เว็บไซต์อิสระ ไม่ใช่เว็บไซต์ของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา · ช่วงทดลองใช้: พบข้อผิดพลาดหรืออยากให้เพิ่มอะไร บอกเราได้
FDA Thailand Guideทดลองใช้
ไทย
เข้าสู่ระบบ ปรึกษาทีม
โรงงาน / OEM

ISO 22716 คืออะไร: มาตรฐาน GMP เครื่องสำอางที่โรงงานและผู้นำเข้าต้องรู้

อ่าน 10 นาที · อัปเดต 14 พ.ย. 2569

แฟ้มเอกสารสีกรมท่าเปิดอยู่ กระดาษใบรับรองว่างขอบสีส้ม ปากกาสีส้ม และขวดปั๊มกับกระปุกครีมสีขาวไม่มีฉลาก บนโต๊ะหน้ากระจกที่มองเห็นห้องผลิตเครื่องสำอาง ภาพประกอบเรื่อง ISO 22716

ISO 22716 คืออะไร: แนวทาง GMP เครื่องสำอางระดับสากล

ISO 22716 เป็นคำที่เจ้าของแบรนด์เครื่องสำอาง ผู้นำเข้า และโรงงานรับจ้างผลิตเจอบ่อยขึ้นเรื่อย ๆ ทั้งในเอกสารจากผู้ผลิตต่างประเทศ ในใบเสนอราคาของโรงงาน OEM และในรายการเอกสารที่คู่ค้าต่างประเทศขอ คำถามที่ตามมาคือ ISO 22716 คืออะไร ต่างจาก GMP ที่ อย. ตรวจอย่างไร และถ้ามีใบรับรองนี้แล้วต้องทำอะไรเพิ่มอีกหรือไม่

ตอบสั้น ๆ ISO 22716 คือมาตรฐานสากลที่ให้แนวทางวิธีการที่ดีในการผลิตเครื่องสำอาง (Cosmetics Good Manufacturing Practices หรือ GMP) จัดทำโดยองค์การระหว่างประเทศว่าด้วยการมาตรฐาน (International Organization for Standardization หรือ ISO) ฉบับที่ใช้อ้างอิงกันทั่วไปคือ ISO 22716:2007 ซึ่งคนค้นหาในชื่อ iso 22716 2007 ชื่อเต็มของเอกสารคือ Cosmetics – Good Manufacturing Practices (GMP) – Guidelines on Good Manufacturing Practices

หัวใจของ ISO 22716 ไม่ได้อยู่ที่สูตรหรือประสิทธิภาพของสินค้า แต่อยู่ที่การทำให้ทุกรุ่นการผลิตออกมาเหมือนกัน สะอาด ตรวจสอบย้อนกลับได้ และมีหลักฐานเป็นเอกสาร ตั้งแต่การรับวัตถุดิบ การผลิต การบรรจุ การควบคุมคุณภาพ การเก็บรักษา จนถึงการส่งสินค้าสำเร็จรูปออกจากโรงงาน ส่วนเรื่องความปลอดภัยของพนักงาน การดูแลสิ่งแวดล้อม งานวิจัยและพัฒนาสูตร และการกระจายสินค้าหลังออกจากโรงงาน อยู่นอกขอบเขตของมาตรฐานนี้

อีกเรื่องที่ควรเข้าใจตั้งแต่ต้นคือ ISO ไม่ได้ออกใบรับรองเอง ใบรับรอง ISO 22716 ที่เห็นในตลาดออกโดยหน่วยรับรอง (Certification Body) ที่เป็นบุคคลที่สาม ซึ่งเข้าไปตรวจประเมินโรงงานตามข้อกำหนดของมาตรฐาน ความน่าเชื่อถือของใบรับรองจึงขึ้นกับหน่วยรับรองที่ออกด้วย เรื่องนี้จะอธิบายในหัวข้อการตรวจใบรับรอง

ถ้ายังไม่คุ้นกับคำว่า GMP โดยรวม อ่านพื้นฐานได้ที่ GMP คืออะไร ซึ่งเทียบ GMP ของอาหาร เครื่องสำอาง และสมุนไพรไว้ในที่เดียว

ISO 22716 ครอบคลุมอะไรบ้าง: 15 หัวข้อที่โรงงานต้องจัดระบบ

เนื้อหาหลักของ ISO 22716 แบ่งเป็นข้อ 1 ถึงข้อ 17 ข้อ 1 คือขอบเขต ข้อ 2 คือคำนิยาม ส่วนข้อ 3 ถึงข้อ 17 คือข้อกำหนดที่โรงงานต้องนำไปจัดระบบจริง รวม 15 หัวข้อ ผู้ที่ค้นคำว่า gmp iso 22716 ส่วนใหญ่อยากรู้ว่าแต่ละหัวข้อหมายถึงอะไรในทางปฏิบัติ สรุปได้ดังนี้

  • บุคลากร มีผังองค์กร หน้าที่รับผิดชอบชัด พนักงานได้รับการฝึกอบรมและมีบันทึก
  • สถานที่ แบ่งพื้นที่ตามการใช้งาน ทำความสะอาดง่าย ป้องกันการปนเปื้อนและสัตว์พาหะ
  • เครื่องมือและอุปกรณ์ ออกแบบให้ล้างได้ สอบเทียบเครื่องวัด มีแผนดูแลและซ่อมบำรุง
  • วัตถุดิบและวัสดุบรรจุ ซื้อตามข้อกำหนด ตรวจรับ กักไว้จนผ่านการปล่อยผ่าน และติดสถานะชัดเจน
  • การผลิต ผลิตตามสูตรแม่บทและวิธีปฏิบัติที่อนุมัติแล้ว มีบันทึกการผลิตทุกรุ่น
  • สินค้าสำเร็จรูป ปล่อยผ่านเมื่อผ่านเกณฑ์ เก็บและส่งออกจากโรงงานอย่างควบคุมได้
  • ห้องปฏิบัติการควบคุมคุณภาพ มีวิธีทดสอบ เกณฑ์การยอมรับ และการเก็บตัวอย่าง
  • สินค้าที่ไม่ผ่านข้อกำหนด มีขั้นตอนสืบสวน ตัดสินว่าจะทำซ้ำ ปรับ หรือทำลาย
  • ของเสีย จัดการของเสียให้ไม่ย้อนกลับมาปนเปื้อนการผลิต
  • การจ้างช่วง มีสัญญาและการควบคุมผู้รับจ้างผลิตหรือผู้รับจ้างวิเคราะห์
  • ความเบี่ยงเบน บันทึกเหตุที่ทำต่างจากขั้นตอนพร้อมเหตุผลและการอนุมัติ
  • ข้อร้องเรียนและการเรียกคืน รับเรื่อง สืบสวน และเรียกคืนสินค้าได้จริง
  • การควบคุมการเปลี่ยนแปลง เปลี่ยนสูตร เครื่อง หรือผู้ขายต้องประเมินและอนุมัติก่อน
  • การตรวจติดตามภายใน ตรวจระบบของตัวเองเป็นระยะและแก้ไขข้อบกพร่อง
  • เอกสาร เขียน อนุมัติ แจกจ่าย และเก็บเอกสารอย่างมีระบบ

ภาษาที่ใช้ใน ISO 22716 เป็นแนวทาง (guideline) ส่วนใหญ่บอกว่าควรทำอะไรเพื่อให้ได้ผลอะไร ไม่ได้กำหนดขนาดห้องหรือยี่ห้อเครื่องจักร โรงงานจึงต้องออกแบบวิธีของตัวเองแล้วพิสูจน์ด้วยบันทึกว่าได้ผลจริง ผู้ตรวจประเมินจะดูทั้งขั้นตอนที่เขียนไว้และหลักฐานว่าปฏิบัติตามจริงหรือไม่

มุมมองจากด้านบนของคลิปบอร์ดแบบฟอร์มเช็กลิสต์ว่าง กระปุกครีม 3 ใบติดป้ายสถานะสีเขียว ส้ม และเทา หมวกคลุมผม และแฟ้มสีกรมท่า ภาพประกอบเรื่อง ISO 22716
15 หัวข้อหลักของ ISO 22716 (ข้อ 3–17)ข้อ 1 คือขอบเขต ข้อ 2 คือคำนิยาม
  • 3. บุคลากร
  • 4. สถานที่
  • 5. เครื่องมือและอุปกรณ์
  • 6. วัตถุดิบและวัสดุบรรจุ
  • 7. การผลิต
  • 8. สินค้าสำเร็จรูป
  • 9. ห้องปฏิบัติการควบคุมคุณภาพ
  • 10. สินค้าที่ไม่ผ่านข้อกำหนด
  • 11. ของเสีย
  • 12. การจ้างช่วง
  • 13. ความเบี่ยงเบน
  • 14. ข้อร้องเรียนและการเรียกคืน
  • 15. การควบคุมการเปลี่ยนแปลง
  • 16. การตรวจติดตามภายใน
  • 17. เอกสาร

ที่มา: ISO 22716:2007 Cosmetics – Good Manufacturing Practices (GMP)

GMP เครื่องสำอางในไทย: เกณฑ์ขั้นต่ำของ อย. กับการรับรองแบบสมัครใจ

คำว่า gmp เครื่องสำอาง ในไทยมี 2 ระดับที่มักถูกพูดปนกัน ระดับแรกคือเกณฑ์ขั้นต่ำตามกฎหมาย ระดับที่สองคือการรับรองมาตรฐานแบบสมัครใจ

ระดับที่ 1: เกณฑ์สถานที่ผลิตตามประกาศ พ.ศ. 2561

ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการผลิต หรือนำเข้าเครื่องสำอาง พ.ศ. 2561 ออกตามพระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2558 กำหนดให้ผู้ผลิตเพื่อขายและผู้รับจ้างผลิตต้องปฏิบัติตามภาคผนวก ก ส่วนผู้นำเข้าเพื่อขายปฏิบัติตามภาคผนวก ข ตัวอย่างข้อกำหนดของภาคผนวก ก ได้แก่

  • มีห้องแยกเป็นสัดส่วนอย่างน้อย 2 ห้อง คือห้องผลิตและบรรจุ กับห้องเก็บวัตถุดิบ วัสดุบรรจุ และสินค้า
  • แยกจากที่พักอาศัย และไม่เป็นทางเดินผ่านไปพื้นที่อื่น
  • มีป้ายวัสดุถาวรข้อความ "สถานที่ผลิตเครื่องสำอาง"
  • บุคลากรมีความรู้เรื่องวิธีการที่ดีในการผลิตและสุขอนามัย พร้อมบันทึกการฝึกอบรม
  • เครื่องมือทำจากวัสดุที่ไม่ทำปฏิกิริยากับเครื่องสำอาง และไม่ก่อให้เกิดการปนเปื้อน
  • มีบันทึกการผลิต การควบคุมคุณภาพ การจัดการข้อร้องเรียน และการเรียกคืน

สถานที่ผลิตต้องผ่านการตรวจตามเกณฑ์นี้ก่อนใช้ยื่นจดแจ้ง อย. มีคู่มือแนวทางการตรวจสอบสถานที่ตามประกาศนี้ให้ผู้ประกอบการใช้เตรียมตัว ขั้นตอนจดแจ้งทั้งหมดอ่านได้ที่ วิธีจดแจ้งเครื่องสำอาง

ระดับที่ 2: การรับรอง ASEAN Cosmetic GMP จาก อย.

ผู้ผลิตที่ต้องการแสดงว่าระบบการผลิตของตนสูงกว่าเกณฑ์ขั้นต่ำ ขอการรับรองมาตรฐานตามแนวทางวิธีการที่ดีในการผลิตเครื่องสำอางของอาเซียน (ASEAN Cosmetic GMP) ได้ ตามระเบียบหลักเกณฑ์และเงื่อนไขว่าด้วยการรับรองมาตรฐาน GMP เครื่องสำอาง (รหัส RL-CH4-1 แก้ไขครั้งที่ 2 ประกาศใช้ 9 ธันวาคม 2568) สาระสำคัญคือ

  • ผู้ยื่นต้องเป็นผู้จดแจ้งที่เป็นผู้ผลิตหรือรับจ้างผลิตเครื่องสำอาง
  • ต้องนำข้อกำหนดไปใช้ทั้งระบบก่อนยื่น มีการผลิตเครื่องสำอางที่จดแจ้งไว้อย่างน้อย 3 รุ่นการผลิต มีการตรวจติดตามคุณภาพภายในและการทบทวนของฝ่ายบริหาร
  • ตรวจประเมินโดยทีมของ อย. หรือหน่วยตรวจที่ อย. กำหนด ซึ่งมีรายชื่อเผยแพร่บนเว็บไซต์กองควบคุมเครื่องสำอาง
  • พบข้อบกพร่องรุนแรงหรือไม่รุนแรง ต้องแก้ไขให้ครบ ถ้าพบข้อบกพร่องวิกฤต (Critical defect) ถือว่าไม่ผ่านและต้องตรวจใหม่

สรุปคือ เกณฑ์ระดับที่ 1 เป็นสิ่งที่ผู้ผลิตทุกรายต้องทำ ส่วน ASEAN Cosmetic GMP และ ISO 22716 เป็นมาตรฐานที่สูงกว่า ซึ่งโรงงานเลือกขอเพื่อความน่าเชื่อถือ เพื่อขายให้ลูกค้าแบรนด์ หรือเพื่อส่งออก

ISO 22716 กับ ASEAN Cosmetic GMP ต่างกันอย่างไร

ทั้งสองมาตรฐานมีเป้าหมายเดียวกัน คือทำให้เครื่องสำอางทุกรุ่นการผลิตปลอดภัยและมีคุณภาพสม่ำเสมอ เนื้อหาหลักจึงทับซ้อนกันมาก ทั้งบุคลากร สถานที่ เครื่องมือ การผลิต การควบคุมคุณภาพ เอกสาร การตรวจติดตามภายใน ข้อร้องเรียน และการเรียกคืน ความต่างอยู่ที่ใครเป็นผู้รับรองและตลาดที่ยอมรับเป็นหลัก

  • ผู้จัดทำ ASEAN Cosmetic GMP เป็นภาคผนวกของข้อตกลงการปรับประสานกฎระเบียบเครื่องสำอางอาเซียน ส่วน ISO 22716 จัดทำโดย ISO
  • ผู้ออกใบรับรองในไทย ASEAN Cosmetic GMP ออกโดย อย. หลังผ่านการตรวจของ อย. หรือหน่วยตรวจ ส่วน ISO 22716 ออกโดยหน่วยรับรองเอกชน
  • ตลาดที่คุ้นเคย ASEAN Cosmetic GMP คุ้นเคยในประเทศสมาชิกอาเซียน ISO 22716 เป็นที่รู้จักกว้างกว่าในระดับโลก และสหภาพยุโรปใช้เป็นมาตรฐานอ้างอิงสำหรับการแสดงว่าการผลิตเป็นไปตาม GMP ตามระเบียบเครื่องสำอาง (EC) No 1223/2009
  • รายละเอียดหัวข้อ ISO 22716 แยกหัวข้อสินค้าไม่ผ่านข้อกำหนด ความเบี่ยงเบน การควบคุมการเปลี่ยนแปลง และของเสียไว้ชัด ASEAN Cosmetic GMP มีหัวข้อสุขาภิบาลและสุขอนามัย และการเก็บรักษาแยกเป็นบท

ในทางปฏิบัติ โรงงานที่ระบบดีพอผ่านมาตรฐานหนึ่งมักปรับเพิ่มเพื่อผ่านอีกมาตรฐานได้ไม่ยาก เพราะเอกสารและบันทึกใช้ร่วมกันได้เกือบทั้งหมด คำถามที่ควรถามคือลูกค้าหรือประเทศปลายทางของเราขอใบไหน

ส่วน ISO 9001 เป็นระบบบริหารคุณภาพทั่วไป ไม่ใช่ GMP เครื่องสำอาง เอกสารถามตอบเรื่องการตีความ ASEAN Cosmetic GMP ระบุว่าคู่มือคุณภาพตาม ISO 9001 ใช้ได้ถ้าครอบคลุมองค์ประกอบ GMP ครบ แปลว่าใบ ISO 9001 อย่างเดียวไม่พอแสดงว่าโรงงานทำ GMP เครื่องสำอาง

เกณฑ์สถานที่ผลิต อย. · ASEAN Cosmetic GMP · ISO 22716
เกณฑ์สถานที่ผลิต พ.ศ. 2561ASEAN Cosmetic GMPISO 22716
สถานะในไทยบังคับทุกผู้ผลิตสมัครใจสมัครใจ
ผู้ตรวจหรือผู้ออกใบอย. หรือ สสจ. ตรวจสถานที่อย. หรือหน่วยตรวจ แล้ว อย. ออกใบรับรองหน่วยรับรองเอกชน
ตลาดที่คุ้นเคยในประเทศอาเซียนทั่วโลก รวมสหภาพยุโรป
ผู้นำเข้าใช้เป็นหลักฐานผู้ผลิตได้ (ภาคผนวก ก)ได้ได้

ที่มา: ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการผลิต หรือนำเข้าเครื่องสำอาง พ.ศ. 2561 · ระเบียบ RL-CH4-1 ของ อย.

ผู้นำเข้าเครื่องสำอาง: ใบรับรอง ISO 22716 ของผู้ผลิตต่างประเทศใช้ได้ไหม

ใช้ได้ ภาคผนวก ข ของประกาศ พ.ศ. 2561 ข้อ 4.1.1 กำหนดว่าผู้นำเข้าเพื่อขายต้องนำเข้าเครื่องสำอางที่ผลิตจากผู้ผลิตที่ได้รับการรับรองมาตรฐานตามภาคผนวก ก หรือมาตรฐานการผลิตที่เทียบเท่าหรือไม่ต่ำกว่า โดยระบุรายชื่อมาตรฐานที่ยอมรับไว้ 7 รายการ ได้แก่

  1. WHO Good Manufacturing Practices (GMP) for pharmaceutical products
  2. Pharmaceutical Inspection Co-operation Scheme (PIC/S)
  3. Australian Good Manufacturing Practices (GMP) for pharmaceutical product
  4. ISO 22716 Cosmetics Good Manufacturing Practices (GMP)
  5. CTFA Guideline for Cosmetic Good Manufacturing Practices ของสหรัฐอเมริกา
  6. Cosmetic Good Manufacturing Practices ของ COLIPA (สมาคมอุตสาหกรรมเครื่องสำอางยุโรป)
  7. ASEAN Guideline for Cosmetic Good Manufacturing Practice

ใบรับรอง ISO 22716 ของโรงงานผู้ผลิตจึงเป็นหลักฐานที่ผู้นำเข้าใช้ได้โดยตรง และเป็นเอกสารที่ผู้นำเข้าจากยุโรป เกาหลี ญี่ปุ่น และจีน ได้รับมาบ่อยที่สุด ภาคผนวก ข ยังกำหนดหน้าที่อื่นของผู้นำเข้าที่เกี่ยวกับการผลิตด้วย เช่น

  • ต้องมีหนังสือแต่งตั้งจากเจ้าของเครื่องสำอางหรือผู้ผลิต (Letter of Authorization) อ่านเพิ่มที่ หนังสือแต่งตั้งตัวแทน
  • ต้องมีใบรับรองผลการวิเคราะห์ (Certificate of Analysis หรือ COA) หรือเอกสารแสดงว่าสินค้าเป็นไปตามข้อกำหนด เก็บไว้ในแฟ้มเอกสารข้อมูลผลิตภัณฑ์ (Product Information File หรือ PIF) เป็นเวลา 3 ปีหลังวันสิ้นอายุ หรือ 5 ปีหลังวันผลิต
  • ต้องเก็บใบขนสินค้าและเอกสารแสดงรายการสินค้าพร้อมเลขครั้งที่ผลิตไว้ 5 ปีหลังวันนำเข้า และเก็บตัวอย่างที่นำเข้าไว้อย่างน้อยจนถึงวันสิ้นอายุ

รายการเอกสารนำเข้าทั้งชุดดูได้ที่ เอกสารนำเข้าเครื่องสำอาง เช็กลิสต์ก่อนยื่น และขั้นตอนนำเข้าตั้งแต่ต้นอยู่ที่ นำเข้าเครื่องสำอางมาขายในไทย

ตรวจใบรับรอง GMP ISO 22716 อย่างไรไม่ให้พลาด

ใบรับรองที่ผู้ผลิตส่งมาเป็นไฟล์ PDF หน้าเดียว ดูผ่าน ๆ ก็เหมือนกันหมด แต่จุดที่ทำให้เอกสารใช้ไม่ได้มักอยู่ในรายละเอียด ก่อนรับเข้าแฟ้ม ให้ตรวจอย่างน้อย 6 จุดนี้

  1. ชื่อและที่อยู่โรงงาน ต้องตรงกับผู้ผลิตในหนังสือแต่งตั้ง ใบ COA และข้อมูลที่จะใช้จดแจ้ง ถ้าบริษัทแม่มีหลายโรงงาน ใบรับรองต้องเป็นของโรงงานที่ผลิตสินค้าของเราจริง
  2. มาตรฐานที่ระบุ ต้องเขียนว่า ISO 22716 ไม่ใช่ ISO 9001 หรือ ISO 14001 ที่บางครั้งแนบมาด้วยกัน
  3. ขอบข่ายการรับรอง (Scope) ต้องครอบคลุมกิจกรรมและประเภทสินค้าที่เราซื้อ เช่น ผลิตและบรรจุผลิตภัณฑ์ดูแลผิว ถ้าขอบข่ายเขียนแค่บรรจุหรือเก็บสินค้า แปลว่าการผลิตเนื้อครีมอาจทำที่อื่น
  4. วันออกและวันหมดอายุ ใบต้องยังมีผลในวันที่ยื่นเอกสาร และควรตามขอใบใหม่ล่วงหน้าก่อนหมดอายุ
  5. หน่วยรับรองที่ออก ดูว่าหน่วยรับรองได้รับการรับรองความสามารถ (accreditation) จากหน่วยงานรับรองระบบงานหรือไม่ และตรวจสถานะใบรับรองในฐานข้อมูลของหน่วยรับรองได้หรือไม่
  6. ความสอดคล้องกับเอกสารอื่น เลขครั้งที่ผลิตใน COA ต้องตรงกับสินค้าที่นำเข้า และชื่อผู้ผลิตต้องสะกดเหมือนกันทุกฉบับ

เครื่องมือ เช็กเอกสารนำเข้า อ่านใบรับรอง GMP หนังสือแต่งตั้ง และเอกสารอื่นจากผู้ผลิต แล้วบอกว่าชื่อผู้ผลิตตรงกันทุกฉบับหรือไม่และเอกสารใดยังขาด ช่วยลดงานไล่ตรวจด้วยตาได้มาก

ตรวจใบรับรอง ISO 22716 ก่อนรับเข้าแฟ้ม
  1. 1
    ชื่อและที่อยู่โรงงานตรงกับ LoA และ COA
  2. 2
    ระบุ ISO 22716 ไม่ใช่ ISO 9001
  3. 3
    ขอบข่ายครอบคลุมการผลิตสินค้าของเรา
  4. 4
    ยังไม่หมดอายุ
  5. 5
    หน่วยรับรองตรวจสอบสถานะได้

ที่มา: ภาคผนวก ข ข้อ 4.1 ประกาศ พ.ศ. 2561

จ้างโรงงานผลิตครีม: ถามอะไรเรื่องมาตรฐาน GMP ก่อนเซ็นสัญญา

เจ้าของแบรนด์ส่วนใหญ่ไม่ได้ผลิตเอง แต่จ้างโรงงานผลิตครีม โลชั่น หรือเซรั่ม คำค้นอย่าง โรงงาน ผลิต ครีม มาตรฐาน gmp สะท้อนว่าคนกำลังเลือกโรงงานจากมาตรฐาน คำถามที่ควรถามโรงงานก่อนเซ็นสัญญามีดังนี้

  • สถานที่ผลิตผ่านการตรวจตามประกาศ พ.ศ. 2561 แล้วหรือยัง และใช้จดแจ้งในนามผู้ว่าจ้างได้หรือไม่
  • มีการรับรอง ASEAN Cosmetic GMP จาก อย. หรือใบรับรอง ISO 22716 หรือไม่ ขอดูสำเนาพร้อมขอบข่าย
  • ถ้ามีหลายสถานที่ สินค้าของเราผลิตที่สถานที่ไหน และสถานที่นั้นอยู่ในใบรับรองหรือไม่
  • ส่งมอบบันทึกการผลิต ใบ COA และผลทดสอบความคงตัวให้เราได้หรือไม่ เพราะเอกสารเหล่านี้ต้องเข้าแฟ้ม PIF
  • ถ้าโรงงานจ้างช่วงบางขั้นตอน เช่น บรรจุหรือทดสอบ ผู้รับจ้างช่วงอยู่ภายใต้ระบบคุณภาพเดียวกันหรือไม่
  • มีขั้นตอนรับข้อร้องเรียนและเรียกคืนสินค้าที่ประสานกับเจ้าของแบรนด์อย่างไร

มาตรฐานของโรงงานไม่ได้ทำให้เจ้าของแบรนด์พ้นหน้าที่ตามกฎหมาย ผู้จดแจ้งยังรับผิดชอบสูตร ฉลาก และความปลอดภัยของสินค้า เรื่องใครถือใบรับจดแจ้งเมื่อจ้างผลิต อ่านต่อได้ที่ จ้างโรงงานผลิตครีม ใครเป็นเจ้าของเลขจดแจ้ง ส่วนภาพรวมการเริ่มแบรนด์อยู่ที่ เช็กลิสต์กฎหมายก่อนสร้างแบรนด์สกินแคร์

ข้อควรระวังเรื่องการสื่อสาร ใบรับรองของโรงงานไม่ได้แปลว่าสินค้ามีสรรพคุณตามที่โฆษณา และไม่ควรเขียนในโฆษณาให้ผู้บริโภคเข้าใจว่าหน่วยงานรัฐรับรองตัวสินค้า ถ้าจะอ้างมาตรฐานการผลิต ให้ระบุให้ตรงว่าเป็นมาตรฐานของสถานที่ผลิต

โรงงานที่อยากได้ ISO 22716: เริ่มจากตรงไหน

สำหรับโรงงานที่ผ่านเกณฑ์สถานที่ผลิตแล้วและอยากยกระดับไปสู่ ISO 22716 ลำดับงานที่ใช้ได้จริงมีดังนี้

  1. ประเมินช่องว่าง (Gap assessment) เทียบสิ่งที่ทำอยู่กับ 15 หัวข้อของ ISO 22716 ทีละข้อ จุดที่โรงงานขนาดเล็กมักขาดคือการควบคุมการเปลี่ยนแปลง การจัดการความเบี่ยงเบน การสอบเทียบเครื่องมือ และการตรวจติดตามภายใน
  2. เขียนและปรับเอกสาร คู่มือคุณภาพ วิธีปฏิบัติงานมาตรฐาน (SOP) สูตรแม่บท แบบบันทึกการผลิต และบันทึกการตรวจรับวัตถุดิบ
  3. ฝึกอบรมพนักงาน ทุกคนที่เกี่ยวกับการผลิตต้องเข้าใจเหตุผลของขั้นตอน ไม่ใช่แค่กรอกแบบฟอร์ม
  4. ใช้ระบบจริงและเก็บหลักฐาน ผลิตตามระบบใหม่ต่อเนื่องจนมีบันทึกครบหลายรุ่นการผลิต
  5. ตรวจติดตามภายในและทบทวนโดยฝ่ายบริหาร หาข้อบกพร่องเองก่อนผู้ตรวจภายนอกจะเจอ
  6. เลือกหน่วยรับรองและรับการตรวจ เลือกหน่วยรับรองที่ลูกค้าหรือตลาดปลายทางยอมรับ แก้ไขข้อบกพร่องที่พบให้ครบ

ถ้าเป้าหมายคือขายในอาเซียนหรือให้ลูกค้าในประเทศ การขอ ASEAN Cosmetic GMP จาก อย. อาจตอบโจทย์กว่า ถ้าลูกค้าเป็นแบรนด์ต่างประเทศหรือจะส่งออกไปยุโรป ISO 22716 มักเป็นใบที่ถูกขอ หลายโรงงานทำทั้งสองอย่างโดยใช้ระบบเอกสารชุดเดียวกัน

ประเมินความพร้อมของสถานที่และเอกสารเบื้องต้นได้ที่ แบบประเมินความพร้อม ถ้าต้องการให้ทีมที่ปรึกษาช่วยวางระบบ ดูรายละเอียดได้ที่ บริการวางระบบโรงงาน

คำถามที่พบบ่อย

ISO 22716 คือ อะไร

ISO 22716 คือมาตรฐานสากลของ ISO ที่ให้แนวทางวิธีการที่ดีในการผลิตเครื่องสำอาง (GMP) ครอบคลุมการรับวัตถุดิบ การผลิต การควบคุมคุณภาพ การเก็บ และการส่งสินค้าสำเร็จรูปออกจากโรงงาน ฉบับที่อ้างอิงทั่วไปคือ ISO 22716:2007

โรงงานเครื่องสำอางในไทยต้องมี ISO 22716 ไหม

ไม่บังคับ สิ่งที่บังคับคือเกณฑ์สถานที่ผลิตตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2561 ภาคผนวก ก ส่วน ISO 22716 และ ASEAN Cosmetic GMP เป็นมาตรฐานที่โรงงานเลือกขอเพื่อความน่าเชื่อถือ เพื่อลูกค้า หรือเพื่อส่งออก

ผู้นำเข้าใช้ใบ ISO 22716 ของผู้ผลิตต่างประเทศแทน GMP ได้ไหม

ได้ ภาคผนวก ข ของประกาศ พ.ศ. 2561 ระบุ ISO 22716 เป็นหนึ่งใน 7 มาตรฐานการผลิตที่ยอมรับ แต่ต้องตรวจให้ชื่อและที่อยู่โรงงาน ขอบข่าย และวันหมดอายุตรงกับสินค้าที่นำเข้า

ISO 22716 กับ ASEAN Cosmetic GMP ต่างกันอย่างไร

เนื้อหาหลักทับซ้อนกันมาก ต่างกันที่ผู้รับรอง ASEAN Cosmetic GMP ในไทยรับรองโดย อย. ส่วน ISO 22716 รับรองโดยหน่วยรับรองเอกชน และ ISO 22716 เป็นที่รู้จักกว้างกว่าในตลาดนอกอาเซียน รวมถึงสหภาพยุโรป

ใบ ISO 9001 ใช้แทน GMP เครื่องสำอางได้ไหม

ไม่ได้โดยลำพัง ISO 9001 เป็นระบบบริหารคุณภาพทั่วไป ไม่ได้ครอบคลุมข้อกำหนด GMP เครื่องสำอางทุกหัวข้อ ควรขอใบ ISO 22716 หรือใบรับรอง GMP ที่ระบุมาตรฐานเครื่องสำอางโดยตรง

มีใบรับรอง GMP แล้วเขียนในโฆษณาว่าได้รับการรับรองได้ไหม

ระบุได้ว่าสถานที่ผลิตได้มาตรฐานใด แต่ต้องไม่ทำให้ผู้บริโภคเข้าใจว่าตัวสินค้าได้รับการรับรองสรรพคุณหรือความปลอดภัยจากหน่วยงานรัฐ

แหล่งอ้างอิง

  1. พระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2558 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  2. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการผลิตหรือนำเข้าเครื่องสำอาง พ.ศ. 2561 (ลงวันที่ 4 พฤษภาคม 2561) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  3. คู่มือแนวทางการตรวจสอบสถานที่ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการผลิตหรือนำเข้าเครื่องสำอาง พ.ศ. 2561 (ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 2) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  4. ระเบียบหลักเกณฑ์และเงื่อนไข ว่าด้วยการรับรองมาตรฐาน GMP เครื่องสำอาง (RL-CH4-1 แก้ไขครั้งที่ 2 ประกาศใช้ 9 ธันวาคม 2568) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  5. คู่มือการตรวจประเมินสถานที่ผลิตตามแนวทางวิธีการที่ดีในการผลิตเครื่องสำอางอาเซียน (ฉบับปรับปรุง พฤษภาคม 2564) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
  6. รายชื่อหน่วยตรวจประเมินสถานประกอบการเครื่องสำอางตามแนวทาง ASEAN Cosmetic GMP · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ

ข้อมูลในบทความนี้เพื่อความรู้ ไม่ใช่คำวินิจฉัยของ อย. และไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย กฎหมายอาจเปลี่ยนได้ — ตรวจประกาศฉบับล่าสุดหรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนยื่นหรือผลิตจริง

บทความที่เกี่ยวข้อง

โรงงาน / OEMGMP คืออะไร ทำไมโรงงานอาหารและเครื่องสำอางต้องมี และ อย. ตรวจอะไรบ้างGMP คืออะไร มาตรฐาน GMP 420 ของอาหารและเกณฑ์สถานที่ผลิตเครื่องสำอางต่างกันอย่างไร ใครต้องทำ ตรวจอะไร ผ่านเกณฑ์อย่างไร และผู้นำเข้าต้องมีเอกสารอะไรอ่าน 10 นาที · อัปเดต 26 ต.ค. 2569โรงงาน / OEMจ้างโรงงานผลิตครีมสร้างแบรนด์: โรงงานต้องมีอะไร และเลขจดแจ้งเป็นของใครจ้างโรงงานผลิตครีมสร้างแบรนด์ให้ถูกกฎหมาย: โรงงานต้องมีอะไรตามประกาศ อย. ตรวจ GMP อย่างไร เลขจดแจ้งอยู่ในชื่อใคร ย้ายโรงงานได้ไหม และสัญญาควรมีอะไรอ่าน 11 นาที · อัปเดต 27 ต.ค. 2569ผู้นำเข้าเอกสารนำเข้าเครื่องสำอาง เช็กลิสต์ก่อนยื่นเช็กลิสต์เอกสารนำเข้าเครื่องสำอาง แยกฝั่งผู้นำเข้า ผู้ผลิตต่างประเทศ และเอกสารที่ต้องเก็บ ครอบคลุม Letter of Authorization, CFS, GMP และ COAอ่าน 10 นาที · อัปเดต 9 พ.ย. 2569