เว็บไซต์อิสระ ไม่ใช่เว็บไซต์ของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา · ช่วงทดลองใช้: พบข้อผิดพลาดหรืออยากให้เพิ่มอะไร บอกเราได้
FDA Thailand Guideทดลองใช้
ไทย
เข้าสู่ระบบ ปรึกษาทีม
ผู้ส่งออก

IFRA คืออะไร: ใบรับรอง IFRA ฉบับที่ 51/52 และบัญชีสารก่อภูมิแพ้ในน้ำหอม 81 รายการของ EU ที่ผู้ผลิตไทยต้องรู้

อ่าน 12 นาที · อัปเดต 10 พ.ย. 2569

ทีมงานชาวไทยสองคนตรวจเอกสารจากซัพพลายเออร์ในสำนักงานสว่าง ข้างขวดน้ำหอมเล็กไม่มีแบรนด์และแล็ปท็อป

IFRA คืออะไร และทำไมผู้ส่งออกเครื่องสำอางไทยต้องสนใจ

IFRA (International Fragrance Association) คือสมาคมอุตสาหกรรมน้ำหอมระดับสากลที่ออกมาตรฐานความปลอดภัยของสารให้กลิ่น เรียกว่า IFRA Standards มาตรฐานนี้เป็นการกำกับดูแลตนเองแบบสมัครใจของภาคเอกชน ไม่ใช่กฎหมายของประเทศใด แต่บังคับกับบริษัทสมาชิก ซึ่งผลิตน้ำหอมราว 80% ของปริมาณทั่วโลก และลูกค้าต่างประเทศมักเขียนเป็นเงื่อนไขในสัญญาซื้อขายว่าหัวน้ำหอมต้องสอดคล้องกับ IFRA

สำหรับเจ้าของแบรนด์และโรงงาน OEM ไทยที่ส่งออก เรื่องกลิ่นในเครื่องสำอางมีกติกาซ้อนกันสามชั้น ชั้นแรกคือกฎหมายของประเทศปลายทาง เช่น บัญชีสารก่อภูมิแพ้ในน้ำหอมที่ต้องแสดงชื่อบนฉลากของสหภาพยุโรป ชั้นที่สองคือมาตรฐานภาคเอกชน คือ IFRA ซึ่งไม่ใช่กฎหมาย แต่ลูกค้าบังคับผ่านสัญญา ชั้นที่สามคือมาตรฐานคุณภาพของน้ำมันหอมระเหย เช่น มาตรฐาน ISO ของคณะกรรมการ ISO/TC 54 สามชั้นนี้ใช้เอกสารชุดเดียวกันหลายส่วน แต่ตอบคำถามคนละข้อ

ปี 2569 มีความเปลี่ยนแปลงพร้อมกันหลายเรื่อง สหภาพยุโรปขยายบัญชีสารก่อภูมิแพ้จากน้ำหอมจาก 24 รายการเป็น 81 รายการตามตัวบท และสินค้าที่วางตลาดใหม่ต้องใช้บัญชีใหม่แล้วตั้งแต่ 31 กรกฎาคม 2569 (ค.ศ. 2026) IFRA ฉบับแก้ไขที่ 51 มีผลกับสูตรเดิมครบแล้วตั้งแต่ 30 ตุลาคม 2568 และฉบับที่ 52 คาดว่าจะประกาศราวกลางเดือนมกราคม 2570 ขณะที่ไทยและอาเซียนยังไม่บังคับให้แยกแสดงชื่อสารก่อภูมิแพ้จากน้ำหอม ผู้ประกอบการที่ขายทั้งในประเทศและส่งออกจึงต้องจัดการฉลากและเอกสารคนละมาตรฐาน

บทความนี้สรุปว่า IFRA คืออะไร ใบรับรอง IFRA ต้องดูอะไร ฉบับที่ 51 กับ 52 ต่างกันอย่างไร บัญชีของ EU มีอะไรที่เกี่ยวกับวัตถุดิบไทย และกฎของ อย. เรื่องน้ำหอมบนฉลาก ข้อมูล ณ วันที่ 3 พฤศจิกายน 2569

ใบรับรอง IFRA คืออะไร ใครเป็นผู้ออก และต้องดูอะไรในใบ

ใบรับรอง IFRA หรือ IFRA Certificate of Conformity คือเอกสารที่บริษัทผู้ผสมหัวน้ำหอม (fragrance house) ออกให้ลูกค้า เพื่อยืนยันว่าหัวน้ำหอมสูตรหนึ่งใช้ได้ไม่เกินความเข้มข้นที่กำหนดในผลิตภัณฑ์แต่ละประเภท โดยสอดคล้องกับ IFRA Standards จนถึงฉบับแก้ไขที่ระบุในใบ

ข้อที่มักเข้าใจผิดคือ IFRA ไม่ได้ออกใบรับรองเอง และไม่ได้แต่งตั้งผู้รับรองภายนอก ผู้ที่เข้าใจหลักปฏิบัติของ IFRA ออกใบรับรองได้แม้ไม่ได้เป็นสมาชิก ส่วนผู้รับผิดชอบสุดท้ายคือผู้ผลิตสินค้าสำเร็จรูป ใบรับรองจึงไม่ได้แทนการประเมินความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ และไม่ได้ยกเว้นกฎหมายของประเทศใด

ข้อมูลที่ควรมีในใบรับรอง IFRA

  • ชื่อหรือรหัสหัวน้ำหอม ที่ตรงกับที่ซื้อจริง
  • เลขฉบับแก้ไขและวันที่ประกาศ ณ ปี 2569 ควรเป็น 51st Amendment ประกาศ 30 มิถุนายน 2566 (ค.ศ. 2023)
  • ปริมาณใช้สูงสุดแยกตามหมวดผลิตภัณฑ์ ทั้ง 12 หมวด
  • ข้อความยืนยันความสอดคล้อง ว่าเมื่อใช้ไม่เกินปริมาณดังกล่าว สินค้าสำเร็จรูปจะเป็นไปตาม IFRA Standards

12 หมวดผลิตภัณฑ์ของ IFRA

ตั้งแต่ฉบับที่ 49 IFRA ประเมินการแพ้ทางผิวหนังด้วยวิธี QRA2 ที่คิดการสัมผัสสะสมจากหลายผลิตภัณฑ์ และแบ่งผลิตภัณฑ์เป็น 12 หมวด บางหมวดมีหมวดย่อย ตัวอย่างตาม Guidance ฉบับที่ 51 ได้แก่ หมวด 1 ทาริมฝีปาก หมวด 2 ทาใต้วงแขน หมวด 4 น้ำหอม (fine fragrance) หมวด 5A ถึง 5D โลชั่นตัว ครีมหน้า ครีมมือ และผลิตภัณฑ์เด็กอ่อน หมวด 9 ผลิตภัณฑ์ตัวและมือแบบล้างออก และหมวด 12 ผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้ตั้งใจให้สัมผัสผิว เพดานที่ประกาศใช้กับสินค้าสำเร็จรูป ไม่ใช่กับหัวน้ำหอม

ตัวอย่างการคำนวณจาก Guidance ของ IFRA: Hay absolute มี coumarin 8% เพดานของหมวด 4 คือ 1.3% ถ้าใช้หัวน้ำหอม 20% ในน้ำหอม หัวน้ำหอมจะใส่ hay absolute ได้ไม่เกิน 16.25% ตัวเลขนี้แสดงว่าปริมาณที่ใช้จริงในสูตรของเราสำคัญพอ ๆ กับตัวเลขในใบรับรอง

น้ำมันหอมระเหยชนิดเดียวไม่ใช้ใบรับรองแบบหัวน้ำหอม

สำหรับวัตถุดิบธรรมชาติชนิดเดียว (Natural Complex Substance) เช่น น้ำมันส้ม Guidance ของ IFRA ระบุว่าซัพพลายเออร์ไม่ควรออก IFRA certificate แบบเดียวกับหัวน้ำหอม แต่ควรแจ้งปริมาณองค์ประกอบที่ IFRA จำกัด ในน้ำมันนั้น พร้อมคำยืนยันความสอดคล้องกับ Standard ของน้ำมันชนิดนั้น ผู้ผสมสูตรจะนำตัวเลขไปคำนวณต่อเอง

Standard ของ IFRA มีสามแบบ คือข้อจำกัด (เพดานความเข้มข้นในสินค้าสำเร็จรูป) ข้อห้าม (ห้ามใช้ในทุกการใช้งาน รวมถึงที่ไม่สัมผัสผิว) และข้อกำหนดเฉพาะ (เกณฑ์ความบริสุทธิ์ สิ่งเจือปน หรือวิธีผลิต)

IFRA ฉบับที่ 51 กับ 52 ต่างกันอย่างไร และใบที่อ้าง IFRA 50 ยังใช้ได้ไหม

ฉบับที่ 51: ฉบับที่ใช้อยู่

IFRA ประกาศ (Notification) ฉบับแก้ไขที่ 51 เมื่อ 30 มิถุนายน 2566 ข้อห้ามใช้กับสูตรเดิมตั้งแต่ 30 กรกฎาคม 2567 และข้อจำกัดใช้กับสูตรเดิมตั้งแต่ 30 ตุลาคม 2568 ฉบับนี้มี Standard ที่แก้ไข 7 ฉบับ และฉบับใหม่มากกว่า 40 ฉบับ วันที่เหล่านี้นับจากวันส่งของหรือวันออกใบแจ้งหนี้ของหัวน้ำหอมที่ออกจากบริษัทน้ำหอม แล้วแต่วันใดมาก่อน ไม่ได้นับจากวันผลิตสินค้าสำเร็จรูป

ใบที่อ้าง IFRA 50 หรือ 49

คนค้นคำว่า ifra 50 บ่อย เพราะซัพพลายเออร์หลายรายยังส่งใบรับรองที่อ้างฉบับที่ 49 หรือ 50 ตามการประเมินของเรา เมื่อข้อจำกัดของฉบับที่ 51 ใช้กับสูตรเดิมครบแล้วตั้งแต่ 30 ตุลาคม 2568 ใบที่อ้างฉบับเก่าถือว่าล้าสมัยสำหรับการส่งมอบหลังวันนั้น ควรขอใบที่อ้าง 51st Amendment ฉบับใหม่ และตรวจว่าปริมาณใช้สูงสุดในหมวดของผลิตภัณฑ์เราเปลี่ยนไปหรือไม่

ฉบับที่ 52: กำลังจะมา

IFRA ปิดรับฟังความเห็นฉบับที่ 52 เมื่อ 12 มิถุนายน 2569 และออกจดหมายสรุปผล (End of Consultation letter) เมื่อ 31 สิงหาคม 2569 จดหมายนี้ระบุว่าคาดว่าจะประกาศอย่างเป็นทางการราวกลางเดือนมกราคม 2570 หน้าเว็บของ IFRA ที่เผยแพร่ก่อนหน้าในเดือนมิถุนายน 2569 เคยระบุว่าปลายเดือนพฤศจิกายน 2569 ให้ยึดจดหมายฉบับใหม่กว่า

เมื่อประกาศแล้ว ฉบับที่ 52 จะใช้กับสูตรใหม่หลังประกาศ 11 เดือน และกับสูตรเดิมหลังประกาศ 30 เดือน ตามจดหมายสรุปผลมี Standard ใหม่ 48 ฉบับ และแก้ไข 15 ฉบับ ถ้าประกาศกลางเดือนมกราคม 2570 จริง สูตรใหม่จะต้องสอดคล้องราวธันวาคม 2570 และสูตรเดิมราวกลางปี 2572 วันที่สองชุดนี้เราคำนวณเองจากกฎ 11 และ 30 เดือน ยังไม่ใช่วันที่ทางการ

เรื่องที่กระทบน้ำมันส้มโดยตรง

สารที่ทำให้ผิวไวต่อแสงในน้ำมันกลุ่มส้ม (furocoumarins) เปลี่ยนวิธีวัด ฉบับที่ 51 ใช้ bergapten เป็นตัวชี้วัด เพดานรวมไม่เกิน 15 ppm ในผลิตภัณฑ์ที่โดนแดด ฉบับที่ 52 เปลี่ยนเป็นวัดสารบ่งชี้ 8 ตัว เพดาน 1 ppm ในผลิตภัณฑ์ที่ตั้งใจให้โดนแดด 5 ppm ในผลิตภัณฑ์ทิ้งไว้บนผิวอื่น และ 50 ppm ในผลิตภัณฑ์ล้างออก ผู้ที่ใช้น้ำมันผิวส้มบีบเย็นในครีมหรือโลชั่นควรขอผลวิเคราะห์ furocoumarins จากซัพพลายเออร์ไว้ล่วงหน้า

เส้นเวลา IFRA และบัญชีสารก่อภูมิแพ้ของ EU
  1. IFRA ประกาศฉบับที่ 51ฉบับที่ใช้อยู่ ณ ปี 2569
  2. Regulation (EU) 2023/1545 มีผลบังคับใช้ขยายบัญชีสารก่อภูมิแพ้ในน้ำหอม
  3. ข้อจำกัดของ IFRA ฉบับที่ 51 ใช้กับสูตรเดิมใบที่อ้างฉบับ 49 หรือ 50 ควรขอใหม่
  4. EU: สินค้าที่ไม่ทำตามบัญชีใหม่วางตลาดได้ถึงวันนี้สินค้าใหม่หลังจากนี้ต้องใช้บัญชีใหม่
  5. IFRA ออกจดหมายสรุปผลฉบับที่ 52Standard ใหม่ 48 ฉบับ แก้ไข 15 ฉบับ
  6. IFRA ประกาศฉบับที่ 52สูตรใหม่ +11 เดือน สูตรเดิม +30 เดือน
  7. EU: สินค้าทุกชิ้นที่มีขายต้องเป็นไปตามบัญชีใหม่สิ้นสุดช่วงเปลี่ยนผ่าน

ที่มา: IFRA Notification 51st Amendment · IFRA End of Consultation Letter 52nd Amendment (31 ส.ค. 2569) · Commission Regulation (EU) 2023/1545

สารก่อภูมิแพ้ในเครื่องสำอาง: บัญชีน้ำหอม 81 รายการของ EU

บัญชีสารก่อภูมิแพ้ในเครื่องสำอางที่ผู้ส่งออกถามถึงมากที่สุดคือบัญชีของสหภาพยุโรปตาม Commission Regulation (EU) 2023/1545 ซึ่งแก้ Annex III ของ Regulation (EC) No 1223/2009 รับรองเมื่อ 26 กรกฎาคม 2566 และมีผลบังคับใช้ 16 สิงหาคม 2566

  • เกณฑ์ต้องแสดงชื่อในรายการส่วนผสม เกิน 0.001% ในผลิตภัณฑ์ที่ทิ้งไว้บนผิว (leave-on) หรือเกิน 0.01% ในผลิตภัณฑ์ที่ล้างออก (rinse-off) เท่าเกณฑ์เดิม
  • ช่วงเปลี่ยนผ่าน ผลิตภัณฑ์ที่ไม่เป็นไปตามบัญชีใหม่วางตลาด EU ได้ถึง 31 กรกฎาคม 2569 และยังมีขายได้ถึง 31 กรกฎาคม 2571 (ค.ศ. 2028)
  • ไม่ต้องปรับสูตร กฎนี้เปลี่ยนเฉพาะการแสดงชื่อบนฉลาก

ตัวเลข 26, 24, 80, 81 หรือ 82

ตัวเลขในบทความต่าง ๆ ไม่ตรงกัน เพราะนับคนละวิธี บัญชีเดิมมี 26 สาร ซึ่งเหลือ 24 หลังจาก EU ห้ามใช้ Lilial (BMHCA) และ HICC (Lyral) ส่วนบัญชีใหม่ เราอ่านจากตัวบทใน EUR-Lex เมื่อ 3 พฤศจิกายน 2569 ได้ 81 รายการ แบ่งเป็นรายการเดิม 24 รายการ (อยู่ในลำดับ 45 และ 67 ถึง 92 ของ Annex III) และรายการที่เพิ่มใหม่หรือแก้ไข 57 รายการ บางรายการรวมหลายชื่อ INCI เป็นรายการเดียว เช่น น้ำมันตะไคร้ที่รวมสามชนิดพืช แหล่งรองบางแห่งจึงให้ 80 บางแห่งให้ 82 และบางแห่งนับเป็นชื่อ INCI มากกว่า 100 ชื่อ ก่อนพิมพ์ฉลากจริงให้เทียบกับ Annex III ฉบับล่าสุด เพราะมีรายงานว่ามีฉบับแก้คำผิดเมื่อพฤศจิกายน 2568 ที่เรายังไม่ได้ตรวจเทียบ

ตัวอย่างรายการที่เกี่ยวกับวัตถุดิบที่ใช้กันในไทย

ลำดับใน Annex IIIชื่อที่ใช้บนฉลากวัตถุดิบที่เกี่ยวข้องสถานะ
354Lemongrass Oilน้ำมันตะไคร้ (Cymbopogon citratus, C. flexuosus, C. schoenanthus)เพิ่มใหม่
347Cananga Odorata Oil/Extractกระดังงา / ylang-ylangเพิ่มใหม่
356Eugenia Caryophyllus Oilน้ำมันกานพลู จากใบ ดอก ก้าน หรือดอกตูมเพิ่มใหม่
351Citrus Aurantium Peel Oilน้ำมันผิวส้มขม และผิวส้มหวาน (Citrus sinensis)เพิ่มใหม่
352Citrus Aurantium Bergamia Peel Oilน้ำมันผิวเบอร์กามอตเพิ่มใหม่
353Citrus Limon Peel Oilน้ำมันผิวเลมอนเพิ่มใหม่
84Linaloolองค์ประกอบที่พบในน้ำมันหอมระเหยหลายชนิดรายการเดิม
88Limoneneองค์ประกอบหลักของน้ำมันกลุ่มส้มรายการเดิม
70Citralองค์ประกอบหลักของน้ำมันตะไคร้รายการเดิม
78Geraniolองค์ประกอบในน้ำมันหลายชนิดรายการเดิม
71Eugenolองค์ประกอบหลักของน้ำมันกานพลูรายการเดิม

ในรายการที่เราอ่าน ลำดับ 354 ครอบคลุมเฉพาะตะไคร้สามชนิดข้างต้น ไม่พบน้ำมันตะไคร้หอม (Cymbopogon nardus หรือ C. winterianus) แต่องค์ประกอบของตะไคร้หอม เช่น Geraniol และ Citronellol อยู่ในบัญชีอยู่แล้ว ส่วนน้ำมันไพล มะกรูด ขมิ้นชัน และโหระพาไม่อยู่ในบัญชีในฐานะน้ำมัน แต่องค์ประกอบในน้ำมันเหล่านี้อาจทำให้ต้องแสดงชื่อบนฉลาก ต้องดูจากผลวิเคราะห์ของล็อตจริง

อย. เองเผยแพร่เอกสารรายการสารก่อภูมิแพ้ (Allergens) ที่อ้างอิง Regulation (EU) 2023/1545 ฉบับปรับปรุง 21 กุมภาพันธ์ 2569 โดยแยกว่าสารแต่ละตัวมีสถานะในกฎหมายไทยอย่างไร เช่น เข้าข่ายวัตถุที่ห้ามใช้ วัตถุที่อาจใช้ หรือไม่อยู่ในทั้งสองบัญชี เอกสารนี้เป็นรายชื่อสารเท่านั้น ไม่ได้กำหนดเกณฑ์การแสดงชื่อบนฉลาก

ใบรับรองเปล่าวางคู่ขวดน้ำหอมและขวดน้ำมันหอมระเหยไม่มีแบรนด์ แว่นขยาย และกระดาษโน้ตสีส้มบนโต๊ะสีขาว

คำนวณอย่างไรว่าต้องแสดงชื่อสารก่อภูมิแพ้บนฉลาก EU

เกณฑ์ 0.001% เท่ากับ 10 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมของผลิตภัณฑ์ และ 0.01% เท่ากับ 100 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ตัวเลขต่ำมากจนหัวน้ำหอมหรือน้ำมันหอมระเหยปริมาณน้อยในสูตรก็อาจเกินได้ แนวปฏิบัติที่หน่วยงานและที่ปรึกษาใน EU อธิบายไว้มีกติกาสำคัญดังนี้

  1. รวมปริมาณจากทุกแหล่ง สารตัวเดียวกันที่มาจากหลายวัตถุดิบ เช่น Citral จากน้ำมันตะไคร้และจากหัวน้ำหอม ต้องนำมารวมกันก่อนเทียบเกณฑ์
  2. แสดงชื่อสองชั้น ถ้าตัวน้ำมันอยู่ในบัญชีและมีองค์ประกอบที่อยู่ในบัญชีด้วย อาจต้องแสดงทั้งสองชื่อ
  3. ประเมินแบบกรณีเลวร้ายที่สุด กับวัตถุดิบธรรมชาติที่องค์ประกอบผันแปรระหว่างล็อต
  4. ชื่อกลุ่ม ใช้กับสารที่แพ้ข้ามกันได้ ต้องแสดงเมื่อผลรวมของสารในกลุ่มเกินเกณฑ์
  5. สารที่เปลี่ยนเป็นสารก่อภูมิแพ้ได้ เช่น Limonene, Linalool, Linalyl Acetate, Alpha-Terpinene และ Geraniol ที่ถูกออกซิไดซ์ รวมทั้ง Eugenol และ Isoeugenol ถูกนับเป็นสารก่อภูมิแพ้ด้วย
  6. ต้องพิมพ์บนตัวสินค้า แสดงบนฉลากดิจิทัลอย่างเดียวไม่ได้ สารที่ต่ำกว่า 1% วางท้ายรายการโดยไม่ต้องเรียงได้

ตัวอย่างการคำนวณ

ตัวอย่างของหน่วยงานรัฐออสเตรีย (AGES): ครีมทิ้งไว้บนผิวใส่ Lavandula hybrida oil 1.3% และน้ำมันนี้มี Linalool 45% ผลิตภัณฑ์จึงมี Linalool 1.3 × 0.45 = 0.585% เกิน 0.001% หลายเท่า ฉลากต้องแสดงทั้งชื่อน้ำมันลาเวนเดอร์และ Linalool

หลักเดียวกันใช้กับน้ำมันไทย ถ้าครีมใส่น้ำมันตะไคร้ ต้องแสดง Lemongrass Oil เมื่อเกินเกณฑ์ และต้องคำนวณ Citral, Limonene, Geraniol หรือสารอื่นในน้ำมันล็อตนั้นจากผล GC-MS ของซัพพลายเออร์ แล้วรวมกับปริมาณที่มาจากหัวน้ำหอมก่อนตัดสิน

ผลวิเคราะห์ GC-MS ที่ระบุ % ของสารก่อภูมิแพ้และสารที่ IFRA จำกัดในแต่ละล็อตจึงเป็นเอกสารที่ใช้ได้หลายงานพร้อมกัน ทั้งทำฉลาก EU ตรวจตามใบรับรอง IFRA และจัดทำเอกสารความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ที่ผู้รับผิดชอบใน EU (Responsible Person) ต้องเก็บไว้

น้ำหอม อย.: กฎไทยและอาเซียนเรื่องสารก่อภูมิแพ้จากน้ำหอม

คำถามว่า “น้ำหอม อย. ต้องแสดงชื่อสารก่อภูมิแพ้ไหม” คำตอบ ณ พฤศจิกายน 2569 คือ ไทยและอาเซียนยังไม่บังคับให้แยกแสดงชื่อสารก่อภูมิแพ้จากน้ำหอมบนฉลาก การเขียนรวมว่า Fragrance หรือ Parfum ยังเป็นไปตามกฎไทย

  • ประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอาง เรื่อง ฉลากของเครื่องสำอาง พ.ศ. 2562 กำหนดให้แสดงชื่อสารที่ใช้เป็นส่วนผสมทุกชนิดเรียงจากมากไปน้อย สารที่ต่ำกว่า 1% ไม่ต้องเรียง แต่ไม่มีข้อกำหนดเรื่องสารก่อภูมิแพ้จากน้ำหอม ดูรายละเอียดฉลากทั้งหมดได้ที่ ฉลากเครื่องสำอางต้องมีอะไรบ้าง
  • คู่มือระบบจดแจ้งเครื่องสำอาง ให้กรอกสารกลิ่นเป็น Perfume, Parfum หรือ Fragrance ได้
  • ASEAN Cosmetic Directive Annex III ฉบับเผยแพร่ 5 มิถุนายน 2566 ไม่มีเงื่อนไขแสดงชื่อที่ 0.001% หรือ 0.01% และภาคผนวกเรื่องฉลาก (Appendix 2) ให้เรียกส่วนผสมน้ำหอมรวมว่า perfume, fragrance, aroma หรือ flavor ได้ เรายังไม่พบหลักฐานว่าอาเซียนรับบัญชี 2023/1545 มาใช้

สารให้กลิ่นที่ไทยห้ามหรือจำกัด

แม้ไม่บังคับเรื่องฉลาก กฎไทยมีบัญชีห้ามใช้และจำกัดปริมาณที่ต้องเช็ก ได้แก่ HICC, Atranol, Chloroatranol, Lilial และ Musk ambrette ห้ามใช้ Methyleugenol ห้ามใช้ยกเว้นปริมาณที่มีตามธรรมชาติในสารสกัดหอมภายในเพดานตามประเภทผลิตภัณฑ์ ส่วน Musk xylene, Musk ketone และ 6-Methylcoumarin มีเพดานในประกาศวัตถุที่อาจใช้ บัญชีวัตถุที่อาจใช้ของไทยไม่มี Linalool, Limonene, Citral, Geraniol หรือ Eugenol

เปลี่ยนรายการ Allergens บนฉลาก ต้องจดแจ้งใหม่อย่างไร

คำชี้แจงของ อย. เรื่องแนวทางการจดแจ้งกรณีเปลี่ยนสูตรและต้องการใช้ชื่อผลิตภัณฑ์เดิม (ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม 29 ตุลาคม 2568) เปิดช่องให้ยื่นจดแจ้งใหม่โดยใช้ชื่อเดิมพร้อมหนังสือชี้แจงเหตุผล เช่น วัตถุดิบขาดตลาด หรือกฎหมายเครื่องสำอางต่างประเทศเปลี่ยน แต่คำชี้แจงฉบับเดียวกันยกตัวอย่างกรณีเปลี่ยนการแสดงรายการสาร Allergens บนฉลากโดยไม่ได้เปลี่ยนสูตร ไว้ในกลุ่มเหตุผลที่ไม่เข้าข่ายช่องทางนี้ กรณีที่ไม่เข้าข่าย คำชี้แจงให้ยกเลิกใบรับจดแจ้งเดิมก่อน แล้วจดแจ้งใหม่โดยใช้ชื่อผลิตภัณฑ์เดิมตามขั้นตอนปกติ ก่อนเปลี่ยนฉลากที่ขายในไทยให้ตรงกับฉลาก EU จึงควรวางแผนขั้นตอนนี้ไว้ด้วย ดูภาพรวมการจดแจ้งได้ที่ วิธีจดแจ้งเครื่องสำอาง

น้ำมันอโรมาไม่ได้เป็นเครื่องสำอางเสมอไป

หลักเกณฑ์การพิจารณาการจดแจ้งเครื่องสำอาง (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2564) ระบุว่าน้ำมันหอมระเหยที่อ้างว่าบำบัด ช่วยผ่อนคลาย หรือช่วยนอนหลับ ไม่ใช่เครื่องสำอาง และสเปรย์ปรับอากาศก็ไม่อยู่ในนิยามเครื่องสำอาง น้ำมันชนิดเดียวกันจึงอาจอยู่คนละกฎหมายตามข้อความที่กล่าวอ้าง

สหรัฐและแคนาดาใช้บัญชีสารก่อภูมิแพ้แบบไหน

สหรัฐอเมริกา วันนี้ยังใช้กฎ 21 CFR 701.3 ที่ให้เขียนรวมว่า fragrance หรือ flavor ในรายการส่วนผสมได้ กฎหมาย MoCRA กำหนดให้ FDA ออกกฎเรื่องการแสดงชื่อสารก่อภูมิแพ้จากน้ำหอม แต่จนถึง 3 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่พบร่างกฎใน Federal Register และ FDA ไม่ได้ระบุวันที่ แผนงานกำกับดูแลของรัฐบาลสหรัฐเคยตั้งเป้าไว้ที่พฤศจิกายน 2569 หลังจากเลื่อนมาแล้ว อุตสาหกรรมคาดว่าสหรัฐจะอิงบัญชีของ EU แต่ยังไม่มีเอกสาร FDA ยืนยัน

แคนาดา มีระบบคล้าย EU ตามข้อมูลที่เรารวบรวม สินค้าใหม่ต้องทำตามตั้งแต่ 1 สิงหาคม 2569 และสินค้าเดิมตั้งแต่ 1 สิงหาคม 2571

ในทางปฏิบัติ ถ้าแบรนด์ทำฉลากและเอกสารตามบัญชีของ EU ไว้แล้ว จะพร้อมสำหรับตลาดที่เดินตาม EU มากที่สุด และใช้ข้อมูลชุดเดียวกันตอบลูกค้าได้หลายประเทศ ส่วนการขอหนังสือรับรองเพื่อส่งออกจาก อย. ดูได้ที่ หนังสือรับรองเครื่องสำอางเพื่อการส่งออก

เอกสารที่ต้องขอจากซัพพลายเออร์หัวน้ำหอมและน้ำมันหอมระเหย

ไม่มีกฎหมายฉบับใดกำหนดรายการเอกสารชุดนี้ไว้โดยตรง รายการด้านล่างสรุปจากข้อกำหนดของ IFRA, EU และแนวปฏิบัติในอุตสาหกรรม ใช้เป็นเช็กลิสต์ตอนคัดเลือกหรือทบทวนซัพพลายเออร์

  1. ใบรับรอง IFRA ที่อ้างฉบับที่ 51 สำหรับหัวน้ำหอม ระบุปริมาณใช้สูงสุดในหมวดที่ตรงกับผลิตภัณฑ์ ส่วนน้ำมันชนิดเดียวให้ขอปริมาณองค์ประกอบที่ IFRA จำกัดพร้อมคำยืนยันความสอดคล้อง
  2. ใบแสดงสารก่อภูมิแพ้ตามบัญชีใหม่ของ EU ไม่ใช่บัญชี 24 หรือ 26 รายการแบบเดิม ระบุ % ของทุกรายการในบัญชี และชื่อน้ำมันเองถ้าน้ำมันนั้นอยู่ในบัญชี เช่น ตะไคร้ กระดังงา กานพลู
  3. ผลวิเคราะห์ GC-MS หรือ GC-FID ของล็อตจริง หรือค่าสูงสุดตามสเปก ระบุองค์ประกอบหลัก สารก่อภูมิแพ้ และสารที่ IFRA จำกัด
  4. CoA และสเปก ชื่อพฤกษศาสตร์ ส่วนของพืช วิธีผลิต (กลั่นด้วยไอน้ำหรือบีบเย็น) และค่าทางกายภาพตามมาตรฐาน ISO ของน้ำมันชนิดนั้นถ้ามี
  5. SDS ครบ 16 หัวข้อ สำหรับหัวน้ำหอมนำเข้า ให้ดูหัวข้อ 3 ว่ามี Piperonal หรือไม่ เพราะไทยระบุ Piperonal เป็นยาเสพติดให้โทษประเภท 4 โดยมีข้อยกเว้นเมื่ออยู่ในสารแต่งกลิ่นไม่เกิน 10% หรือในผลิตภัณฑ์ไม่เกิน 1%
  6. คำยืนยันเรื่องสารห้ามใช้ ไม่มี Atranol, Chloroatranol, HICC หรือ Lilial และปริมาณ Methyleugenol
  7. ผล furocoumarins สำหรับน้ำมันผิวส้มและผิวมะกรูดบีบเย็นที่ใช้ในผลิตภัณฑ์ทิ้งไว้บนผิว

ซัพพลายเออร์น้ำมันไทยที่ให้ข้อมูลชุดนี้ได้ครบจะได้เปรียบในตลาดส่งออก ส่วนแบรนด์ที่ยังไม่มีเอกสารเหล่านี้ ควรเริ่มขอก่อนรอบผลิตถัดไป เพราะการคำนวณฉลาก EU ทำไม่ได้ถ้าไม่มีตัวเลของค์ประกอบ

เอกสารที่ควรขอจากซัพพลายเออร์หัวน้ำหอมและน้ำมันหอมระเหย
  • ใบรับรอง IFRA ฉบับที่ 51หัวน้ำหอม: ปริมาณสูงสุดตามหมวด · น้ำมันเดี่ยว: ปริมาณองค์ประกอบที่ IFRA จำกัด
  • ใบแสดงสารก่อภูมิแพ้ตามบัญชีใหม่ของ EU% ของทุกรายการ ไม่ใช่บัญชี 24/26 แบบเดิม
  • ผล GC-MS ของล็อตจริงใช้คำนวณฉลาก EU และตรวจตาม IFRA
  • CoA และสเปกชื่อพฤกษศาสตร์ ส่วนของพืช วิธีผลิต
  • SDS 16 หัวข้อหัวน้ำหอมนำเข้า: ตรวจ Piperonal ในหัวข้อ 3
  • คำยืนยันสารห้ามใช้Atranol, Chloroatranol, HICC, Lilial และปริมาณ Methyleugenol
  • ผล furocoumarinsน้ำมันผิวส้มบีบเย็นในผลิตภัณฑ์ทิ้งไว้บนผิว

ที่มา: สรุปจาก IFRA Guidance ฉบับที่ 51 และแนวปฏิบัติตาม Regulation (EU) 2023/1545 — ไม่มีกฎหมายกำหนดรายการนี้โดยตรง

เช็กสารก่อภูมิแพ้ในสูตรด้วยเครื่องมือของเรา

เมื่อได้รายชื่อสารจากสูตรหรือจากเอกสารของซัพพลายเออร์แล้ว ค้นทีละตัวได้ที่ เครื่องมือค้นสาร อย. ผลค้นจะแสดงสถานะตามกฎไทย และติดป้าย 🌸 เมื่อสารนั้นอยู่ในบัญชีสารก่อภูมิแพ้ในน้ำหอมของ EU พร้อมหมายเหตุสำหรับน้ำมันหอมระเหย จึงเห็นได้ทันทีว่าสารตัวไหนไม่ต้องแสดงชื่อบนฉลากไทย แต่ต้องคำนวณถ้าจะส่งไป EU

ถ้าต้องการตรวจร่างฉลากภาษาไทยทั้งใบ ใช้ เครื่องมือตรวจฉลากตามกฎหมาย อย. ได้ฟรี และถ้าต้องการให้ทีม RA อ่านสูตร ใบรับรอง IFRA และใบแสดงสารก่อภูมิแพ้ แล้วทำรายงานว่าฉลากแต่ละตลาดต้องแสดงอะไร ส่งเอกสารได้ที่ ขอรายงานจากผู้เชี่ยวชาญ

ข้อควรจำคือ กฎของแต่ละตลาดเปลี่ยนเร็ว โดยเฉพาะ IFRA ฉบับที่ 52 และร่างกฎของสหรัฐ ตรวจวันที่และเลขฉบับในเอกสารทุกครั้งก่อนใช้งานจริง

คำถามที่พบบ่อย

IFRA เป็นกฎหมายหรือไม่

ไม่ใช่ IFRA Standards เป็นการกำกับดูแลตนเองแบบสมัครใจของอุตสาหกรรมน้ำหอม บังคับกับบริษัทสมาชิก และลูกค้ามักเขียนเป็นเงื่อนไขในสัญญา แต่ไม่ได้ยกเว้นกฎหมายของประเทศใด

ใบรับรอง IFRA ใครเป็นผู้ออก

บริษัทผู้ผสมหัวน้ำหอมเป็นผู้ออกให้ลูกค้า IFRA ไม่ได้ออกใบรับรองเองและไม่ได้แต่งตั้งผู้รับรองภายนอก ใบรับรองต้องระบุเลขฉบับแก้ไขและวันที่ประกาศ ณ ปี 2569 ควรอ้างฉบับที่ 51

ใบรับรอง IFRA 50 ยังใช้ได้ไหม

ข้อจำกัดของฉบับที่ 51 ใช้กับสูตรเดิมครบแล้วตั้งแต่ 30 ตุลาคม 2568 ใบที่อ้างฉบับที่ 49 หรือ 50 จึงควรขอฉบับใหม่ที่อ้าง 51st Amendment และตรวจปริมาณใช้สูงสุดในหมวดผลิตภัณฑ์ของเราอีกครั้ง

บัญชีสารก่อภูมิแพ้ในน้ำหอมของ EU มีกี่รายการ

ตัวบท Regulation (EU) 2023/1545 ที่เราอ่านมี 81 รายการ คือรายการเดิม 24 และเพิ่มใหม่หรือแก้ไข 57 บางรายการรวมหลายชื่อ INCI แหล่งรองจึงให้ 80 หรือ 82 ต้องแสดงชื่อเมื่อเกิน 0.001% ในผลิตภัณฑ์ทิ้งไว้บนผิว หรือ 0.01% ในผลิตภัณฑ์ล้างออก

ขายในไทยต้องแสดง Linalool หรือ Limonene บนฉลากไหม

ไม่บังคับ ณ พฤศจิกายน 2569 ไทยและอาเซียนยังให้เขียนรวมว่า Fragrance หรือ Parfum ได้ ถ้าจะเปลี่ยนรายการ Allergens บนฉลากที่จดแจ้งไว้แล้ว ให้ดูคำชี้แจงของ อย. ฉบับ 29 ตุลาคม 2568 ซึ่งจัดกรณีนี้ไว้ในกลุ่มที่ต้องยกเลิกใบรับจดแจ้งเดิมแล้วจดแจ้งใหม่ตามขั้นตอนปกติ

น้ำมันตะไคร้ต้องแสดงชื่อบนฉลาก EU ไหม

Lemongrass Oil อยู่ในบัญชีใหม่ลำดับ 354 ถ้าปริมาณในผลิตภัณฑ์เกินเกณฑ์ต้องแสดงชื่อ และต้องคำนวณองค์ประกอบอย่าง Citral, Limonene และ Geraniol จากผลวิเคราะห์ล็อตจริงด้วย

แหล่งอ้างอิง

  1. ประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอาง เรื่อง ฉลากของเครื่องสำอาง พ.ศ. 2562 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  2. คำชี้แจง แนวทางการจดแจ้งเครื่องสำอางกรณีมีการเปลี่ยนแปลงสูตรส่วนประกอบ และมีความประสงค์จะใช้ชื่อผลิตภัณฑ์เดิม (ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม 29 ตุลาคม 2568) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  3. รายการสารก่อภูมิแพ้ (Allergens) อ้างอิง Commission Regulation (EU) 2023/1545 (ปรับปรุง 21 กุมภาพันธ์ 2569) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  4. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง กำหนดชื่อ ปริมาณ และเงื่อนไขของวัตถุที่อาจใช้เป็นส่วนผสมในการผลิตเครื่องสำอาง พ.ศ. 2561 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  5. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ชื่อวัตถุที่ห้ามใช้เป็นส่วนผสมในการผลิตเครื่องสำอาง พ.ศ. 2566 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  6. หลักเกณฑ์การพิจารณาการจดแจ้งเครื่องสำอาง (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2564) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ

ข้อมูลในบทความนี้เพื่อความรู้ ไม่ใช่คำวินิจฉัยของ อย. และไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย กฎหมายอาจเปลี่ยนได้ — ตรวจประกาศฉบับล่าสุดหรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนยื่นหรือผลิตจริง

บทความที่เกี่ยวข้อง

ผู้ส่งออกส่งออกเครื่องสำอาง: ขอหนังสือรับรองเพื่อการส่งออกจาก อย.ส่งออกเครื่องสำอางต้องเตรียมอะไร อย. ออกหนังสือรับรองได้กี่แบบ ใครยื่นได้ ใช้เอกสารอะไร และสินค้าที่ผลิตตามสเปกผู้ซื้อต้องจดแจ้งเพื่อการส่งออกอย่างไรอ่าน 10 นาที · อัปเดต 27 ต.ค. 2569เจ้าของแบรนด์จดแจ้งเครื่องสำอาง ทำอย่างไร: ขั้นตอนครบตั้งแต่เตรียมสูตรจนได้เลขจดแจ้งจดแจ้งเครื่องสำอางทีละขั้น ตรวจว่าเป็นเครื่องสำอางจริง ตรวจสูตร คุณสมบัติผู้ยื่น สถานที่ เอกสาร ยื่น จ.ค.1 ทำฉลาก จนถึงการต่ออายุอ่าน 11 นาที · อัปเดต 26 ต.ค. 2569เจ้าของแบรนด์ฉลากเครื่องสำอางต้องมีอะไรบ้าง พร้อมตัวอย่างฉลากที่ถูกต้องตามประกาศ พ.ศ. 2562ฉลากเครื่องสำอางต้องมีอะไรบ้างตามประกาศ พ.ศ. 2562 พร้อมตัวอย่าง การเรียงชื่อสาร วันหมดอายุ ภาชนะเล็ก ฉลากสินค้านำเข้า คำเตือนเฉพาะ และข้อความที่ห้ามใช้อ่าน 10 นาที · อัปเดต 26 ต.ค. 2569