ่มปริมาณแต่ไม่เพิ่มราคาเอกสารการลดราคาหรือการเปรียบเทียบราคากับปริมาณห้ามเปรียบเทียบกับสินค้าของผู้อื่น
เครื่องหมายฮาลาล โคเชอร์ มอก.หนังสือรับรองที่ยังไม่หมดอายุแสดงตามรูปแบบที่หน่วยงานกำหนด
สถานที่ผลิตได้รับรอง GMP GHPs HACCPใบรับรองที่ยังไม่หมดอายุห้ามใช้สัญลักษณ์ อย.
ไม่ใส่วัตถุกันเสีย ไม่ใช้สีสังเคราะห์สูตรส่วนประกอบ 100%ไม่ใช้ทั้งในสูตรและในวัตถุดิบ
ใหม่ สูตรใหม่ โฉมใหม่หลักฐานการอนุญาตหรือการเริ่มวางจำหน่ายวางจำหน่ายไม่เกิน 1 ปี
มีจำหน่ายทั่วโลกหลักฐานการจำหน่ายในต่างประเทศไม่น้อยกว่า 15 ประเทศ ใน 3 ทวีป
ที่มา: ประกาศ อย. เรื่อง หลักเกณฑ์การโฆษณาอาหาร พ.ศ. 2569 บัญชีหมายเลข 2
ข้อความต้องห้ามในโฆษณาอาหาร (ข้อ 4 และข้อ 5)
ไม่ว่าชิ้นงานจะต้องขออนุญาตหรือไม่ ข้อความต้องห้ามใช้กับโฆษณาอาหารทุกชิ้น
ข้อ 4: ข้อความที่ไม่เป็นธรรมต่อผู้บริโภค
ประกาศกำหนดไว้ 7 ลักษณะ เช่น อ้างถึงวัตถุที่ไม่มีอยู่จริง ทำให้เข้าใจผิดเรื่องวิธีบริโภค ก่อให้เกิดความแตกแยก สนับสนุนการกระทำผิดกฎหมาย ก่อให้เกิดพฤติกรรมเลียนแบบที่อาจเป็นอันตราย ใช้บุคลากรทางการแพทย์มาแนะนำหรือรับรอง และข้อความที่เปรียบเทียบหรือทับถมผลิตภัณฑ์ของผู้อื่น
ข้อ 5: คุณประโยชน์หรือสรรพคุณที่เป็นเท็จหรือหลอกลวง
ข้อความ 8 ลักษณะที่อาจเข้าข่ายความผิดตามมาตรา 40
- ข้อความที่เป็นเท็จหรือเกินความจริง
- ข้อความที่สื่อว่าสามารถบำบัด บรรเทา รักษา หรือป้องกันโรค ความเจ็บป่วย หรืออาการของโรค
- ข้อความที่สื่อว่ามีผลต่อการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของร่างกาย หน้าที่การทำงานของอวัยวะ หรือระบบการทำงานของร่างกาย
- ข้อความที่สื่อว่าบำรุงกาม บำรุงเพศ หรือเกี่ยวกับการมีเพศสัมพันธ์
- ข้อความที่สื่อว่าเพื่อบำรุงผิวพรรณหรือความสวยงาม
- ข้อความที่สื่อว่ามีผลต่อการลดน้ำหนักหรือลดความอ้วน เว้นแต่อาหารสำหรับผู้ที่ต้องการควบคุมน้ำหนักที่ได้รับอนุญาตแล้ว
- ข้อความที่สื่อว่ามีผลต่อการกระชับสัดส่วน ดักจับไขมัน หรือข้อความในทำนองเดียวกัน
- การใช้หรืออ้างอิงรายงานทางวิชาการหรือสถิติที่ยังไม่ผ่านการประเมินการกล่าวอ้างทางสุขภาพจาก อย.
บัญชีหมายเลข 1 แนบท้ายประกาศรวบรวมตัวอย่างข้อความต้องห้าม ซึ่งรวมถึงคำภาษาอังกฤษที่พบบ่อยในโฆษณาออนไลน์ เช่น “Before After” “Weight Loss” “Slim” และ “Detox” ถ้าทีมการตลาดชอบใช้คำต่างประเทศเพื่อเลี่ยงคำไทย ให้ตรวจกับบัญชีนี้ก่อนทุกครั้ง
ดูวิธีสังเกตโฆษณาเกินจริงจากมุมผู้บริโภคได้ที่บทความ โฆษณาเกินจริง ดูอย่างไร
การขออนุญาตโฆษณาอาหาร: ขั้นตอนและเอกสาร ฆอ.1 ฆอ.3
ข้อ 8 ของประกาศแบ่งสื่อโฆษณาเป็น 3 แบบ คือ สื่อสิ่งพิมพ์หรือสื่อที่มีเฉพาะภาพไม่มีเสียง สื่อวิทยุกระจายเสียงหรือสื่อที่มีเฉพาะเสียง และสื่อที่มีทั้งภาพและเสียง เช่น โทรทัศน์ ภาพยนตร์ วีดิทัศน์
คำขออนุญาตโฆษณาอาหาร (แบบ ฆอ.1)
- หนึ่งคำขอใช้กับสื่อลักษณะเดียวเท่านั้น และต้องสอดคล้องกับสื่อที่ระบุในคำขอ
- กรอกเลขสารบบอาหาร ชื่ออาหารภาษาไทย รวมทั้งเครื่องหมายการค้าหรือชื่อตรา ให้ตรงกับที่ได้รับอนุญาต อาหารที่ไม่มีเลขสารบบไม่ต้องกรอกเลข
เอกสารแนบท้ายคำขอ (แบบ ฆอ.3)
- สื่อภาพไม่มีเสียง ส่งภาพถ่ายจริงที่ตัวอักษรอ่านได้ชัด หรือภาพร่างที่คมชัดตามรูปแบบที่จะโฆษณา พร้อมคำบรรยายลักษณะภาพ
- สื่อเสียง ส่งข้อความบรรยายที่จะพูดในโฆษณาพร้อมเสียงประกอบหรือบรรยากาศ หรือบทสนทนาที่แสดงให้ชัดว่าใครพูดอะไร
- สื่อภาพและเสียง ส่งภาพร่างหรือสตอรีบอร์ด (Story board) ที่บรรยายลักษณะภาพ กราฟิก เอฟเฟกต์ เสียง และเพลงประกอบ จำนวนฉากต้องเพียงพอให้เข้าใจเนื้อหา
เอกสารประกอบต้องสอดคล้องกับคำกล่าวอ้างในชิ้นงาน ประกาศแจ้งผู้ประกอบการของกลุ่มอนุญาตโฆษณา กองอาหาร ระบุว่าตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม 2568 การยื่นผ่านระบบ e-Submission ไม่ต้องแนบฉลากอาหาร แต่ภาพฉลากที่ปรากฏในโฆษณาต้องชัดเจนทุกสื่อ ยกเว้นสื่อที่มีเฉพาะเสียง และให้ส่งเอกสารแทนตามเนื้อหา คือ สูตรส่วนประกอบ 100% เมื่อกล่าวถึงสูตร รายงานผลวิเคราะห์สารอาหารฉบับเต็มเมื่อกล่าวอ้างสารอาหาร หลักฐานการใช้เครื่องหมายการค้าเมื่อแสดงเครื่องหมาย และใบรับรองผลวิเคราะห์ (Certificate of Analysis) เมื่อกล่าวอ้างสารสำคัญจากสารสกัด
ยื่นที่ไหน
คู่มือการขออนุญาตผลิตภัณฑ์อาหารของ อย. ระบุว่าโฆษณาที่เผยแพร่ทั่วประเทศยื่นที่ อย. ผ่านระบบ e-Submission ส่วนโฆษณาเฉพาะในจังหวัดยื่นที่สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดได้ ยกเว้นสื่อโทรทัศน์และอินเทอร์เน็ต
ช่องทางอนุญาตแบบมีเงื่อนไข
แนวทางของกลุ่มอนุญาตโฆษณามีช่องทางที่ผู้ประกอบการประเมินตนเองแล้วระบบออกเลขใบอนุญาต 2 แบบ คือ แบบอ้างอิงโฆษณาเดิมที่ใบอนุญาตหมดอายุแล้ว โดยผลิตภัณฑ์ เนื้อหา และสื่อต้องเหมือนเดิมทุกอย่าง และแบบตามรูปแบบที่กำหนด สำหรับชิ้นงานที่ต้องขอเพราะชื่ออาหารหรือภาพฉลาก แต่เนื้อหามีเพียงรายการส่งเสริมการขาย ราคา ปริมาณ สถานที่ ช่วงเวลา หรือคำว่าใหม่ ถ้ามีข้อความอื่นปนจะไม่เข้าเงื่อนไข
ขั้นตอนขออนุญาตโฆษณาอาหาร- 1
แยกประเภทชิ้นงานตรวจว่าเข้าข้อยกเว้นตามข้อ 6 หรือต้องขอตามข้อ 7
- 2
ตรวจข้อความตัดข้อความตามข้อ 4 ข้อ 5 และบัญชีหมายเลข 1
- 3
เตรียม ฆอ.1 และ ฆอ.3หนึ่งคำขอต่อสื่อหนึ่งลักษณะ พร้อมหลักฐานตามคำกล่าวอ้าง
- 4
ยื่นคำขอทั่วประเทศยื่นผ่าน e-Submission เฉพาะจังหวัดยื่นที่ สสจ. ได้ ยกเว้นโทรทัศน์และอินเทอร์เน็ต
- 5
เผยแพร่ตามที่อนุญาตตรงตามเอกสารแนบทุกคำ แสดงเลขใบอนุญาต ใช้ได้ไม่เกิน 5 ปี
ที่มา: ประกาศ อย. เรื่อง หลักเกณฑ์การโฆษณาอาหาร พ.ศ. 2569 ข้อ 6–8 · คู่มือการขออนุญาตผลิตภัณฑ์อาหาร
เงื่อนไขหลังได้รับใบอนุญาตโฆษณา
ข้อ 8 (3) ของประกาศกำหนดเงื่อนไขที่ผู้ได้รับอนุญาตต้องทำตาม
- จัดทำสื่อให้ตรงตามที่ปรากฏในเอกสารแนบท้ายคำขอ โดยตัดข้อความที่ถูกขีดฆ่าออก หรือเพิ่มข้อความตามที่กำหนด
- ข้อความต้องครบถ้วนตรงตามที่ได้รับอนุญาต ถ้าโฆษณาแตกต่าง ไม่ครบ หรือบางส่วนหายไป ถือว่าข้อความโฆษณาทั้งหมดไม่ได้รับอนุญาต
- แสดงเลขที่ใบอนุญาตโฆษณาในสื่อที่ได้รับอนุญาต
- ใบอนุญาตใช้ได้ไม่เกิน 5 ปีนับจากวันที่อนุญาต
คู่มือการขออนุญาตผลิตภัณฑ์อาหารระบุเพิ่มว่าใบอนุญาตโฆษณาต่ออายุไม่ได้ เมื่อครบอายุต้องยื่นใหม่ ซึ่งชิ้นงานเดิมที่ไม่เปลี่ยนอะไรเลยอาจใช้ช่องทางอ้างอิงโฆษณาเดิมได้
หลักเกณฑ์ทั่วไปตามข้อ 9
- อาหารที่โฆษณาต้องถูกต้องตามกฎหมายทั้งคุณภาพมาตรฐาน สูตรส่วนประกอบ การใช้วัตถุเจือปนอาหาร และฉลาก ไม่มีวัตถุที่ห้ามใช้
- ชื่ออาหารในสื่อไม่จำเป็นต้องเป็นชื่อเต็ม ถ้าเนื้อหาทำให้เข้าใจชัดว่าเป็นอาหารชนิดใด แต่การใช้ชื่อบางส่วนต้องไม่ทำให้เข้าใจผิดในคุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสาระสำคัญ
- คำเตือนในโฆษณาต้องสอดคล้องกับคำเตือนบนฉลาก หรือตามบัญชีหมายเลข 4 แนบท้ายประกาศ
- สื่อภาพไม่มีเสียง ตัวอักษรคำเตือนต้องสูงไม่น้อยกว่า 1 ส่วนใน 25 ส่วนของความสูงพื้นที่โฆษณา สื่อเสียงต้องฟังได้ชัดทุกพยางค์ สื่อภาพและเสียงอาจใช้เสียงหรือแสดงเป็นอักษรลอย (SUPER) ไม่น้อยกว่า 5 วินาที หรือตามความเหมาะสมกับเวลาโฆษณา
ข้อ 12 ระบุว่าผู้อนุญาตยกเลิกใบอนุญาตโฆษณาได้ เมื่อใบอนุญาตผลิต ใบอนุญาตนำเข้า หรือทะเบียนตำรับอาหารของสินค้านั้นถูกยกเลิก
หลักเกณฑ์เฉพาะสำหรับอาหารบางประเภท
ข้อ 10 กำหนดหลักเกณฑ์เพิ่มสำหรับอาหารบางประเภท นอกเหนือจากหลักเกณฑ์ทั่วไป
| ประเภทอาหาร | ข้อกำหนดที่สำคัญ |
|---|
| อาหารสำหรับทารก อาหารทารกสูตรต่อเนื่องที่ระบุอายุ 6–12 เดือน และอาหารเสริมสำหรับทารก | ห้ามโฆษณา |
| อาหารเสริมสำหรับเด็กเล็ก | ผู้แสดงแบบอายุตั้งแต่ 12 เดือนถึง 3 ปี |
| นมโคและขนมเยลลี่ | ผู้แสดงแบบต้องอายุเกิน 3 ปี |
| ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร | ผู้แสดงแบบอายุ 15 ปีขึ้นไป และไม่ใช่สตรีมีครรภ์ |
| ผลิตภัณฑ์ที่มีกระท่อม | ห้ามสื่อถึงผู้มีอายุต่ำกว่า 18 ปี |
| ผลิตภัณฑ์ที่มีกัญชาหรือกัญชง | ห้ามสื่อถึงผู้มีอายุต่ำกว่า 20 ปี |
แบรนด์ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารควรตรวจทั้งเรื่องผู้แสดงแบบและข้อความบนฉลากที่ปรากฏในชิ้นงาน เพราะฉลากผลิตภัณฑ์เสริมอาหารมีคำเตือนบังคับและข้อห้ามเรื่องสรรพคุณเชิงยาอยู่แล้ว อ่านรายละเอียดฉลากได้ที่ ฉลากอาหารเสริมต้องมีอะไรบ้าง
โปรโมชันและของแถมที่ควรเลี่ยง
แนวทางการอนุญาตโฆษณาแบบมีเงื่อนไขยกตัวอย่างชื่อชุดโปรโมชันที่ห้ามใช้ เช่น “เซตผิวใส” “เซตคุมหิว” “ชุดเสริมภูมิคุ้มกัน” และของแถมที่ห้าม เช่น สายวัดเอว เครื่องชั่งน้ำหนัก เครื่องวัดความดัน และแผ่นแปะสิว เพราะชื่อชุดและของแถมสื่อถึงสรรพคุณได้แม้ไม่มีประโยคกล่าวอ้างตรง ๆ
โทษเมื่อโฆษณาผิดเงื่อนไข และเช็กลิสต์ก่อนเผยแพร่
พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 มีกลไกบังคับใช้หลายชั้น
- มาตรา 42 ให้ผู้อนุญาตสั่งเป็นหนังสือให้ระงับโฆษณาที่ฝ่าฝืนมาตรา 41 และสั่งระงับการผลิต นำเข้า จำหน่าย หรือโฆษณาอาหารที่คณะกรรมการเห็นว่าไม่มีคุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณตามที่โฆษณา
- โฆษณาเท็จหรือหลอกลวงตามมาตรา 40 มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับ ตามมาตรา 70 ส่วนการโฆษณาโดยไม่ได้รับอนุญาตตามมาตรา 41 มีโทษปรับ
- ระเบียบ อย. ว่าด้วยการดำเนินการเกี่ยวกับเลขสารบบอาหาร พ.ศ. 2567 กำหนดให้การโฆษณาเท็จเป็นกรณีหนึ่งที่ผู้อนุญาตสั่งยกเลิกเลขสารบบอาหารได้
ผลกระทบที่หนักที่สุดสำหรับแบรนด์จึงอาจไม่ใช่โทษปรับ แต่เป็นการเสียเลขสารบบของสินค้าที่ขายอยู่
เช็กลิสต์ก่อนกดเผยแพร่
- ชิ้นงานมีข้อความเรื่องประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณหรือไม่ ถ้ามี ได้รับอนุญาตแล้วหรือยัง
- ถ้าคิดว่าไม่ต้องขอ ทุกข้อความอยู่ในบัญชีหมายเลข 2 และมีหลักฐานครบตามเงื่อนไขหรือไม่
- ภาพฉลากหรือชื่ออาหารในชิ้นงานมีคำกล่าวอ้างหรือไม่
- ไม่มีข้อความตามข้อ 4 ข้อ 5 และคำในบัญชีหมายเลข 1
- ผู้แสดงแบบเป็นไปตามข้อ 10 ของอาหารประเภทนั้น
- ชิ้นงานที่ได้รับอนุญาตตรงกับเอกสารแนบทุกคำ แสดงเลขใบอนุญาต และยังไม่เกิน 5 ปี
- คำเตือนมีขนาดหรือเวลาแสดงตามข้อ 9
ลองตรวจข้อความเบื้องต้นกับ RA Advisor ได้ฟรี และถ้าต้องการให้ทีมเตรียมคำขอ ฆอ.1 ฆอ.3 พร้อมหลักฐาน ดูได้ที่ บริการขออนุญาตโฆษณา หรือ ติดต่อทีมที่ปรึกษา ค่าใช้จ่ายและระยะเวลาของแต่ละงานแจ้งในใบเสนอราคา
คำถามที่พบบ่อย
โพสต์ที่บอกแค่ราคาและโปรโมชันต้องขอใบอนุญาตโฆษณาอาหารไหม
ไม่ต้อง ถ้าใช้เฉพาะข้อความตามบัญชีหมายเลข 2 เช่น ราคา ปริมาณ ลด แลก แจก แถม และไม่มีข้อความเชิงสรรพคุณ รวมถึงภาพฉลากหรือชื่ออาหารที่มีคำกล่าวอ้าง ถ้ามีข้อความเชิงสรรพคุณปน ต้องขออนุญาตทั้งชิ้นงาน
ใบอนุญาตโฆษณาอาหารมีอายุกี่ปี
ใช้ได้ไม่เกิน 5 ปีนับจากวันที่อนุญาต และต่ออายุไม่ได้ เมื่อครบอายุต้องยื่นขอใหม่
ใบอนุญาตที่ได้ตามหลักเกณฑ์ปี 2564 ยังใช้ได้ไหม
ใช้ได้ต่อไปจนสิ้นอายุตามข้อ 13 ของประกาศ พ.ศ. 2569
ใช้คำว่า Slim หรือภาพก่อน-หลังในโฆษณาอาหารได้ไหม
ไม่ได้ บัญชีหมายเลข 1 ของประกาศยกตัวอย่างคำเหล่านี้เป็นข้อความต้องห้าม เพราะสื่อถึงการลดน้ำหนักหรือการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย
โฆษณาผลิตภัณฑ์เสริมอาหารมีข้อกำหนดเรื่องผู้แสดงแบบอย่างไร
ผู้แสดงแบบต้องอายุ 15 ปีขึ้นไปและไม่ใช่สตรีมีครรภ์ ตามข้อ 10 ของประกาศ พ.ศ. 2569
ยื่นขออนุญาตโฆษณาอาหารที่ไหน
โฆษณาทั่วประเทศยื่นที่ อย. ผ่านระบบ e-Submission ส่วนโฆษณาเฉพาะในจังหวัดยื่นที่สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดได้ ยกเว้นสื่อโทรทัศน์และอินเทอร์เน็ต
แหล่งอ้างอิง
- ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง หลักเกณฑ์การโฆษณาอาหาร พ.ศ. 2569 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
- พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 หมวด 5 การขึ้นทะเบียนและการโฆษณาเกี่ยวกับอาหาร · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
- พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 หมวด 8 บทกำหนดโทษ · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
- ประกาศแจ้งผู้ประกอบการ: การขออนุญาตโฆษณาอาหารผ่านระบบ e-submission โดยไม่ต้องส่งฉลากอาหาร · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
- การขออนุญาตโฆษณาอาหารผ่านระบบ e-submission (การพิจารณาอนุญาตโฆษณาอาหารแบบมีเงื่อนไข) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
- แนวทางการกำกับดูแลการโฆษณาผลิตภัณฑ์อาหาร · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
- คู่มือการขออนุญาตผลิตภัณฑ์อาหาร · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
- ระเบียบสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ว่าด้วยการดำเนินการเกี่ยวกับเลขสารบบอาหาร พ.ศ. 2567 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
ข้อมูลในบทความนี้เพื่อความรู้ ไม่ใช่คำวินิจฉัยของ อย. และไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย กฎหมายอาจเปลี่ยนได้ — ตรวจประกาศฉบับล่าสุดหรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนยื่นหรือผลิตจริง
บทความที่เกี่ยวข้อง