เจ้าของแบรนด์
สถานที่ผลิตเครื่องสำอาง: ต้องมีลักษณะอย่างไร ยื่นขอผลตรวจอย่างไร และ อย. ตรวจอะไร
อ่าน 10 นาที · อัปเดต 15 พ.ย. 2569
ในบทความนี้ สถานที่ผลิตเครื่องสำอาง: ทำไมต้องผ่าน การตรวจ ก่อนจดแจ้ง มาตรฐาน สถานที่ผลิตเครื่อง สำอาง: ภาคผนวก ก และภาคผนวก ข ใช้กับใคร อาคาร ห้อง น้ำที่ใช้ผลิต และป้ายที่ต้องมี ขออนุญาต สถานที่ผลิตเครื่อง สำอาง: ยื่นขอผลตรวจผ่านระบบ e-Submissionผลิตเครื่อง สำอาง ที่บ้านได้ไหม คน เอกสาร และบันทึกที่เจ้าหน้าที่จะขอดู สถานที่นำเข้าเครื่องสำอาง และสถานที่เก็บ จ้างโรงงานผลิต หรือมีสถานที่ผลิตของตัวเอง ย้าย แก้ไข หรือยกเลิกสถานที่ เช็กลิสต์ ก่อนยื่นขอผลตรวจ สถานที่ผลิต คำถามที่พบบ่อย
สถานที่ผลิตเครื่องสำอาง: ทำไมต้องผ่าน การตรวจ ก่อนจดแจ้ง ใครที่อยากผลิตครีม สบู่ หรือแชมพูขายเอง คำถามแรกมักเป็นว่า สถานที่ผลิตเครื่อง สำอาง ต้องขอใบอนุญาต ก่อนหรือไม่ ตามพระราชบัญญัติ เครื่อง สำอาง พ.ศ. 2558 ผู้ผลิตเพื่อขาย ผู้นำเข้าเพื่อขาย และผู้รับจ้างผลิต ต้องจดแจ้งเครื่อง สำอาง แต่ละรายการก่อน และผลิตหรือนำ เข้าได้เมื่อได้ ใบรับจดแจ้งแล้ว เท่านั้น ส่วนสถาน ที่ต้องเป็นไปตาม หลักเกณฑ์ ที่รัฐมนตรี ประกาศ ทั้งลักษณะสถานที่ เครื่องมือ และวิธีการผลิต
สิ่งที่คนทั่วไปเรียกว่า "ขออนุญาตสถานที่" ในทางปฏิบัติ คือการยื่นขอผล ตรวจสถานที่กับ อย. (สำนักงาน คณะกรรมการ อาหาร และยา) เมื่อเจ้าหน้าที่ ตรวจแล้วไม่พบ ข้อบกพร่อง จะได้รหัสสถาน ที่ไปใช้ยื่นจดแจ้ง ไม่มีรหัสสถาน ที่ก็ยื่นจดแจ้งไม่ได้ ประกาศ การจดแจ้งยัง กำหนด ให้ผู้ยื่นต้องมีสถาน ที่ผลิตหรือนำเข้า ที่ได้ตามเกณฑ์ โดยผู้ยื่นที่เป็น บุคคลธรรมดา ต้องมีสัญชาติ ไทยและอายุ 20 ปีบริบูรณ์ขึ้นไป ส่วนนิติบุคคล ต้องจดทะเบียน ในประเทศไทย
สถานที่ที่ อย. ตรวจแบ่งได้เป็น 3 แบบ
สถานที่ผลิต : ใช้ผลิตและบรรจุ ทั้งผู้ผลิตเพื่อขาย และผู้รับจ้างผลิต สถานที่นำเข้า : สำนักงาน ของผู้นำเข้าเพื่อขาย สถานที่เก็บ : ที่เก็บวัตถุดิบหรือสินค้า ซึ่งอาจอยู่คนละ ที่กับสถาน ที่นำเข้าได้ ผ่านการตรวจแล้วก็ยังไม่จบ ผู้จดแจ้งต้องทำ ตามเกณฑ์ ตลอดเวลา ที่ถือใบรับ จดแจ้ง ถ้าไม่ทำตาม ผู้รับจดแจ้งสั่ง ให้ระงับ หรือแก้ไขได้ และอาจเพิกถอน ใบรับจดแจ้ง ส่วนจุดแบ่งบรรจุขาย ณ จุดบริการ (Refill station) ใช้ประกาศ และรหัสสถาน ที่ของตัวเอง แยกจากเรื่องในบทความนี้
มาตรฐาน สถานที่ผลิตเครื่อง สำอาง: ภาคผนวก ก และภาคผนวก ข ใช้กับใคร เกณฑ์หลักคือประกาศ กระทรวง สาธารณสุข เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการผลิต หรือนำเข้าเครื่องสำอาง พ.ศ. 2561 ซึ่งแบ่งเป็น 2 ภาคผนวก ตามประเภท ผู้ประกอบการ ไม่ได้แบ่งตามขนาดกิจการ
ภาคผนวก ก ใช้กับผู้ผลิตเพื่อ ขายและผู้รับจ้างผลิต ไม่ว่าจะเป็นห้องผลิตเล็ก ๆ หรือโรงงานใหญ่ ครอบคลุมสถานที่ เครื่องมือ ภาชนะบรรจุ วิธีผลิต และการเก็บ ภาคผนวก ข ใช้กับผู้นำเข้าเพื่อขาย ครอบคลุมสถานที่นำเข้า สถานที่เก็บ และเอกสาร เกี่ยวกับโรงงาน ต้นทาง คู่มือแนวทาง การตรวจ สอบสถาน ที่ของกอง ควบคุม เครื่อง สำอาง และวัตถุอันตราย ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 2 (กันยายน 2568 ใช้แทนฉบับปี 2563) แตกภาคผนวก ก ออกเป็น 10 หมวด ได้แก่ ข้อมูลทั่วไป บุคลากร สถานที่ผลิต เครื่องมือและอุปกรณ์ สุขลักษณะ การผลิต การควบคุมคุณภาพ เอกสารการผลิต การเก็บ และข้อร้องเรียน
สิ่งที่ผู้เริ่มต้นควรรู้คือ ตอนตรวจก่อนจดแจ้ง เจ้าหน้าที่ดูเฉพาะหมวดที่ 1–4 ของสถานที่ผลิต คือ ข้อมูลทั่วไป บุคลากร ตัวสถานที่ และเครื่องมือ เพราะยังไม่มีการผลิตจริง ส่วนสถานที่นำเข้าดูหมวดที่ 1–3 แต่เมื่อขอหนังสือ รับรอง สถานที่หรือถูก ตรวจเฝ้าระวัง ภายหลัง สถานที่ผลิตจะถูกตรวจครบ 10 หมวด และสถานที่นำเข้าครบ 6 หมวด
ผลตรวจมีแค่ 2 ระดับ ไม่มีข้อบกพร่องถือว่าผ่าน มีข้อบกพร่อง ถือว่าไม่ผ่านและ ต้องปรับปรุง จึงควรเตรียม ให้ครบตั้งแต่ รอบแรก ภาพรวมแนวคิด GMP (หลักเกณฑ์ วิธีการที่ดีในการผลิต) อ่านต่อได้ที่ GMP คืออะไร
เกณฑ์และหมวดที่ตรวจ แยกตามประเภทสถานที่ หัวข้อ สถานที่ผลิต / รับจ้างผลิต สถานที่นำเข้า
เกณฑ์ที่ใช้ ภาคผนวก กภาคผนวก ข
ตรวจก่อนจดแจ้ง หมวด 1–4: ข้อมูลทั่วไป บุคลากร สถานที่ เครื่องมือ หมวด 1–3: ข้อมูลทั่วไป บุคลากร สถานที่
ตรวจเพื่อหนังสือ รับรอง หรือเฝ้าระวัง หมวด 1–10หมวด 1–6
ป้ายที่ต้องติด สถานที่ผลิตเครื่องสำอาง สถานที่นำเข้าเครื่องสำอาง และสถาน ที่เก็บรักษา เครื่อง สำอาง
ผลตรวจ ไม่มีข้อบกพร่อง = ผ่าน ไม่มีข้อบกพร่อง = ผ่าน
ที่มา: ประกาศ กระทรวง สาธารณสุข เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการผลิต หรือนำเข้าเครื่องสำอาง พ.ศ. 2561 และคู่มือแนวทาง การตรวจ สอบสถานที่ ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 2
อาคาร ห้อง น้ำที่ใช้ผลิต และป้ายที่ต้องมี ภาคผนวก ก ข้อ 3 และคู่มือตรวจ สอบสถาน ที่วางเกณฑ์ ตัวสถาน ที่ผลิตไว้ชัดเจน ข้อที่ผู้ยื่นมักพลาดมีดังนี้
อาคาร : มั่นคง พื้น ผนัง และเพดาน ทำความ สะอาดง่าย อย่างน้อย 2 ห้องแยกกัน : ห้องผลิตหรือบรรจุ กับห้องเก็บวัตถุดิบ วัสดุบรรจุ และเครื่องสำอาง ผนังกั้นจากพื้นจรดเพดานทั้ง 4 ด้านและมีประตู ประตู : ห้องผลิตมีได้ 1 ประตูเท่านั้น ยกเว้นประตูหนีไฟ และใช้ม่านแทน ประตูอย่าง เดียวไม่ได้ พื้นที่ทำงาน : คิดอย่างน้อย 3 ตารางเมตรต่อคนงาน 1 คน สิ่งที่ห้ามมีในห้อง : อ่างล้างมือใน ห้องผลิตหรือห้องเก็บ ผ้าม่านหรือมู่ลี่ ถ้าแดดส่องผ่าน ผนังกระจก ถึงจุดทำงาน ให้ติดฟิล์มกันแดดแทน สิ่งที่ไม่บังคับ : ห้องปรับความดันหรือ Air Lock ส่วนพัดลม ระบาย อากาศใช้ได้ วัตถุอันตราย : กลุ่มสารลดแรง ตึงผิวหรือสาร ฆ่าเชื้อเก็บร่วม ได้ถ้าแยกชั้นห่าง กันไม่น้อยกว่า 1 เมตร น้ำที่ใช้ผลิต : ต้องมีคุณภาพ อย่างน้อยเท่า มาตรฐาน น้ำบริโภค ในภาชนะ บรรจุที่ปิดสนิท ถ้าสูตรใช้น้ำเป็นวัตถุดิบ ต้องวางแหล่ง น้ำและวิธีตรวจ คุณภาพ ไว้ตั้งแต่ ออกแบบห้อง
ป้าย : ติดป้าย "สถานที่ผลิตเครื่องสำอาง" ทำด้วยวัสดุถาวร เขียนบรรทัดเดียว แยกจากป้ายชื่อบริษัท เห็นชัดจากภายนอก คู่มือกำหนดพื้นสีเข้ม ขนาดไม่น้อยกว่า 15 x 45 เซนติเมตร ตัวอักษรสูงไม่น้อยกว่า 5 เซนติเมตร และถ้ามีหลาย นิติบุคคล ในบ้านเลขที่เดียวกัน ใช้ป้ายร่วมกันไม่ได้
อย. ยังเผยแพร่แบบ จำลอง การจัดสถาน ที่ผลิตสำหรับแชมพู ครีมนวด และสบู่เหลว แสดงห้องชั่ง ผสม บรรจุ เปลี่ยนชุด คลังสินค้า และเส้นทางของคนกับสินค้า ข้อพิจารณาในแบบนี้ เช่น ห้องน้ำ ต้องอยู่นอกอาคารผลิต ต้องบำบัด น้ำใช้แล้วก่อน ปล่อยลงท่อสาธารณะ และขนาด ห้องขึ้นกับปริมาณ การผลิต แบบจำลอง เป็นตัวอย่าง ให้ดูแนวคิด ไม่ได้บังคับ ให้ทุกแห่งใช้ขนาด เดียวกัน
ขออนุญาต สถานที่ผลิตเครื่อง สำอาง: ยื่นขอผลตรวจผ่านระบบ e-Submissionการขออนุญาต สถานที่ผลิตเครื่อง สำอาง ทำผ่านระบบ e-Submission ของ อย. ตามคู่มือผู้ประกอบการ การยื่นขอผลตรวจ สอบสถานที่ ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 2 (คำนำลงเดือนกันยายน 2569) ผู้ประกอบการรายใหม่ทำ 3 ขั้นก่อนยื่น
ยืนยันตัวตนผ่านแอป ThaiDขอเปิดสิทธิ์ใช้ระบบ สถานที่ในกรุงเทพฯ ยื่นที่ศูนย์บริการ ผลิตภัณฑ์ สุขภาพ เบ็ดเสร็จ (OSSC) ของ อย. ต่างจังหวัด ยื่นที่สำนักงาน สาธารณสุข จังหวัด (สสจ.) หรือมอบอำนาจออนไลน์ เข้าระบบแล้วยื่นคำขอที่เมนู "จัดการสถานที่" ที่ตั้งต้องตรงกับทะเบียน : สถานที่ผลิตและ สถานที่นำเข้า ต้องเป็นสำนักงาน ใหญ่หรือสำนักงาน สาขาในหนังสือ รับรอง นิติบุคคล ถ้าจะใช้บ้านเลข ที่อื่นเป็นที่ผลิต ต้องเพิ่มเป็นสาขาก่อน ส่วนสถาน ที่เก็บไม่ต้องอยู่ ในหนังสือ รับรอง นิติบุคคล ถ้าที่ตั้งเดียวมีหลายกิจกรรม เช่น ผลิตและเก็บ ต้องยื่นให้ครบทุกกิจกรรม
เอกสารแนบ 3 กลุ่ม เป็นไฟล์ PDF
เอกสารยืนยันตัวตน เช่น หนังสือมอบอำนาจ ทะเบียน พาณิชย์ ของบุคคล ธรรมดา หรือทะเบียนวิสาหกิจชุมชน ส่วนนิติบุคคล เจ้าหน้าที่ ตรวจข้อมูล จากฐานข้อมูล กรมพัฒนา ธุรกิจการค้าเอง เอกสารยืนยันสถานที่ เช่น เอกสารสิทธิ์ หรือหนังสือ ยินยอม หรือสัญญา เช่าที่ระบุว่ายินยอม ให้ใช้เป็นสถาน ที่ผลิตเครื่อง สำอาง และหลักฐานการ อบรมบุคลากร แผนที่ แบบแปลนแผนผัง และภาพถ่ายภายนอก ภายใน และป้าย ใบอนุญาตจากหน่วยงานอื่น : บัญชีเอกสาร ท้ายประกาศ การจดแจ้งระบุ ใบอนุญาต ประกอบ กิจการ ที่เป็นอันตราย ต่อสุขภาพ หรือใบอนุญาต โรงงาน ไว้ในหมวด เอกสาร สถานที่ และคู่มือขอผล ตรวจสถาน ที่ระบุใบประกอบ กิจการ โรงงาน หรือใบอนุญาต ในนิคมอุตสาหกรรม "ถ้ามี" จึงควรตรวจ ล่วงหน้าว่าที่ตั้ง ของคุณต้องมีใบ ใดบ้าง
ถ้าเอกสารไม่ครบ คำขอจะไม่อนุมัติ และต้องยื่นใหม่ โดยอ้างคำขอ เดิมได้ทางเมนู "คำขอ ปรับปรุง แก้ไขสถานที่" ถ้าครบ เจ้าหน้าที่จะนัดตรวจ ณ ที่ตั้ง หน้าจอระบบทีละขั้นดูได้ใน จดแจ้งเครื่อง สำอาง ออนไลน์ ด้วยตัวเอง
ขั้นตอนขอผลตรวจ สถานที่ผลิตเครื่อง สำอาง 1 ยืนยันตัวตน ผ่านแอป ThaiD
2 ขอเปิดสิทธิ์ใช้ระบบ กรุงเทพฯ ที่ OSSC ต่างจังหวัดที่ สสจ. หรือมอบอำนาจออนไลน์
3 เตรียมสถานที่และเอกสาร 3 กลุ่ม ตัวตน สถานที่ แผนที่ แผนผัง และภาพถ่าย
4 ยื่นที่เมนูจัดการสถานที่ ยื่นให้ครบทุกกิจกรรม ของที่ตั้ง
5 เจ้าหน้าที่ตรวจ ณ ที่ตั้ง สถานที่ผลิตตรวจหมวด 1–4
6 ได้รหัสสถานที่ นำไปใช้ยื่นจดแจ้งแบบ จ.ค.1
ที่มา: คู่มือผู้ประกอบการ การยื่นขอผลตรวจ สอบสถานที่ ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 2
ผลิตเครื่อง สำอาง ที่บ้านได้ไหม ทำได้ ถ้าจัดพื้นที่ให้ผ่าน เกณฑ์เดียว กับสถาน ที่ผลิตทั่วไป เพราะภาคผนวก ก ใช้กับผู้ผลิตเพื่อขายทุกราย ไม่มีเกณฑ์ อีกชุดสำหรับ ผู้ผลิตรายเล็ก เอกสาร ถาม-ตอบของ งานสถานที่ อย. และคู่มือผู้ประกอบ การตอบเรื่อง นี้ไว้ดังนี้
ใช้ส่วนต่อเติม บ้านหรือตู้คอนเทนเนอร์ได้ แต่ต้องแยกจากที่พักอาศัย และห้ามเป็นทาง เดินผ่านไปส่วน อื่นของบ้าน ห้องชุด แฟลต คอนโดมิเนียม หรืออพาร์ตเมนต์ ใช้เป็นสถาน ที่ผลิตหรือที่เก็บ ของผู้ผลิตไม่ได้ บ้านเลขที่ 1 เลขที่ มีสถานที่ผลิตได้เพียง 1 แห่ง ผนังต้องกั้นครบ 4 ด้านจรดเพดาน ใช้รั้วบ้านแทนผนังไม่ได้ ห้องผลิตกับห้องเก็บ ยังต้องแยกกันอย่างน้อย 2 ห้องเหมือนสถานที่อื่น เรื่องเอกสาร ถ้าผู้ยื่นไม่ใช่เจ้าบ้าน ต้องมีหนังสือ ยินยอม หรือสัญญา เช่าที่ระบุว่าให้ ใช้เป็นสถาน ที่ผลิตเครื่อง สำอาง ถ้าสำเนา ทะเบียน บ้านไม่มีหน้าเจ้าบ้าน ใช้เอกสาร อื่นแสดง สิทธิ์แทนได้ เช่น สัญญาเช่า สำเนาโฉนดที่ดิน หรือสัญญาซื้อขาย บุคคลธรรมดา ที่มีสัญชาติ ไทยยื่นในนาม ตัวเองได้พร้อม ทะเบียน พาณิชย์ และวิสาหกิจ ชุมชนยื่นได้ด้วย เอกสาร ทะเบียน วิสาหกิจชุมชน
ข้อควรคิดก่อนลงทุน: ผ่านการตรวจ ก่อนจดแจ้งแล้ว ยังต้องทำตามหมวดการผลิต การควบคุมคุณภาพ และเอกสาร การผลิตในการ ตรวจเฝ้าระวัง ภายหลังด้วย ถ้าสูตรต้องใช้ เครื่องจักร หรือห้องที่ควบคุม มากกว่า ที่บ้านรองรับได้ การจ้างโรงงาน อาจเหมาะกว่า
คน เอกสาร และบันทึกที่เจ้าหน้าที่จะขอดู หมวดบุคลากร และข้อมูล ทั่วไปเป็น 2 ใน 4 หมวดที่ตรวจ ตั้งแต่ก่อนจดแจ้ง จึงต้องเต รียมคนและเอกสาร พร้อมกับตัวห้อง
บุคลากร
พนักงาน ผลิตต้องผ่านการ อบรมหรือศึกษา ด้วยตนเอง โดยมีบันทึกเป็นหลักฐาน หัวข้อขั้นต่ำ ได้แก่ ประกาศ หลักเกณฑ์ การผลิตหรือนำเข้า พ.ศ. 2561 ประกาศการจดแจ้ง พ.ศ. 2561 ประกาศฉลากลงวันที่ 14 มิถุนายน 2562 และการทำแฟ้ม ข้อมูลผลิตภัณฑ์ (PIF)คนเข้าใหม่ไม่เกิน 1 ปีต้องมีใบรับ รองแพทย์ ก่อนเริ่มงาน คนที่ทำงานเกิน 1 ปีต้องมีหลักฐาน ตรวจสุขภาพ อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง ข้อมูลทั่วไปของสถานที่ : ชื่อและที่ตั้งของ สถานที่ผลิตและที่เก็บ ประวัติองค์กร โครงสร้างองค์กร ลักษณะอาคาร รายการเครื่องจักร และแผนผัง ทุกชั้นถ้าอาคาร มีมากกว่า 1 ชั้น
เมื่อเริ่มผลิตจริง ภาคผนวก ก กำหนดเพิ่มว่า ต้องมีสูตรแม่บท ตรงกับที่จดแจ้ง บันทึกการผลิตทุกครั้ง กำหนดเลขครั้งที่ผลิต ตรวจคุณภาพ และเก็บตัวอย่าง สินค้าสำเร็จรูป รวมทั้งมีระบบ จัดการ ข้อร้องเรียน รายงาน อาการ ไม่พึงประสงค์ และเรียกคืนสินค้า คู่มือของเจ้าหน้าที่ ระบุให้เก็บตัวอย่าง ไว้จนถึง วันสิ้นอายุ ถ้าไม่ได้กำหนด วันหมดอายุให้เก็บ 3 ปีนับจากวันผลิต
ประกาศ เรื่องการจัดเก็บ ข้อมูลเครื่อง สำอาง พ.ศ. 2560 ให้เก็บข้อมูลผลิตภัณฑ์ไว้ ณ สถานที่ผลิตหรือ สถานที่นำเข้า จะเป็นกระดาษหรือไฟล์ ภาษาไทยหรืออังกฤษก็ได้ ผู้ผลิตต้องมีข้อ กำหนด วัตถุดิบ ทุกชนิดรวมถึงน้ำ เอกสารข้อมูลความปลอดภัย (SDS) สูตรแม่บท ข้อกำหนดผลิตภัณฑ์ และวิธีทดสอบ
ถ้าตรวจ เฝ้าระวัง แล้วพบว่าไม่สอดคล้อง กับประกาศ คู่มือระบุว่าจะ ดำเนิน คดีพร้อม สั่งให้ปรับปรุง ระบบเอกสาร จึงต้องใช้งาน ได้จริงทุกวัน ไม่ใช่ทำขึ้นก่อนวันตรวจ
เอกสาร และบันทึก ที่ควรพร้อม ในวันตรวจ ✓ ข้อมูลทั่วไป โครงสร้างองค์กร และแผนผังทุกชั้น
✓ บันทึกการอบรม 4 หัวข้อของบุคลากร
✓ ใบรับรองแพทย์ และผลตรวจ สุขภาพ ประจำปี
✓ รายการ เครื่อง มือและเครื่องจักร
✓ ข้อกำหนดวัตถุดิบรวมถึงน้ำ และ SDS
✓ สูตรแม่บท บันทึกการผลิต และตัวอย่างเก็บ
สถานที่นำเข้าเครื่องสำอาง และสถานที่เก็บ ผู้นำเข้าเพื่อขาย ไม่ต้องมีห้องผลิต แต่ต้องมีสถาน ที่นำเข้าเครื่อง สำอาง และสถาน ที่เก็บที่ผ่านภาคผนวก ข ก่อนจดแจ้งเช่นกัน ตอนตรวจ ก่อนจดแจ้งเจ้า หน้าที่ดูหมวดที่ 1–3 คือ ข้อมูลทั่วไป บุคลากร และตัวสถานที่
สถานที่นำเข้า และที่เก็บต้อง แยกจากที่พักอาศัย และติดป้ายถาวร "สถาน ที่นำเข้าเครื่อง สำอาง" และ "สถาน ที่เก็บรักษา เครื่อง สำอาง" ตามเกณฑ์ ป้ายเดียว กับสถานที่ผลิต สถานที่นำเข้า กับที่เก็บอยู่คนละ ที่กันได้ และกั้นเป็นบริเวณ ด้วยพาร์ทิชันได้ สินค้าต้องวาง บนชั้นหรือพาเลท ไม่วางกับพื้นโดยตรง ในอาคารชุด ผู้นำเข้าใช้ได้ เฉพาะ ห้องพาณิชย์ ชั้นล่างที่คนภายนอก เข้าถึงได้และ แยกจากห้องพัก บุคลากร ที่เกี่ยว กับการนำ เข้าและการเก็บ ต้องตรวจ สุขภาพ อย่างน้อยปีละครั้ง และควรมีบัตรคุมสินค้า (Stock card) กับขั้นตอนตั้งแต่ นำเข้าจนถึง การดูแลหลังวางตลาด หน้าที่ของผู้นำ เข้าเรื่อง เอกสาร จากโรงงาน ต้นทาง หนังสือมอบสิทธิ์ ใบขนสินค้า และการเก็บตัวอย่าง อ่านต่อได้ที่ นำเข้าเครื่องสำอางมาขาย ต้องทำอะไรบ้าง ส่วนมาตรฐาน โรงงาน ต่างประเทศ ที่ภาคผนวก ข ยอมรับ อธิบายไว้ใน ISO 22716 คืออะไร
จ้างโรงงานผลิต หรือมีสถานที่ผลิตของตัวเอง เจ้าของ แบรนด์ ส่วนใหญ่เริ่มจาก จ้างโรงงานผลิต ภาคผนวก ก ใช้กับผู้รับจ้าง ผลิตเหมือน ผู้ผลิตเพื่อขาย สถานที่ที่ต้องผ่าน เกณฑ์จึงเป็นของ โรงงาน ผู้รับจ้าง และผู้รับจ้างผลิต ต้องแนบสัญญา ว่าจ้างตอนยื่น จดแจ้ง เรื่องใครถือเลข จดแจ้งอ่านได้ที่ จ้างโรงงานผลิตครีม ใครเป็นเจ้าของเลขจดแจ้ง และวิธีเลือกโรงงานดูที่ โรงงาน รับผลิตเครื่อง สำอาง
การมีสถาน ที่ผลิตของตัวเอง ช่วยให้คุมสูตร รอบผลิต และต้นทุนได้เอง แต่ต้องรับภาระครบทั้ง 10 หมวดของภาคผนวก ก ตั้งแต่บุคลากร สุขลักษณะ ไปจนถึงการเรียกคืนสินค้า ถ้าต้องการ หลักฐานมากกว่า รหัสสถานที่ มีอีก 2 ทางเลือก
หนังสือ รับรอง สถานที่ผลิตหรือ สถานที่นำเข้า : ผู้จดแจ้งยื่นแบบ ส.ค.1 เจ้าหน้าที่ ตรวจตามประกาศ หลักเกณฑ์ การผลิตหรือนำ เข้าครบทุกหมวด แล้วออกหนังสือรับรองแบบ ส.ค.2 ก สำหรับสถานที่ผลิต หรือ ส.ค.2 ข สำหรับสถานที่นำเข้า มีอายุ 3 ปี ถ้าย้ายสถานที่ต้องยื่นขอใหม่ หนังสือรับรองมาตรฐาน ASEAN Cosmetic GMP : ระเบียบรหัส RL-CH4-1 แก้ไขครั้งที่ 2 ประกาศใช้ 9 ธันวาคม 2568 ใช้กับผู้ผลิตหรือ รับจ้าง ผลิตที่ขอการรับรอง ก่อนตรวจต้องใช้ระบบ GMP ทั้งระบบ ผลิตเครื่อง สำอาง ที่จดแจ้งแล้วอย่างน้อย 3 รุ่นการผลิตภายใน 3 ปี มีการตรวจ ติดตาม คุณภาพ ภายใน และการทบทวน ของฝ่ายบริหาร และวันตรวจ ต้องมีการผลิตจริง ถ้าพบข้อบกพร่องวิกฤต (Critical defect) ถือว่าไม่ผ่าน ต้องแก้ทั้งหมดแล้วยื่นใหม่ หนังสือรับรองมีอายุ 3 ปี และสิ้นสภาพ เมื่อย้ายสถาน ที่ผลิตหรือโอน กิจการ ระเบียบ เดียวกัน ห้ามสื่อสาร ว่าหนังสือ รับรอง GMP เป็นการรับรองตัวผลิตภัณฑ์ เวลาเขียน ฉลากหรือโฆษณา จึงต้องระวัง ถ้อยคำ
ย้าย แก้ไข หรือยกเลิกสถานที่ รหัสสถาน ที่ผูกกับที่ตั้งและ ห้องที่ถูกตรวจ เปลี่ยน อะไรจึงต้องแจ้ง ให้ถูกช่องทาง
เปลี่ยน ชื่อบริษัท แต่เลขนิติบุคคลเดิม : ไม่ต้องขอสถานที่ใหม่ ยื่นแบบ จ.ค.4 ขอแก้ไข รายการ ในใบรับ จดแจ้ง ย้ายที่ตั้ง : ยื่นขอผลตรวจสถานที่ใหม่ เมื่อสถาน ที่ใหม่ได้รับอนุมัติ แล้วผลิตภายใต้ เลขจดแจ้งเดิมได้ แต่ต้องยื่น จ.ค.4 แก้ไขด้วย ย้ายห้องหรือเปลี่ยน เลขห้องจากที่ เคยขอไว้ : ต้องขออนุญาตสถานที่ใหม่ แก้รายละเอียด โดยไม่ย้ายที่ตั้ง เช่น แปลนหรือข้อมูล ติดต่อภาษา อังกฤษ: ยื่นผ่านระบบ จัดการ สถานที่ด้วยบัญชี Digital ID แนบหนังสือ ของกรรมการ และหลักฐาน ถ้าแก้แปลนต้องแนบภาพถ่าย และต้องกดยืนยัน ยื่นอีกขั้นจึงถือว่า ยื่นแล้ว ข้อมูลที่ดึงจาก กรมพัฒนา ธุรกิจการค้า : ผู้ประกอบ การแก้เองใน ระบบไม่ได้ ต้องติดต่อ เจ้าหน้าที่ หรือทำหนังสือ ขอเปลี่ยน จุดที่หลาย คนพลาด คือคิดว่าแก้ข้อมูล สถานที่แล้วใบรับ จดแจ้งทุกใบจะ เปลี่ยนตาม คู่มือระบุชัดว่า หลังอนุมัติ แก้รายละเอียด ที่ตั้งแล้ว ยังต้องยื่น จ.ค.4 แก้ใบรับจดแจ้งแต่ละใบด้วย
ถ้าเลิกใช้สถานที่ ให้ยื่นคำขอ ยกเลิก สถานที่หรือปิด กิจการ ในระบบ e-Submission ที่เมนู "คำขอยกเลิก" ส่วนสถาน ที่ที่ไม่มีใบรับ จดแจ้งผูกอยู่แล้ว ใช้จดหมาย ขอยกเลิก สถานประกอบ การเครื่อง สำอางได้ โดยผู้ลงนามต้อง เป็นผู้จดแจ้งหรือ ผู้มีอำนาจ ลงนามของนิติบุคคล ไม่ใช่ผู้รับมอบอำนาจ
เช็กลิสต์ ก่อนยื่นขอผลตรวจ สถานที่ผลิต ใช้รายการ นี้ก่อนยื่นขอผล ตรวจสถาน ที่ผลิตเครื่อง สำอาง
ตัดสินใจแล้วว่าจะผลิตเอง นำเข้า หรือจ้างโรงงาน และรู้ว่าตัวเอง ใช้ภาคผนวกใด ที่ตั้งเป็นสำนักงาน ใหญ่หรือสาขา ในหนังสือ รับรอง นิติบุคคล หรือมีทะเบียน พาณิชย์ สำหรับ บุคคลธรรมดา มีเอกสารสิทธิ์ หรือหนังสือ ยินยอม หรือสัญญา เช่าที่ระบุว่าให้ ใช้เป็นสถาน ที่ผลิตเครื่อง สำอาง ไม่ได้อยู่ในห้อง ชุดหรืออพาร์ตเมนต์ แยกจากที่พักอาศัย และไม่เป็นทางผ่าน มีห้องผลิตกับห้อง เก็บแยกกันอย่างน้อย 2 ห้อง ผนังจรดเพดาน ประตูห้องผลิตบานเดียว ไม่มีอ่างล้างมือ ผ้าม่าน หรือมู่ลี่ในห้อง และพื้นที่พอสำหรับคนงาน ป้ายถาวรติดแล้ว ขนาดและตัวอักษรตามเกณฑ์ และแยกจากป้ายบริษัท มีบันทึกการอบรม 4 หัวข้อ ใบรับรองแพทย์ และผลตรวจ สุขภาพ ของพนักงาน แผนที่ แผนผัง ภาพถ่ายภายนอก ภายใน และป้าย ตรงกับสภาพจริง ตรวจแล้วว่าที่ ตั้งต้องมีใบอนุญาต จากหน่วย งานอื่นหรือไม่ ค้นตัวบทประกาศ ฉบับเต็มได้ที่ คลังกฎหมาย อย. ถามกรณีเฉพาะได้ที่ ผู้ช่วยตอบคำถาม อย. ถ้าต้องการ ให้ทีมงานช่วย วางผังห้องและ เตรียม สถานที่ให้พร้อมตรวจ ดู บริการวางระบบสถานที่ผลิต หรือให้ช่วยเตรียม เอกสาร และยื่นจดแจ้ง ดู บริการจัดทำเอกสาร และ บริการ ขึ้นทะเบียน และจดแจ้ง เมื่อได้รหัสสถานที่แล้ว ขั้นต่อไปคือ จดแจ้งเครื่องสำอาง ตามคู่มือเอกสารใน เช็กลิสต์เอกสารขอ อย. เครื่องสำอาง
คำถามที่พบบ่อย สถานที่ผลิตเครื่อง สำอาง ต้องขอใบอนุญาตไหม สิ่งที่ต้องทำคือ ยื่นขอผลตรวจ สถานที่กับ อย. ผ่านระบบ e-Submission เมื่อตรวจ แล้วไม่พบข้อบกพร่อง จะได้รหัสสถาน ที่ไปใช้จดแจ้ง เครื่อง สำอาง และต้องทำตาม ประกาศ หลักเกณฑ์ การผลิตหรือนำเข้า พ.ศ. 2561 ตลอดเวลาที่ถือใบรับจดแจ้ง
ผลิตเครื่อง สำอาง ที่บ้านหรือคอน โดได้ไหม ที่บ้านทำได้ ถ้าใช้ส่วนต่อเติม หรือตู้คอนเทนเนอร์ ที่แยกจากที่พักอาศัย ไม่เป็นทางผ่าน และมีห้องผลิต กับห้องเก็บแยกกัน ส่วนห้องชุด แฟลต คอนโดมิเนียม หรืออพาร์ตเมนต์ ใช้เป็นสถาน ที่ผลิตหรือที่เก็บ ของผู้ผลิตไม่ได้
สถานที่ผลิตเครื่อง สำอาง ต้องมีกี่ห้อง อย่างน้อย 2 ห้องแยกกัน คือห้องผลิตหรือบรรจุ กับห้องเก็บวัตถุดิบ วัสดุบรรจุ และเครื่องสำอาง ผนังกั้นจากพื้น จรดเพดาน และมีประตู พื้นที่ทำงานคิดอย่างน้อย 3 ตารางเมตรต่อคนงาน 1 คน
ป้ายสถาน ที่ผลิตเครื่อง สำอาง ต้องเป็นอย่างไร ทำด้วยวัสดุถาวร เขียนคำว่า สถานที่ผลิตเครื่องสำอาง ในบรรทัดเดียว แยกจากป้ายชื่อบริษัท พื้นสีเข้ม ขนาดไม่น้อยกว่า 15 x 45 เซนติเมตร ตัวอักษรสูงไม่น้อยกว่า 5 เซนติเมตร และเห็นชัดจากภายนอก
ย้ายสถาน ที่ผลิตต้องทำอะไรบ้าง ยื่นขอผลตรวจสถานที่ใหม่ เมื่ออนุมัติ แล้วผลิตภายใต้ เลขจดแจ้งเดิมได้ แต่ต้องยื่นแบบ จ.ค.4 แก้ไขใบรับจดแจ้งด้วย ถ้ามีหนังสือ รับรอง สถานที่ต้องยื่น ขอใหม่ และหนังสือรับรอง ASEAN Cosmetic GMP จะสิ้นสภาพเมื่อย้ายสถานที่
ต้องได้ GMP ก่อนจดแจ้งเครื่อง สำอางไหม เกณฑ์ขั้นต่ำก่อน จดแจ้งคือภาคผนวก ก ของประกาศ พ.ศ. 2561 ซึ่งตรวจหมวดที่ 1–4 ก่อนจดแจ้ง ส่วนหนังสือรับรอง ASEAN Cosmetic GMP เป็นการ รับรอง ที่ผู้ผลิตยื่นขอเมื่อพร้อม ต้องผลิตเครื่อง สำอาง ที่จดแจ้งแล้วอย่างน้อย 3 รุ่นการผลิตภายใน 3 ปีก่อนตรวจ
แหล่งอ้างอิง พระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2558 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ ประกาศ กระทรวง สาธารณสุข เรื่อง การจดแจ้ง การออกใบรับจดแจ้ง การต่ออายุใบรับจดแจ้ง การแก้ไข รายการ ใบรับจดแจ้ง และการออกใบ แทนใบรับ จดแจ้งเครื่อง สำอาง (22 สิงหาคม 2561) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ ประกาศ กระทรวง สาธารณสุข เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการผลิต หรือนำเข้าเครื่องสำอาง พ.ศ. 2561 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ คู่มือแนวทาง การตรวจ สอบสถาน ที่ตามประกาศ หลักเกณฑ์ การผลิตหรือนำ เข้าเครื่อง สำอาง พ.ศ. 2561 ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 2 (กันยายน 2568) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ คู่มือสำหรับเจ้าหน้าที่ แนวทาง การตรวจ สอบสถาน ที่ตามประกาศ หลักเกณฑ์ การผลิตหรือนำ เข้าเครื่อง สำอาง (ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 2) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ ประกาศ กระทรวง สาธารณสุข เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข ให้ผู้ผลิตเพื่อขาย ผู้นำเข้าเพื่อขาย หรือผู้รับจ้างผลิต จัดเก็บข้อมูล เกี่ยวกับเครื่อง สำอาง ไว้เพื่อการตรวจสอบ พ.ศ. 2560 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ ประกาศ กระทรวง สาธารณสุข เรื่อง การยื่นขอการ รับรอง และการออกหนังสือ รับรอง สถานที่ผลิตหรือ สถานที่นำเข้า เครื่อง สำอาง · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ ถาม-ตอบ การพิจารณา การตรวจ สถานที่ผลิตและ นำเข้าเครื่อง สำอาง (งานสถานที่ กองควบคุม เครื่อง สำอาง และวัตถุอันตราย) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ ถาม-ตอบ ระบบขอสถาน ที่ผลิตและนำเข้า เครื่อง สำอาง (งานสถานที่ กองควบคุม เครื่อง สำอาง และวัตถุอันตราย) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ คู่มือประชาชน การขอผลการ ตรวจสถานที่ผลิต หรือนำเข้าเครื่องสำอาง กรณีสถาน ที่ใหม่หรือย้าย สถานที่ · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ คู่มือผู้ประกอบการ การยื่นขอผลตรวจ สอบสถาน ที่ตามประกาศ หลักเกณฑ์ การผลิตหรือนำ เข้าเครื่อง สำอาง ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 2 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ แบบจำลอง การจัดสถาน ที่ผลิตเครื่อง สำอาง ตามหลักเกณฑ์ วิธีการที่ดีในการ ผลิตเครื่อง สำอาง (GMP) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ คู่มือผู้ประกอบการ แก้ไขรายละเอียด สถานที่ผลิต นำเข้าหรือเก็บ เครื่อง สำอาง กรณีไม่ย้ายที่ตั้ง · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ คู่มือผู้ประกอบการ แก้รายละเอียดสถานที่ผลิต นำเข้าหรือเก็บ เครื่อง สำอาง กรณีไม่ย้ายที่ตั้ง ในระบบ อย. · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ คู่มือการยื่นคำขอ ยกเลิก ใบรับจดแจ้ง ยกเลิกสถานที่ และปิดกิจการ สำหรับผู้ประกอบการ · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ จดหมาย ขอยกเลิก สถานประกอบ การเครื่อง สำอาง · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ ระเบียบ หลักเกณฑ์ และเงื่อนไข RL-CH4-1 การรับรองมาตรฐาน ASEAN Cosmetic GMP แก้ไขครั้งที่ 2 (9 ธันวาคม 2568) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ คู่มือประชาชน การขอรหัสสถาน ที่แบ่งบรรจุ เครื่อง สำอาง เพื่อขาย ณ จุดบริการ (Refill station) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
ข้อมูลในบทความ นี้เพื่อความรู้ ไม่ใช่คำวินิจฉัยของ อย. และไม่ใช่ คำแนะนำ ทางกฎหมาย กฎหมายอาจเปลี่ยนได้ — ตรวจประกาศ ฉบับล่าสุด หรือปรึกษา ผู้เชี่ยวชาญ ก่อนยื่นหรือผลิตจริง พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งทีมงานเพื่อแก้ไข
บทความที่เกี่ยวข้อง