เว็บไซต์อิสระ ไม่ใช่เว็บไซต์ของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา · ช่วงทดลองใช้: พบข้อผิดพลาดหรืออยากให้เพิ่มอะไร บอกเราได้
FDA Thailand Guideทดลองใช้
ไทย
เข้าสู่ระบบ ปรึกษาทีม
เจ้าของแบรนด์

ตำรับยาสภาอุณาโลมแดง ร.ศ. 112: ตำรับยาโบราณ 141 ตำรับที่ผูกกับจุดเริ่มต้นของสภากาชาดไทย

อ่าน 6 นาที · อัปเดต 18 พ.ย. 2569

หีบยาไม้แบบเก่าเปิดอยู่ มีผ้าพันแผลพับไว้และขวดเล็ก วางบนโต๊ะไม้สัก ภาพประกอบเรื่องสภาอุณาโลมแดง

ตำรับยาสภาอุณาโลมแดง ร.ศ. 112 คืออะไร

ตำรับยาสภาอุณาโลมแดง ร.ศ. 112 คือตำรายาแผนไทยที่ตั้งชื่อตามสภาอุณาโลมแดง องค์กรที่ตั้งขึ้นในปี ร.ศ. 112 (พ.ศ. 2436) และเป็นต้นกำเนิดของสภากาชาดไทย กระทรวงสาธารณสุขประกาศให้เป็นตำราการแพทย์แผนไทยของชาติในประกาศฉบับที่ 11 ลงวันที่ 21 เมษายน 2560 บัญชีแนบท้ายเรียงชื่อตำรับไว้ 141 ลำดับ ฉบับที่หาอ่านได้คือหนังสือที่สภากาชาดไทยพิมพ์ครั้งที่ 1 ในปี 2553

ต้องบอกตรง ๆ ว่าแหล่งที่เราตรวจได้ไม่ได้ระบุว่าใครรวบรวมตำรับ รวบรวมเมื่อใด ต้นฉบับมีรูปแบบอย่างไร และใครเก็บรักษา บทความนี้จึงสั้นกว่าเล่มอื่นในชุด และเล่าเฉพาะส่วนที่มีหลักฐาน ครึ่งหลังเป็นเรื่องที่เจ้าของแบรนด์ควรรู้ ทั้งการขออนุญาตใช้ตำรับ การเล่าเรื่องในแบรนด์ และข้อระวังเรื่องเครื่องหมายกาชาด

ตำรับยาสภาอุณาโลมแดง ร.ศ. 112 ในหนึ่งตาราง
หัวข้อข้อมูลที่มา
ที่มาของชื่อสภาอุณาโลมแดง ตั้งเมื่อ 26 เม.ย. 2436 (ร.ศ. 112)ประวัติของสภากาชาดไทย
ผู้รวบรวมไม่ปรากฏ—
รูปแบบและผู้เก็บต้นฉบับไม่ปรากฏ—
ฉบับพิมพ์สภากาชาดไทย พิมพ์ครั้งที่ 1 ปี 2553 หนา 80 หน้าระเบียนห้องสมุดจุฬาฯ
จำนวนตำรับ141 ลำดับ (บางชื่อซ้ำ)ประกาศฉบับที่ 11 บัญชีแนบท้าย
ประกาศเป็นของชาติฉบับที่ 11 ลงวันที่ 21 เม.ย. 2560ประกาศกระทรวงสาธารณสุข

ที่มา: ประกาศ สธ. (ฉบับที่ 11) พ.ศ. 2560 · ประวัติสภากาชาดไทย · ระเบียนห้องสมุดจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย b1847029

ร.ศ. 112: ปีที่สตรีไทยรวมตัวตั้งสภาอุณาโลมแดง

ประวัติที่สภากาชาดไทยเผยแพร่เล่าว่า ในปี พ.ศ. 2436 (ร.ศ. 112) เกิดกรณีพิพาทระหว่างสยามกับฝรั่งเศสเรื่องเขตแดนริมฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง มีการสู้รบ ทหารเสียชีวิตและบาดเจ็บจำนวนมาก แต่ยังไม่มีองค์การกุศลใดเข้าไปช่วยอย่างเป็นกิจลักษณะ

ท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์ จึงชักชวนสตรีไทยเรี่ยไรเงินและสิ่งของส่งไปช่วยทหารที่บาดเจ็บ และเห็นว่าควรมีองค์การแบบเดียวกับกาชาดของต่างประเทศ จึงนำความกราบบังคมทูลสมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา พระบรมราชเทวี ขอให้ทรงเป็นองค์อุปถัมภ์ เมื่อความทราบถึงพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ก็โปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ตั้ง "สภาอุณาโลมแดง" เมื่อวันที่ 26 เมษายน 2436 ซึ่งต่อมาถือเป็นวันสถาปนาสภากาชาดไทย

สมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา พระบรมราชเทวี ทรงเป็น "สภาชนนี" สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระวรราชเทวี ทรงเป็นสภานายิกา และท่านผู้หญิงเปลี่ยนเป็นเลขานุการิณี หน้าประวัติภาษาอังกฤษของสภาเล่าว่างานหลักช่วงแรกคือส่งยา เวชภัณฑ์ อาหาร และเสื้อผ้า ไปให้ทหารและพลเรือนที่บาดเจ็บ ส่วนพิพิธภัณฑ์สภากาชาดไทยอธิบายว่าอุณาโลมเป็นเครื่องหมายอันศักดิ์สิทธิ์ในศาสนาพราหมณ์และพุทธ หมายถึงสิริมงคล

ประวัติของสภาไม่ได้กล่าวถึงตำรับยาชุดนี้ สิ่งที่ยืนยันได้คือชื่อตำราผูกกับสภาอุณาโลมแดงและปี ร.ศ. 112 ส่วนตำรับถูกรวบรวมในปีนั้นหรือไม่ และใช้อย่างไร ยังไม่มีแหล่งตอบไว้

ชามเคลือบสีขาวใส่ขิงแห้ง ขมิ้นแห้ง และใบไม้แห้ง บนกระดาษสาทำมือ ภาพประกอบเรื่องสภาอุณาโลมแดง

ข้างในมีอะไร: ชื่อตำรับยาโบราณ 141 รายการในบัญชีประกาศ

บัญชีแนบท้ายประกาศฉบับที่ 11 มีเพียงช่อง "ลำดับ" กับ "ชื่อยา" ตั้งแต่ลำดับที่ 1 ยาเขียวเต้นตรีภบ ถึงลำดับที่ 141 เขียวรงับ ไม่มีส่วนประกอบหรือขนาดยา แต่ชื่อตำรับก็บอกอะไรได้หลายอย่าง (นับจากบัญชีโดยตรง)

  • รูปแบบยา: ชื่อที่ขึ้นต้นว่า "ยาต้ม" 6 ตำรับ ยาน้ำมันสำหรับทา 1 ตำรับ ยารม 1 ตำรับ และชื่อที่ขึ้นต้นว่า "ยาหอม" กับ "ยาเขียว" อย่างละ 6 ตำรับ
  • อาการในชื่อ: 18 ชื่อมีคำว่า "ไข้" ชื่อเหล่านี้คือสิ่งที่ตำราบันทึกไว้ ไม่ใช่ผลพิสูจน์ว่ายาได้ผล
  • ตัวสะกดแบบเก่า: เช่น "ษาระพัด" และ "เฃียว" ถ้าจะค้นชื่อ ควรลองสะกดหลายแบบ
  • ชื่อซ้ำ: "ชื่อเนาวโกฎ" มี 3 ลำดับ และอีก 4 ชื่อมีชื่อละ 2 ลำดับ 141 ลำดับจึงไม่ใช่ 141 ชื่อที่ไม่ซ้ำกัน
  • ร่องรอยตำราอื่น: ลำดับที่ 135 เขียนว่า "ตำราสิทธิสาร บ้านปูน ยาประสะจันทน์แดง"

ตัวอย่างชื่อตำรับยาโบราณที่ไพเราะ ได้แก่ ยาจันทรมณฑล ยาสุริยมณฑล ยามหาเทพนิมิต และยากล่อมนางนอน ส่วนประกอบจริงต้องดูจากตำราหรือขอข้อมูลจากนายทะเบียน

จากชื่อสภาสู่หนังสือ: ฉบับพิมพ์ของสภากาชาดไทย พ.ศ. 2553

หลักฐานที่ชัดที่สุดคือหนังสือ ระเบียนห้องสมุดจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยบันทึกว่า "ตำรับยาสภาอุณาโลมแดง ร.ศ. 112" ผู้แต่งคือสภากาชาดไทย พิมพ์ครั้งที่ 1 ปี 2553 หนา 80 หน้า หัวเรื่อง "ตำรับยาหลวง" ระเบียนไม่ระบุชื่อผู้รวบรวมหรือชนิดของต้นฉบับ

ระหว่างปี 2436 ถึง 2553 สภาเปลี่ยนไปมาก ประวัติของสภาเล่าว่าในปี 2453 ชื่อสภาอุณาโลมแดงเลิกใช้ เหลือสภากาชาดสยาม และเปลี่ยนเป็นสภากาชาดไทยในปี 2482 ฉบับพิมพ์ 2553 ที่ยังใช้ชื่อเดิมพร้อมปี ร.ศ. 112 จึงโยงตำรากลับไปหาจุดเริ่มต้นของสภา

เส้นเวลาของสภาอุณาโลมแดงและตำรับยา
  1. ตั้งสภาอุณาโลมแดง26 เมษายน 2436 ระหว่างกรณีพิพาทกับฝรั่งเศส ร.ศ. 112
  2. ชื่อเดิมเลิกใช้ชื่อสภาอุณาโลมแดงเลิกใช้ เหลือสภากาชาดสยาม
  3. สภากาชาดไทยเปลี่ยนชื่อเป็นสภากาชาดไทย
  4. ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 1สภากาชาดไทยพิมพ์ตำรับยาสภาอุณาโลมแดง ร.ศ. 112 หนา 80 หน้า
  5. ประกาศเป็นของชาติประกาศฉบับที่ 11 ลงวันที่ 21 เมษายน 2560 ลงราชกิจจานุเบกษา 25 พฤษภาคม 2560

ที่มา: ประวัติสภากาชาดไทย · ระเบียนห้องสมุดจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย · ประกาศ สธ. (ฉบับที่ 11) พ.ศ. 2560

ต้นฉบับอยู่ที่ไหน และอ่านตำรายาแผนไทยเล่มนี้ได้อย่างไร

ยังไม่ทราบว่าใครรวบรวม และต้นฉบับเก็บอยู่ที่ใด ประกาศฉบับที่ 11 ระบุเพียงชื่อตำราและรายชื่อตำรับ ไม่มีเลขที่เอกสารของหน่วยงานใด บทความนี้จึงไม่สรุปแทน

  1. ฉบับพิมพ์: ที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยมีทั้งหอสมุดกลาง (615.13 ต366 2553) และห้องสมุดคณะเภสัชศาสตร์ (RS125 ต577 2553)
  2. สืบต้นฉบับ: ทางที่ควรเริ่มคือพิพิธภัณฑ์และหอจดหมายเหตุของสภากาชาดไทย ซึ่งเป็นหน่วยงานของผู้จัดพิมพ์
  3. สำเนาออนไลน์: มีสำเนาที่ผู้ใช้อัปโหลดเองบางแห่ง แต่ไม่ทราบสถานะลิขสิทธิ์ จึงไม่ควรใช้เป็นต้นทางของงานแบรนด์

ประกาศเป็นตำราการแพทย์แผนไทยของชาติ ฉบับที่ 11 พ.ศ. 2560

ตำรานี้ได้รับประกาศในประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง การประกาศกำหนดตำราการแพทย์แผนไทยของชาติและตำรับยาแผนไทยของชาติ (ฉบับที่ 11) พ.ศ. 2560 ลงวันที่ 21 เมษายน 2560 ลงราชกิจจานุเบกษาวันที่ 25 พฤษภาคม 2560 ประกาศตำราเพียงเล่มเดียว ข้อ 1 ให้ตำรานี้เป็นตำราการแพทย์แผนไทยของชาติ ข้อ 2 ให้ตำรับในตำรานั้นเป็นตำรับยาแผนไทยของชาติ

ประกาศอาศัยมาตรา 4 และมาตรา 17 ของ พ.ร.บ.คุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 มาตรา 17 ให้รัฐมนตรีประกาศตำรับหรือตำราที่ "มีประโยชน์หรือมีคุณค่าในทางการแพทย์หรือการสาธารณสุขเป็นพิเศษ" ให้เป็นของชาติ "ของชาติ" จึงไม่ได้แปลว่าใครก็ใช้ทางการค้าได้ตามใจ แต่รัฐเป็นผู้ดูแลสิทธิ และการใช้เพื่อการค้าต้องขออนุญาต อ่านภาพรวมใน ตำรับยาแผนไทย กับสิทธิในสูตร และค้นรายชื่อตำรับได้ที่ ตรวจตำรับก่อนทำสินค้า

อยากใช้ตำรับยาโบราณจากตำรานี้: ขอทราบข้อมูลเบื้องต้น และขออนุญาตตามมาตรา 19

1. ขอทราบข้อมูลเบื้องต้นจากนายทะเบียน

ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย เรื่อง การเปิดเผยข้อมูลเบื้องต้นฯ พ.ศ. 2560 ข้อ 3 ให้ผู้ยื่นคำขอรับอนุญาตที่ต้องการทราบข้อมูลเบื้องต้นยื่นแบบคำขอท้ายประกาศ ข้อ 4 ระบุว่านายทะเบียนจะเปิดเผยข้อมูล "เกี่ยวกับส่วนประกอบของสมุนไพร ในอัตราส่วน และสรรพคุณของตำรับยา หรือรายละเอียดในสาระสำคัญโดยย่อของตำราการแพทย์แผนไทยของชาติ" ในแบบคำขอให้ระบุชื่อตำรับพร้อมเลขฉบับของประกาศ คือฉบับที่ 11 พ.ศ. 2560 เมื่อบัญชีไม่มีส่วนประกอบ ขั้นนี้จึงเป็นทางตรงที่สุด

2. ขออนุญาตใช้ประโยชน์ตามมาตรา 19

มาตรา 19 ของ พ.ร.บ. ภูมิปัญญาฯ กำหนดว่าผู้ที่จะนำตำรับยาแผนไทยของชาติไปขอขึ้นทะเบียนตำรับยาและขออนุญาตผลิตยา หรือนำไปศึกษาวิจัยเพื่อพัฒนาเป็นตำรับยาใหม่เพื่อประโยชน์ในทางการค้า ต้องยื่นคำขอรับอนุญาตใช้ประโยชน์และชำระค่าตอบแทนการใช้ประโยชน์ รายละเอียดอยู่ในบทความ ตำรับยาแผนไทย กับสิทธิในสูตร

เพราะบัญชีมีชื่อซ้ำ ถ้าสูตรของคุณใช้ชื่ออย่าง "เนาวโกฐ" ควรรู้ให้ได้ว่าเป็นลำดับใดของประกาศฉบับใด ผลิตภัณฑ์ที่ได้ยังต้องผ่าน อย. ตาม พ.ร.บ.ผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ. 2562 แยกจากเรื่องสิทธิในตำรับ

เล่าเรื่องตำรายาแผนไทยเล่มนี้ในแบรนด์ได้แค่ไหน

เรื่องยามวิกฤตและสตรีที่รวมตัวกันดูแลผู้บาดเจ็บมีเสน่ห์ชัดเจน แต่เมื่อไปอยู่บนฉลากหรือโฆษณา กฎหมายผลิตภัณฑ์สมุนไพรเข้ามาเกี่ยว พ.ร.บ.ผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ. 2562 มาตรา 70 กำหนดว่า "ห้ามผู้ใดโฆษณาผลิตภัณฑ์สมุนไพรหรือคุณประโยชน์ของผลิตภัณฑ์สมุนไพร เว้นแต่ได้รับใบอนุญาตจากผู้อนุญาตก่อน" มาตรา 74 ห้ามโฆษณา 5 ลักษณะ ข้อที่ใกล้กับเรื่องเล่าของตำรานี้คือ (1) โอ้อวดว่าบำบัด บรรเทา หรือป้องกันโรคได้อย่างศักดิ์สิทธิ์หรือหายขาด (3) "ทำให้เข้าใจว่ามีวัตถุใดเป็นส่วนประกอบ ซึ่งความจริงไม่มีวัตถุหรือส่วนประกอบนั้นในผลิตภัณฑ์สมุนไพร หรือมีแต่มีไม่เท่าที่ทำให้เข้าใจตามที่โฆษณา" และ (4) "เป็นการรับรองหรือยกย่องสรรพคุณของผลิตภัณฑ์สมุนไพรโดยบุคคล คณะบุคคล หรือสถาบันใด ๆ"

มุมเล่าที่ปลอดภัยกว่า

  • ข้อเท็จจริงที่ตรวจได้ เช่น การตั้งสภาอุณาโลมแดงเมื่อ 26 เมษายน 2436 และประกาศฉบับที่ 11 พ.ศ. 2560
  • บทบาทของสตรีในเรื่องนี้ ตามที่สภากาชาดไทยเผยแพร่
  • ที่มาของสูตร: ชื่อตำรับ ลำดับในบัญชี ใช้เต็มหรือดัดแปลง และสถานะการขออนุญาต
  • การใช้แบบดั้งเดิมในรูป "ตำราระบุว่าใช้…"

สิ่งที่ควรเลี่ยง

  • สื่อว่าสภากาชาดไทยหรือหน่วยงานใดรับรองสินค้า หรือว่ารายได้ไปช่วยงานกาชาด ถ้าไม่เป็นความจริง
  • ใช้เครื่องหมายกาชาด ตราอุณาโลมแดง หรือคำว่า "กาชาด" บนสินค้า (ดูหัวข้อถัดไป)
  • เล่าว่าเป็นตำรับเล่มแรกของสภา หรือเคยใช้กับทหารในสมรภูมิ ซึ่งยังไม่มีแหล่งยืนยัน
  • อ้างชื่อตำรากับสินค้าที่ใช้ตำรับเพียงบางส่วน
เล่าเรื่องตำรับยาสภาอุณาโลมแดงในแบรนด์

ควรเลี่ยง

  • ใช้เครื่องหมายกาชาด ตราอุณาโลมแดง หรือคำว่ากาชาดบนสินค้า
  • สื่อว่าสภากาชาดไทยหรือหน่วยงานใดรับรองสินค้า
  • เล่าว่าเป็นตำรับเล่มแรกของสภา หรือเคยใช้กับทหารในสมรภูมิ
  • อ้างชื่อตำราเต็ม ทั้งที่ใช้ตำรับเพียงบางส่วน

เล่าได้

  • การตั้งสภาอุณาโลมแดงเมื่อ 26 เมษายน 2436
  • ประกาศเป็นตำราของชาติ ฉบับที่ 11 พ.ศ. 2560
  • ที่มาของสูตร: ชื่อตำรับ ลำดับ และสถานะการขออนุญาต
  • การใช้แบบดั้งเดิมในรูป ตำราระบุว่าใช้…

การโฆษณาผลิตภัณฑ์สมุนไพรต้องได้รับใบอนุญาตก่อนตามมาตรา 70

ภาพ ลิขสิทธิ์ และเครื่องหมายกาชาด

ภาพหรือข้อความจากฉบับพิมพ์ 2553

ฉบับพิมพ์ของสภากาชาดไทยออกในปี 2553 จึงไม่ควรถือว่าเป็นสาธารณสมบัติ พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 ให้เจ้าของลิขสิทธิ์มีสิทธิแต่ผู้เดียวในการทำซ้ำ ดัดแปลง และเผยแพร่ต่อสาธารณชน (มาตรา 15) และการทำซ้ำหรือดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นการละเมิด (มาตรา 27) ควรสอบถามผู้จัดพิมพ์ก่อนสแกนหน้าหนังสือไปใช้ ถ้าวันหนึ่งพบต้นฉบับที่หอสมุดแห่งชาติ การใช้ภาพเชิงพาณิชย์ต้องได้รับอนุญาตจากอธิบดีกรมศิลปากร

เครื่องหมายและชื่อกาชาด

หน้า "การใช้เครื่องหมายกาชาด" ของสภากาชาดไทยอธิบายว่าประเทศภาคีอนุสัญญาเจนีวามีพันธกรณีต้องป้องกันการใช้เครื่องหมายกาชาดในทางที่ผิด และหน้าประวัติระบุว่ามี พ.ร.บ. สภากาชาดไทย ฉบับที่ 3 พ.ศ. 2499 เกี่ยวกับเครื่องหมายกาชาด แบรนด์จึงไม่ควรนำเครื่องหมายกาชาด ตราอุณาโลมแดง หรือชื่อขององค์กรไปใช้บนสินค้าหรือสื่อขาย แม้ไฟล์ภาพตราบางแห่งจะติดป้ายสาธารณสมบัติ บทความนี้จึงไม่แสดงเครื่องหมายใด ๆ ถ้าต้องเอ่ยชื่อในงานของแบรนด์ ควรตรวจกฎหมายฉบับที่เกี่ยวข้องโดยตรงและสอบถามสภากาชาดไทยก่อน หัวข้อนี้เป็นข้อควรระวัง ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะ

แหล่งอ้างอิงทางประวัติศาสตร์

ข้อเท็จจริงที่มีแหล่งเดียวเขียนระบุผู้กล่าวไว้ในเนื้อความ ตัวบทกฎหมายดูได้ในรายการท้ายบทความและใน คลังกฎหมาย

  • สภากาชาดไทย. "จากสภาอุณาโลมแดง ถึง สภากาชาดไทย." และ "From Red Unalom Society to Thai Red Cross Society." หน้าประวัติ เว็บไซต์สภากาชาดไทย. สืบค้น 18 พ.ย. 2569.
  • สภากาชาดไทย. "การใช้เครื่องหมายกาชาด." เว็บไซต์สภากาชาดไทย. สืบค้น 18 พ.ย. 2569.
  • พิพิธภัณฑ์สภากาชาดไทย. "ตราสภาอุณาโลมแดงแห่งชาติสยาม." สืบค้น 18 พ.ย. 2569.
  • สภากาชาดไทย. (2553). ตำรับยาสภาอุณาโลมแดง ร.ศ. 112. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: สภากาชาดไทย. 80 หน้า. (ระเบียนหอสมุดจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย b1847029)
  • หอสมุดแห่งชาติ. หน้าบริการเอกสารโบราณ. สืบค้น 18 พ.ย. 2569.

คำถามที่พบบ่อย

ตำรับยาสภาอุณาโลมแดง ร.ศ. 112 มีกี่ตำรับ

บัญชีแนบท้ายประกาศฉบับที่ 11 พ.ศ. 2560 เรียงชื่อไว้ 141 ลำดับ บางชื่อซ้ำกันมากกว่าหนึ่งลำดับ

สภาอุณาโลมแดงคืออะไร

ตามประวัติของสภากาชาดไทย สภาอุณาโลมแดงตั้งเมื่อ 26 เมษายน 2436 ระหว่างกรณีพิพาทกับฝรั่งเศส ร.ศ. 112 เพื่อช่วยทหารบาดเจ็บ และเป็นต้นกำเนิดของสภากาชาดไทย

ใครรวบรวมตำรานี้ และต้นฉบับอยู่ที่ไหน

ยังไม่ทราบทั้งสองเรื่อง หลักฐานที่ชัดที่สุดคือฉบับพิมพ์ครั้งที่ 1 ของสภากาชาดไทย ปี 2553

อ่านตำราเล่มนี้ได้ที่ไหน

ฉบับพิมพ์ปี 2553 มีในห้องสมุดมหาวิทยาลัย เช่น จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ส่วนการสืบต้นฉบับควรเริ่มที่พิพิธภัณฑ์และหอจดหมายเหตุของสภากาชาดไทย

เอาตำรับจากตำรานี้มาทำผลิตภัณฑ์ขาย ต้องทำอะไร

ต้องขออนุญาตใช้ประโยชน์ตามมาตรา 19 และขอทราบข้อมูลเบื้องต้นจากนายทะเบียนได้ก่อน ค้นรายชื่อได้ที่ ตรวจตำรับก่อนทำสินค้า

ใช้เครื่องหมายหรือชื่อกาชาดเล่าเรื่องสินค้าได้ไหม

ไม่ควรใช้ เครื่องหมายกาชาดมีกฎหมายคุ้มครอง และมาตรา 74 ห้ามโฆษณาที่เป็นการรับรองหรือยกย่องสรรพคุณโดยสถาบันใด ๆ ควรตรวจกฎหมายที่เกี่ยวข้องและสอบถามสภากาชาดไทยก่อน

แหล่งอ้างอิง

  1. พระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2542 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  2. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข การประกาศกำหนดตำราการแพทย์แผนไทยของชาติและตำรับยาแผนไทยของชาติ (ฉบับที่ 11) พ.ศ. 2560 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  3. ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองฯ เรื่อง การเปิดเผยข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับตำรับยาแผนไทยของชาติหรือตำราการแพทย์แผนไทยของชาติ พ.ศ. 2560 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  4. พระราชบัญญัติผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ. 2562 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  5. พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 ฉบับรวมแก้ไขถึง (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2558 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ

ข้อมูลในบทความนี้เพื่อความรู้ ไม่ใช่คำวินิจฉัยของ อย. และไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย กฎหมายอาจเปลี่ยนได้ — ตรวจประกาศฉบับล่าสุดหรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนยื่นหรือผลิตจริง พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งทีมงานเพื่อแก้ไข

บทความที่เกี่ยวข้อง

เจ้าของแบรนด์ตำรับยาแผนไทย กับสิทธิในสูตร: ทำสินค้าสมุนไพรจากตำรับเก่า ต้องผ่านกรมการแพทย์แผนไทยและ อย. อย่างไรตำรับยาแผนไทยมี 3 ประเภท ตำรับของชาติต้องขออนุญาตใช้ประโยชน์ ตำรับส่วนบุคคลต้องได้อนุญาตจากผู้ทรงสิทธิ แล้วยังต้องผ่าน อย. พร้อมขั้นตอนและสมุนไพรควบคุมอ่าน 14 นาที · อัปเดต 18 พ.ย. 2569เจ้าของแบรนด์ตำราอายุรเวชศึกษา ของขุนนิทเทสสุขกิจ: ตำราแพทย์แผนไทยฉบับพิมพ์ 2496 สู่ตำราของชาติ 2,773 ตำรับตำราอายุรเวชศึกษา (วิชาแพทย์แผนโบราณ) พิมพ์ครั้งแรก 2496 เป็นตำราของชาติตามประกาศฉบับที่ 18 และ 19 ทำไมสะกดสองแบบ หาอ่านที่ไหน ใช้ตำรับและเล่าเรื่องอย่างไรอ่าน 12 นาที · อัปเดต 18 พ.ย. 2569เจ้าของแบรนด์คัมภีร์แพทย์ไทยแผนโบราณ ของขุนโสภิตบรรณลักษณ์: ตำราครูแพทย์ปี 2504 ที่ประกาศเป็นตำราของชาติ 3 ครั้งเรื่องของคัมภีร์แพทย์ไทยแผนโบราณ 3 เล่ม ของขุนโสภิตบรรณลักษณ์ ใครเขียน ข้างในมีอะไร ทำไมประกาศ 3 ครั้ง ใช้ตำรับอย่างไร และข้อควรระวังลิขสิทธิ์อ่าน 12 นาที · อัปเดต 18 พ.ย. 2569