เว็บไซต์อิสระ ไม่ใช่เว็บไซต์ของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา · ช่วงทดลองใช้: พบข้อผิดพลาดหรืออยากให้เพิ่มอะไร บอกเราได้
FDA Thailand Guideทดลองใช้
ไทย
เข้าสู่ระบบ ปรึกษาทีม
โรงงาน / OEM

ผลิตอาหารที่บ้านขายได้ไหม: สถานที่ผลิตที่ไม่เข้าข่ายโรงงาน (สบ.1/1)

อ่าน 10 นาที · อัปเดต 9 พ.ย. 2569

หญิงในครัวบ้านที่สะอาดบรรจุคุกกี้ลงถุงใสติดฉลากกระดาษเปล่า

ขอ อย. ผลิตในบ้านได้ไหม

คำถามว่าขอ อย. ผลิตในบ้านได้ไหม เป็นคำถามที่เจ้าของกิจการอาหารรายเล็กถามบ่อยที่สุด คำตอบสั้น ๆ คือ กฎหมายอาหารไม่ได้แบ่งสถานที่ผลิตตามว่าเป็นบ้านหรือไม่ใช่บ้าน แต่แบ่งตามขนาดว่าเข้าข่ายโรงงานหรือไม่ และทุกแห่งที่ผลิตอาหารเพื่อขายต้องทำตามหลักเกณฑ์วิธีการผลิตที่ดี (GMP) ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 420) พ.ศ. 2563 ถ้าพื้นที่ในบ้านจัดให้ผ่านเกณฑ์นี้ได้ ก็ยื่นขอเลขสถานที่ผลิตได้

สถานที่ผลิตขนาดเล็กส่วนใหญ่จะเป็นสถานที่ผลิตอาหารที่ไม่เข้าข่ายโรงงาน ซึ่งยื่นคำขอแบบ สบ.1 และได้ใบสำคัญเลขสถานที่ผลิตอาหารที่ไม่เข้าข่ายโรงงาน (แบบ สบ.1/1) เงื่อนไขที่คนทำอาหารที่บ้านมักติดคือข้อ 1.6 ของ GMP 420 ที่ให้แยกพื้นที่ผลิตอาหารออกจากที่พักอาศัย ไม่ใช่เรื่องที่ว่าเป็นบ้านหรือไม่

บทความนี้อธิบายเฉพาะเรื่องสถานที่ผลิตขนาดเล็กและการผลิตในบ้าน ถ้าต้องการขั้นตอนขออนุญาตทั้งหมดอย่างละเอียด อ่านต่อที่ ขออนุญาตผลิตอาหาร และถ้าต้องการรายละเอียดข้อกำหนด GMP ทุกหมวด อ่านที่ GMP 420 ข้อกำหนดและเกณฑ์ตรวจ

ขอสถานที่ผลิตอาหารกรณีไม่เข้าข่ายโรงงาน: เกณฑ์ 50 แรงม้าและ 50 คน

พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 มาตรา 14 ให้ผู้ที่จะตั้งโรงงานผลิตอาหารเพื่อขายต้องได้รับใบอนุญาตก่อน และคำว่าโรงงานหมายถึงโรงงานตามกฎหมายว่าด้วยโรงงาน เมื่อพระราชบัญญัติโรงงาน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2562 กำหนดว่าโรงงานคือสถานที่ที่ใช้เครื่องจักรกำลังรวมตั้งแต่ห้าสิบแรงม้า หรือใช้คนงานตั้งแต่ห้าสิบคนขึ้นไป อย. จึงออกประกาศแนวทางการยื่นคำขออนุญาตสถานที่ผลิตอาหาร มีผลตั้งแต่วันที่ 27 ตุลาคม 2562 แบ่งการยื่นเป็นสองทาง

  • เข้าข่ายโรงงาน (เครื่องจักรตั้งแต่ 50 แรงม้า หรือคนงานตั้งแต่ 50 คน) ยื่นคำขออนุญาตตั้งโรงงานผลิตอาหาร (แบบ อ.1) และได้ใบอนุญาตผลิตอาหาร (แบบ อ.2) ซึ่งใช้ได้ถึงวันที่ 31 ธันวาคมของปีที่สามนับจากปีที่ออก และต้องยื่นต่ออายุก่อนหมดอายุ
  • ไม่เข้าข่ายโรงงาน (เครื่องจักรน้อยกว่า 50 แรงม้า และคนงานน้อยกว่า 50 คน) ยื่นคำขอรับเลขสถานที่ผลิตอาหาร (แบบ สบ.1) และได้ใบสำคัญแบบ สบ.1/1 ซึ่งคู่มือการขออนุญาตผลิตภัณฑ์อาหารของกองอาหารระบุว่าไม่มีวันหมดอายุ

ผู้ประกอบการรายเก่าที่เคยถือใบอนุญาตแต่สถานที่ไม่เข้าข่ายโรงงาน ประกาศแนวทางฉบับเดียวกันให้ยื่นแบบ สบ.1 เพื่อรับใบสำคัญ สบ.1/1 แทนการต่ออายุ และใช้เลขสถานที่ผลิตกับเลขสารบบอาหารเดิมทุกรายการต่อได้

ตัวอย่างใบสำคัญ สบ.1/1 ที่ อย. เผยแพร่แสดงว่าใบนี้ใช้ได้เฉพาะสถานที่ผลิตและสถานที่เก็บอาหารที่ระบุไว้ ผู้รับอนุญาตต้องแสดงใบสำคัญไว้ในที่เปิดเผยเห็นได้ง่าย ณ สถานที่ผลิต และเอกสารแนบท้ายระบุประเภทอาหาร กรรมวิธีผลิต ข้อกำหนด GMP ที่ใช้ กำลังแรงม้าเครื่องจักรรวม และจำนวนคนงาน ข้อมูลที่ยื่นตอนขอจึงไปปรากฏในใบสำคัญโดยตรง

นับแรงม้าเครื่องจักรและคนงานอย่างไร

กองอาหารมีคู่มือการตรวจสอบแรงม้าของเครื่องจักรและวิธีคำนวณแรงม้าเปรียบเทียบ ใช้ตัดสินว่าสถานที่เข้าข่ายโรงงานหรือไม่ หลักที่ควรรู้มีดังนี้

  • นับเฉพาะเครื่องจักรและอุปกรณ์ที่ใช้ผลิตอาหารที่ขออนุญาต ไม่ใช่ทุกเครื่องในบ้านหรือในอาคาร
  • อ่านค่าจากป้ายพิกัด (name plate) หรือแค็ตตาล็อก ถ้าไม่มีให้คำนวณจากกำลังไฟฟ้า โดย 1 แรงม้าเท่ากับ 746 วัตต์
  • เครื่องไฟฟ้าที่ให้ความร้อน เช่น ฮีตเตอร์และเครื่องซีล คิดประสิทธิภาพเพียงร้อยละ 60
  • เตามีค่าประเมินเฉพาะ เช่น เตาอบทั่วไปปริมาตร 1 ลูกบาศก์เมตรเท่ากับ 2 แรงม้า และเตาแก๊สคิดเท่ากับ 3.8 คูณกิโลกรัมแก๊สที่ใช้ต่อชั่วโมง
  • คู่มือแนะนำให้ขอข้อมูลแรงม้าจากผู้ขายเครื่องจักรไว้ตั้งแต่ตอนซื้อ

ครัวขนาดเล็กที่ใช้เตาแก๊ส เครื่องผสม เครื่องซีล และตู้อบไม่กี่เครื่อง โดยทั่วไปมีแรงม้ารวมห่างจาก 50 แรงม้ามาก แต่ควรทำบัญชีเครื่องจักรพร้อมแรงม้าไว้จริง เพราะเป็นเอกสารที่ต้องแนบในคำขอ และแรงม้ารวมกับจำนวนคนงานจะถูกบันทึกไว้ในใบสำคัญ

โหลน้ำพริกฉลากว่าง กล่องกระดาษ และตาชั่งในครัว

ครัวที่บ้านต้องผ่าน GMP 420 ข้อไหนบ้าง

ข้อ 2 ของ GMP 420 ให้อาหารทุกชนิดที่ผลิตเพื่อขายต้องทำตามหลักเกณฑ์นี้ ยกเว้นบางกรณี เช่น ร้านอาหารที่ปรุงขายให้กินได้ทันที แผงขายอาหารในที่หรือทางสาธารณะ สถานที่ผลิตเกลือบริโภค และสถานที่คัดบรรจุผักผลไม้สดที่มีประกาศเฉพาะ คำชี้แจงของ อย. ยังระบุว่าร้านอาหารที่ผลิตอาหารควบคุมเฉพาะ อาหารกำหนดคุณภาพหรือมาตรฐาน หรืออาหารที่ต้องมีฉลาก โดยใช้เครื่องจักรรวมตั้งแต่ 5 แรงม้าหรือคนงานตั้งแต่ 7 คน ยังต้องทำตาม GMP

สำหรับการผลิตในบ้าน ข้อกำหนดพื้นฐานที่มักเป็นประเด็นมีดังนี้

  • ข้อ 1.1 ทำเลห่างจากแหล่งปนเปื้อน เช่น สิ่งปฏิกูล วัตถุอันตราย คอกสัตว์ ฝุ่นควัน น้ำท่วมขัง ถ้าอยู่ติดบริเวณที่ไม่เหมาะสมต้องมีมาตรการป้องกันที่ได้ผล
  • ข้อ 1.5 อาคารผลิตป้องกันสัตว์และแมลงเข้าสู่บริเวณผลิตได้ ซึ่งรวมถึงสัตว์เลี้ยงในบ้านด้วย
  • ข้อ 1.6 มีพื้นที่ผลิตเพียงพอ และแยกพื้นที่ผลิตอาหารออกจากที่พักอาศัย การผลิตผลิตภัณฑ์อื่นที่ไม่ใช่อาหาร และบริเวณรับประทานอาหาร
  • ข้อ 1.7 และ 1.8 พื้นที่ผลิตเป็นสัดส่วนตามสายงานไม่ให้ปนเปื้อนข้าม และมีห้องบรรจุหรือมาตรการจัดการพื้นที่บรรจุเพื่อป้องกันการปนเปื้อนซ้ำ
  • ข้อ 4.2 และ 4.4 ห้องส้วมต้องแยกจากบริเวณผลิตหรือไม่เปิดสู่บริเวณผลิตโดยตรง และมีอ่างล้างมือพร้อมสบู่เหลวและอุปกรณ์ทำให้มือแห้งในบริเวณผลิต
  • หมวด 3 ส่งผลิตภัณฑ์สุดท้ายตรวจที่ห้องปฏิบัติการของรัฐหรือห้องปฏิบัติการที่ได้รับการรับรองอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง เก็บบันทึกไว้อย่างน้อย 1 ปีหลังพ้นวันหมดอายุบนฉลาก และตรวจประเมินตนเองอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง

ในทางปฏิบัติ หลายรายแก้ข้อ 1.6 ด้วยการจัดห้องหรือส่วนต่อเติมที่มีทางเข้าออกและผนังแยกจากส่วนที่อยู่อาศัย แล้วใช้ห้องนั้นผลิตอาหารอย่างเดียว ส่วนครัวที่ใช้ทำอาหารกินในครอบครัวด้วยมักผ่านข้อนี้ได้ยาก ควรดูเกณฑ์ทั้งหมวดก่อนลงทุนต่อเติม

จุดตรวจ GMP 420 ที่ครัวในบ้านมักติด
  • ข้อ 1.6 แยกจากที่พักอาศัยพื้นที่ผลิตแยกจากที่อยู่อาศัย การผลิตสินค้าอื่น และบริเวณรับประทานอาหาร
  • ข้อ 1.5 กันสัตว์และแมลงรวมถึงสัตว์เลี้ยงในบ้าน
  • ข้อ 1.8 พื้นที่บรรจุมีห้องบรรจุหรือมาตรการกันการปนเปื้อนซ้ำ
  • ข้อ 4.2 ห้องส้วมแยกจากบริเวณผลิตหรือไม่เปิดเข้าบริเวณผลิตโดยตรง
  • ข้อ 4.4 อ่างล้างมือสบู่เหลวและอุปกรณ์ทำให้มือแห้งในบริเวณผลิต
  • หมวด 3 ผลวิเคราะห์และบันทึกตรวจผลิตภัณฑ์อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง เก็บบันทึก 1 ปีหลังวันหมดอายุ

ที่มา: ประกาศ สธ. (ฉบับที่ 420) พ.ศ. 2563 บัญชีแนบท้าย ข้อกำหนดพื้นฐาน

ขออนุญาตผลิตอาหารไม่เข้าข่ายโรงงาน: ขั้นตอน

การขออนุญาตทั้งแบบ อ.1 และ สบ.1 ทำผ่านระบบ e-Submission ของ อย. คู่มือการยื่นคำขออนุญาตสถานที่ผลิตอาหาร (แก้ไขครั้งที่ 1 วันที่ 4 กันยายน 2569) และคู่มือสำหรับประชาชนสรุปลำดับไว้ดังนี้

  1. มีบัญชีผู้ใช้ Open ID หรือใช้แอป ThaiD
  2. ขอเปิดสิทธิ์ใช้ระบบ สถานที่ในกรุงเทพฯ ติดต่อศูนย์ OSSC ของ อย. ส่วนต่างจังหวัดติดต่อสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดที่สถานที่ผลิตตั้งอยู่
  3. ให้สถานที่ผ่านการตรวจประเมิน โดยเจ้าหน้าที่ อย. หรือ สสจ. (ยื่นขอตรวจผ่าน e-Submission) หรือโดยหน่วยตรวจที่ขึ้นทะเบียนกับ อย. แล้วนำแบบสรุปผลการตรวจประเมิน (audit report) อายุไม่เกิน 1 ปี ที่ครอบคลุมประเภทอาหารที่ขอ มาประกอบคำขอ
  4. ยื่นคำขอแบบ สบ.1 พร้อมแผนที่ แผนผัง แบบแปลนพื้นทุกชั้น รายการเครื่องจักรพร้อมแรงม้า กรรมวิธีผลิต ที่มาของน้ำ สูตรส่วนประกอบเป็นร้อยละรวม 100 และภาพถ่ายสี ไฟล์แนบต้องเป็น PDF และลงนามจริง
  5. ระบุสถานที่เก็บอาหาร ซึ่งเพิ่มได้เฉพาะในจังหวัดเดียวกับสถานที่ผลิต ถ้าต้องการสถานที่เก็บต่างจังหวัดต้องขอเพิ่มหลังได้รับอนุญาตแล้ว
  6. ตอบคำชี้แจงของเจ้าหน้าที่ให้ครบตามกำหนดในระบบ มิฉะนั้นคำขอจะถูกคืน เมื่อได้รับอนุญาตจะได้ใบสำคัญ สบ.1/1 แบบอิเล็กทรอนิกส์

บุคคลธรรมดายื่นในนามตนเองได้ โดยแนบสำเนาบัตรประชาชนและทะเบียนพาณิชย์ ส่วนนิติบุคคลต้องมีหนังสือมอบอำนาจแต่งตั้งผู้ดำเนินกิจการ ถ้าไม่ได้เป็นเจ้าของสถานที่ต้องมีหนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่หรือสัญญาเช่า

เส้นทางสู่ใบสำคัญ สบ.1/1
  1. 1
    Open ID หรือ ThaiDบัญชีสำหรับเข้าระบบ e-Submission
  2. 2
    ขอเปิดสิทธิ์OSSC ของ อย. (กรุงเทพฯ) หรือ สสจ. ที่ตั้งสถานที่
  3. 3
    ตรวจประเมินสถานที่โดยเจ้าหน้าที่หรือหน่วยตรวจที่ขึ้นทะเบียน ได้ audit report อายุไม่เกิน 1 ปี
  4. 4
    ยื่นแบบ สบ.1แนบแผนผัง แบบแปลน เครื่องจักรพร้อมแรงม้า สูตร และภาพถ่าย
  5. 5
    ได้ใบสำคัญ สบ.1/1แล้วจึงขอเลขสารบบอาหารของแต่ละสินค้า

ที่มา: คู่มือการยื่นคำขออนุญาตสถานที่ผลิตอาหาร (กองอาหาร) · คู่มือสำหรับประชาชน การขออนุญาตผลิตอาหาร

ใบอนุญาตผลิตอาหารไม่เข้าข่ายโรงงาน (สบ.1/1) กับเลขสารบบอาหาร

ใบสำคัญ สบ.1/1 เป็นการอนุญาตด้านสถานที่ ยังไม่ใช่การอนุญาตตัวสินค้า เมื่อได้ใบสำคัญแล้ว ต้องขอเลขสารบบอาหารของแต่ละผลิตภัณฑ์ตามกลุ่มอาหาร คู่มือของกองอาหารสรุปไว้ดังนี้

  • อาหารควบคุมเฉพาะ ยื่นขอขึ้นทะเบียนตำรับอาหาร (แบบ อ.17)
  • อาหารกำหนดคุณภาพหรือมาตรฐานที่ต้องแจ้งสูตร ยื่นขอจดทะเบียนอาหาร (แบบ สบ.5)
  • อาหารที่ไม่ต้องแจ้งสูตร ยื่นแจ้งรายละเอียดอาหาร (แบบ สบ.7)

เลขสารบบอาหารมี 13 หลัก แบ่งเป็น 5 กลุ่ม กลุ่มแรกคือจังหวัดที่ตั้ง และกลุ่มที่สามคือเลขสถานที่ผลิตกับปีที่อนุญาต ตามระเบียบ อย. ว่าด้วยการดำเนินการเกี่ยวกับเลขสารบบอาหาร พ.ศ. 2567 เลขทุกตัวจึงผูกกับสถานที่ผลิตที่ได้รับอนุญาต หลังได้เลขแล้วต้องเก็บสูตรส่วนประกอบครบร้อยละ 100 กรรมวิธีผลิต และชนิดภาชนะบรรจุไว้ ณ สถานที่ผลิตให้เจ้าหน้าที่ตรวจได้

ระเบียบเดียวกันระบุว่าถ้าใบสำคัญ สบ.1/1 ถูกยกเลิก เลขสารบบอาหารทุกรายการภายใต้ใบนั้นสิ้นสภาพไปด้วย การดูแลสถานที่ให้คงมาตรฐานจึงสำคัญพอ ๆ กับการขอให้ผ่านครั้งแรก ดูความหมายของเลข 13 หลักเพิ่มเติมได้ที่บทความ เลขสารบบอาหาร

กรณีที่ไม่ต้องขออนุญาต และฉลากเมื่อขายออนไลน์

คู่มือการขออนุญาตผลิตภัณฑ์อาหาร (พิมพ์ครั้งที่ 5 ปี 2569) ของกองอาหาร จัดกรณีต่อไปนี้เป็นกรณีที่ได้รับยกเว้นไม่ต้องขออนุญาต

  • น้ำนมถั่วเหลืองในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทและน้ำผึ้ง ที่ผลิตในสถานที่ไม่เข้าข่ายโรงงานและผู้ผลิตจำหน่ายโดยตรงต่อผู้บริโภค
  • อาหารที่ผู้ผลิตให้ข้อมูลแก่ผู้บริโภคได้ในขณะขาย เช่น หาบเร่ แผงลอย หรือผ่านระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์
  • อาหารสดที่ไม่ผ่านกรรมวิธี หรือผ่านการแกะ ชำแหละ ตัดแต่ง และบรรจุในภาชนะที่มองเห็นสภาพอาหารได้
  • อาหารที่ผลิตและจำหน่ายเพื่อบริการในร้านอาหาร โรงแรม โรงเรียน โรงพยาบาล และสถานที่ทำนองเดียวกัน รวมถึงการจัดส่งให้ผู้ซื้อ
  • อาหารที่ผลิตเพื่อส่งออกเท่านั้น ยกเว้นอาหารควบคุมเฉพาะที่ยังต้องขออนุญาต

เรื่องฉลาก ถาม-ตอบของกองอาหารเกี่ยวกับประกาศฉลากฉบับที่ 450 อธิบายว่าผู้ผลิตที่ขายตรงผ่าน Facebook, Line, TikTok หรือ Instagram ของตนเองได้รับยกเว้นไม่ต้องแสดงฉลาก แต่ถ้าฝากขายในแพลตฟอร์มร้านค้าออนไลน์หรือให้ผู้อื่นนำไปขาย ไม่ได้รับยกเว้น

ต่อมาประกาศฉบับที่ 474 พ.ศ. 2569 (ใช้บังคับ 31 ตุลาคม 2569) เขียนข้อยกเว้นนี้ใหม่ ให้การขายตรงรวมถึงผ่านพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ยังได้รับยกเว้น แต่กำหนดกลุ่มอาหารที่ไม่ได้รับยกเว้นไว้ 9 กลุ่ม เช่น อาหารที่ใช้วัตถุเจือปนอาหาร ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร อาหารทารกและเด็กเล็ก และอาหารที่เติมสารสกัด สารอาหาร หรือสารสังเคราะห์ คนที่ทำขนมหรือเครื่องปรุงที่บ้านแล้วขายออนไลน์จึงควรตรวจสูตรของตัวเองกับรายการนี้ก่อนสรุปว่าไม่ต้องมีฉลาก ตรวจประเภทสินค้าได้ด้วยเครื่องมือเช็กประเภทสินค้า

เมื่อกิจการโตขึ้น: ย้าย เพิ่มประเภท หรือกลายเป็นโรงงาน

สถานที่ผลิตเล็กมักเปลี่ยนเร็ว เรื่องที่ควรรู้ล่วงหน้ามีดังนี้

  • เพิ่มประเภทอาหาร เปลี่ยนแบบแปลน หรือเปลี่ยนเครื่องจักร ผู้ถือใบสำคัญ สบ.1/1 ยื่นคำขอแก้ไขแบบ สบ.2 และถ้าการเปลี่ยนแปลงกระทบการตรวจประเมิน ต้องยื่นขอตรวจประเมินสถานที่ด้วย
  • ย้ายสถานที่ พระราชบัญญัติอาหารห้ามผลิตหรือเก็บอาหารนอกสถานที่ที่ระบุในใบอนุญาต และการย้ายต้องได้รับอนุญาตก่อน
  • ขยายจนเข้าข่ายโรงงาน ถ้าแรงม้ารวมถึง 50 แรงม้าหรือคนงานถึง 50 คน สถานะจะเปลี่ยนเป็นสถานที่ที่ต้องยื่นแบบ อ.1 และได้ใบอนุญาต อ.2 ที่มีวันหมดอายุและต้องต่ออายุ
  • ลูกค้าธุรกิจขอใบรับรอง GMP ผู้ถือ สบ.1/1 ยื่นขอหนังสือรับรองมาตรฐานระบบการผลิตตามกฎหมายกับหน่วยรับรองที่ขึ้นบัญชีกับ อย. ได้ หนังสือรับรองมีอายุสามปีและมีการตรวจติดตามปีละครั้ง

ถ้าวางแผนจะขยาย ควรออกแบบห้องผลิตตั้งแต่แรกให้แยกพื้นที่ตามสายงานได้ เพราะการรื้อปรับภายหลังมักยากกว่าการทำให้ถูกตั้งแต่ต้น

เช็กลิสต์ก่อนเริ่มขอเลขสถานที่ผลิตในบ้าน

  1. นับแรงม้าเครื่องจักรที่ใช้ผลิตและจำนวนคนงาน ยืนยันว่าอยู่ในกลุ่มไม่เข้าข่ายโรงงาน
  2. วาดผังบ้านและกำหนดพื้นที่ผลิตที่แยกจากที่พักอาศัย บริเวณรับประทานอาหาร และห้องส้วม
  3. ไล่ตรวจข้อกำหนดพื้นฐาน GMP 420 ทั้ง 5 หมวด โดยเฉพาะการป้องกันสัตว์และแมลง อ่างล้างมือ และพื้นที่บรรจุ
  4. เตรียมสูตรส่วนประกอบร้อยละ 100 กรรมวิธีผลิต ที่มาของน้ำ และรายการเครื่องจักรพร้อมแรงม้า
  5. ตรวจว่าสินค้าอยู่ในกลุ่มอาหารใด เพื่อวางแผนขอเลขสารบบหลังได้ใบสำคัญ
  6. ถ้าจะขายออนไลน์ ตรวจว่าสินค้าอยู่ในกลุ่มที่ยังต้องมีฉลากตามประกาศฉบับที่ 474 หรือไม่

ส่งรูปและข้อมูลพื้นที่ให้ทีมที่ปรึกษาประเมินก่อนลงทุนต่อเติมได้ที่หน้าประเมินสถานที่ผลิต หรือให้ทีมช่วยวางผังและเตรียมเอกสารผ่านบริการตั้งสถานที่ผลิตและวางระบบ GMP

คำถามที่พบบ่อย

ผลิตอาหารในบ้านแล้วขออนุญาตได้จริงไหม

ได้ ถ้าพื้นที่ผลิตผ่าน GMP 420 โดยเฉพาะข้อ 1.6 ที่ให้แยกพื้นที่ผลิตออกจากที่พักอาศัยและบริเวณรับประทานอาหาร และสถานที่ใช้เครื่องจักรน้อยกว่า 50 แรงม้าและคนงานน้อยกว่า 50 คน ซึ่งยื่นแบบ สบ.1 เพื่อรับใบสำคัญ สบ.1/1

ใบสำคัญ สบ.1/1 ต้องต่ออายุไหม

คู่มือของกองอาหารระบุว่าใบสำคัญ สบ.1/1 ไม่มีวันหมดอายุ ต่างจากใบอนุญาต อ.2 ของสถานที่เข้าข่ายโรงงานที่ใช้ได้ถึง 31 ธันวาคมของปีที่สามและต้องต่ออายุ

ได้ สบ.1/1 แล้วขายสินค้าได้เลยไหม

สบ.1/1 เป็นการอนุญาตด้านสถานที่ ผลิตภัณฑ์แต่ละตัวยังต้องขอเลขสารบบอาหารตามกลุ่มอาหาร เช่น สบ.5 หรือ สบ.7 เว้นแต่เข้ากรณีที่คู่มือของกองอาหารจัดว่าได้รับยกเว้น

ขายขนมทำเองผ่าน Facebook ของตัวเองต้องมีฉลากไหม

การขายตรงโดยผู้ผลิตรวมถึงผ่านพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ได้รับยกเว้นฉลาก แต่ประกาศฉบับที่ 474 กำหนด 9 กลุ่มที่ไม่ได้รับยกเว้น เช่น อาหารที่ใช้วัตถุเจือปนอาหาร ถ้าฝากขายในแพลตฟอร์มร้านค้าหรือให้ผู้อื่นขาย ถาม-ตอบของกองอาหารระบุว่าต้องมีฉลาก

นับแรงม้าของเตาแก๊สและเครื่องซีลอย่างไร

คู่มือของกองอาหารให้คิดเตาแก๊สเท่ากับ 3.8 คูณกิโลกรัมแก๊สที่ใช้ต่อชั่วโมง และเครื่องไฟฟ้าที่ให้ความร้อน เช่น เครื่องซีล คิดประสิทธิภาพร้อยละ 60 โดยนับเฉพาะเครื่องที่ใช้ผลิตอาหารที่ขออนุญาต

แหล่งอ้างอิง

  1. พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  2. เรื่อง แนวทางการยื่นคำขออนุญาตสถานที่ผลิตอาหาร บังคับใช้ (In_force) 27/10/62 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  3. คู่มือการขออนุญาตผลิตภัณฑ์อาหาร · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  4. คู่มือการยื่นคำขออนุญาตสถานที่ผลิตอาหาร · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  5. 1.1 การขออนุญาตผลิตอาหาร (เป็นไปตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไข) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  6. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 420) พ.ศ. 2563 ออกตามความในพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 เรื่อง วิธีการผลิต เครื่องมือเครื่องใช้ในการผลิต และการเก็บรักษาอาหาร · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  7. เรื่อง คำชี้แจงประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 420) พ.ศ. 2563 เรื่อง วิธีการผลิต เครื่องมือเครื่องใช้ในการผลิต และการเก็บรักษาอาหาร บังคับใช้ (In_force) 08/03/64 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  8. การตรวจสอบแรงม้าของเครื่องจักร และ วิธีคำนวณแรงม้าเปรียบเทียบ · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  9. ใบสำคัญเลขสถานที่ผลิตอาหารที่ไม่เข้าข่ายโรงงาน (สบ.1/1) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  10. 2) ระเบียบสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ว่าด้วยการดำเนินการเกี่ยวกับเลขสารบบอาหาร พ.ศ.2567 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  11. 1) ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 450) พ.ศ.2567 เรื่อง การแสดงฉลากอาหารในภาชนะบรรจุ · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  12. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 474) พ.ศ. 2569 เรื่อง การแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจุ (ฉบับที่ 2) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  13. 1.5 ประเด็นถาม-ตอบ เกี่ยวกับประกาศกระทรวงสารณสุขว่าด้วยการแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจุ · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  14. เรื่อง การออกหนังสือรับรองมาตรฐานระบบการผลิตตามหลักเกณฑ์ของกฎหมาย พ.ศ. 2564 Re: Issuance of a certificate of food production system standards according to the legal criteria B.E.2564 (2021). บังคับใช้ · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  15. 1) กรณีขอใหม่ · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  16. แนวทางการดำเนินการเกี่ยวกับการอนุญาต ด้านสถานที่นำหรือสั่งอาหารเข้ามาในราชอาณาจักร และสถานที่ผลิตอาหาร · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ

ข้อมูลในบทความนี้เพื่อความรู้ ไม่ใช่คำวินิจฉัยของ อย. และไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย กฎหมายอาจเปลี่ยนได้ — ตรวจประกาศฉบับล่าสุดหรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนยื่นหรือผลิตจริง

บทความที่เกี่ยวข้อง

โรงงาน / OEMขออนุญาตผลิตอาหาร: ขั้นตอนขอใบอนุญาตสถานที่ผลิต และสิ่งที่เจ้าหน้าที่ตรวจขออนุญาตผลิตอาหาร ต้องยื่นแบบไหน อ.1 หรือ สบ.1 ขั้นตอนตรวจประเมินและขอใบอนุญาตผ่าน e-Submission เอกสารที่ต้องเตรียม สิ่งที่เจ้าหน้าที่ตรวจ และการต่ออายุอ่าน 11 นาที · อัปเดต 27 ต.ค. 2569โรงงาน / OEMGMP 420 คืออะไร ข้อกำหนดหลัก แบบตรวจ ตส. ที่ใช้จริง และเกณฑ์ผ่านGMP 420 คืออะไร ข้อกำหนดพื้นฐาน 5 หมวดและข้อกำหนดเฉพาะ แบบตรวจ ตส.1–ตส.5 วิธีให้คะแนน เกณฑ์ผ่าน ข้อบกพร่องรุนแรง และหนังสือรับรองจากหน่วยรับรองอ่าน 11 นาที · อัปเดต 26 ต.ค. 2569เจ้าของแบรนด์ขอเลข อย. อาหาร (เลขสารบบอาหาร) ต้องทำอะไรบ้าง: จัดประเภท เตรียมเอกสาร และยื่นคำขอขอเลข อย. อาหาร (เลขสารบบอาหาร) ทำอย่างไร อาหารกลุ่มไหนใช้แบบคำขออะไร อาหารที่ไม่ต้องขอเลข ขั้นตอนยื่นผ่าน e-Submission เอกสาร และหน้าที่หลังได้เลขอ่าน 10 นาที · อัปเดต 27 ต.ค. 2569