เจ้าของแบรนด์
รับจด อย ทุกประเภทสินค้า: ผู้รับจดทำอะไรแทนได้ และอะไร ยังเป็นหน้าที่ ของเจ้าของ
อ่าน 14 นาที · อัปเดต 19 พ.ย. 2569
ในบทความนี้ รับจด อย คืออะไร และครอบคลุม สินค้าประเภท ไหนบ้าง จด อย แต่ละประเภทสินค้า ได้เอกสารอะไร เลข อย เป็นชื่อใคร: ผู้รับอนุญาต ผู้จดแจ้ง และเหตุที่ผู้รับ จดไม่ใช่ เจ้าของเลข จ้างจด อย: ผู้รับจดทำอะไร แทนเจ้าของ สินค้าได้บ้าง หนังสือมอบอำนาจ อย และสิทธิ์เข้าระบบ e-Submissionสิ่งที่ยังเป็นหน้าที่ ของเจ้าของสินค้า แม้จ้างคนจดแล้ว คำถาม ที่ควรถามก่อน จ้างผู้รับจด อย สัญญาณ ที่ควรระวัง เมื่อเลือก ผู้รับจด จุดพลาดเฉพาะประเภท: แบรนด์นำเข้า โรงงานรับจ้างผลิต และการจัดประเภทสินค้า เอกสาร ที่เจ้าของ สินค้าควรเตรียมเอง และสิ่งที่ควรได้ คืนเมื่องานจบ คำถามที่พบบ่อย
รับจด อย คืออะไร และครอบคลุม สินค้าประเภท ไหนบ้าง รับจด อย คือบริการ ของที่ปรึกษา หรือบริษัท ที่ช่วยเตรียม เอกสาร และยื่นคำขอ ต่อสำนักงาน คณะกรรมการ อาหาร และยา (อย.) แทนเจ้าของสินค้า คำว่า "จด อย" ในภาษา พูดรวมงานหลาย แบบไว้ในคำเดียว ตั้งแต่การขออนุญาต สถานที่ผลิตหรือ สถานที่นำเข้า การขอเลขสารบบอาหาร การจดแจ้งเครื่องสำอาง การขึ้นทะเบียน หรือจดแจ้งผลิตภัณฑ์ สมุนไพร ไปจนถึงงานเครื่องมือแพทย์ และวัตถุอันตราย ที่ใช้ในบ้านเรือน แต่ละประเภท อยู่ใต้กฎหมาย คนละฉบับ เอกสาร ที่ได้ก็เรียก ชื่อต่างกัน
สิ่งที่ทุกประเภทมีเหมือนกัน คือ ใบอนุญาต หรือใบรับ จดแจ้งออกใน ชื่อของผู้ประกอบ การที่เป็นผู้ยื่นคำขอ ไม่ได้ออกในชื่อ ของคนที่ทำเอกสารให้ ผู้รับจดจึงช่วยงานได้มาก แต่หน้าที่ ตามกฎหมาย ยังอยู่กับผู้ที่มีชื่อ ในเอกสาร อนุญาต
บทความ นี้เป็นภาพรวม ทุกประเภทสินค้า ถ้าสินค้าเป็นเครื่องสำอาง อ่านรายละเอียดเฉพาะได้ที่ จ้างรับจด อย. เครื่องสำอาง ถ้าต้องการ รู้ลำดับ ขั้นการยื่นทั่วไป ดูที่ ขั้นตอนการยื่นขออนุญาต อย. และถ้ายังไม่แน่ใจว่า อย. ดูแลสินค้าอะไรบ้าง เริ่มที่ อย. คืออะไร
ก่อนเลือกผู้รับจด ควรตอบให้ได้สามข้อ คือ สินค้าของเรา เป็นประเภทไหน เลขที่ได้จะอยู่ในชื่อใคร และผู้รับจดทำ อะไรแทนเรา ได้บ้าง หัวข้อต่อจากนี้ตอบทีละข้อ
จด อย แต่ละประเภทสินค้า ได้เอกสารอะไร "จด อย" ของแต่ละ ประเภท สินค้ามีสองชั้น ที่ต้องแยกให้ออก ชั้นแรกคือผู้ประกอบ การและสถานที่ ชั้นที่สองคือตัวผลิตภัณฑ์
อาหาร พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 มาตรา 14 บัญญัติว่า "ห้ามมิให้ผู้ใด ตั้งโรงงาน ผลิตอาหาร เพื่อจำหน่าย เว้นแต่ได้รับใบ อนุญาต จากผู้อนุญาต" และมาตรา 15 ใช้หลักเดียวกัน กับการนำ เข้าอาหาร เพื่อจำหน่าย เมื่อมีสถาน ที่แล้วจึงขอเลข สารบบ อาหาร ของแต่ละ ผลิตภัณฑ์ ถ้าเป็นอาหารควบคุมเฉพาะ มาตรา 31 ให้ผู้รับอนุญาตตามมาตรา 14 หรือ 15 นำอาหาร นั้นมาขอขึ้นทะเบียน ตำรับก่อนผลิต หรือนำเข้า คู่มือการขออนุญาต ผลิตภัณฑ์ อาหารของ อย. อธิบายว่าเลขสารบบอาหาร 13 หลักแสดง ถึงสถาน ที่ผลิตหรือสถาน ที่นำเข้า หน่วยงานที่เป็นผู้อนุญาต และลำดับที่ของอาหาร อ่านเรื่องสถานที่ต่อได้ที่ ใบอนุญาตผลิตอาหาร
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ผลิตภัณฑ์ เสริมอาหาร เป็นอาหาร ตามประกาศ กระทรวง สาธารณสุข (ฉบับที่ 293) พ.ศ. 2548 จึงเดินตามระบบอาหาร คู่มือการขออนุญาต ผลิตภัณฑ์ เสริมอาหาร (ฉบับปรับปรุง 2569) ระบุว่าให้ยื่นคำขอ ตรวจประเมิน สถานที่ผลิตอาหาร ให้แล้วเสร็จก่อน จากนั้นจึงยื่นขอ ใบอนุญาต ผลิตอาหาร หรือใบสำคัญ สถานที่ผลิตอาหาร ที่ไม่เข้าข่ายโรงงาน แล้วจึงยื่นขอเลข สารบบ ผ่านระบบ อิเล็กทรอนิกส์ วิธีอ่านเลขดูได้ที่ เลข อย. 13 หลักของอาหารเสริม
เครื่องสำอาง พระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2558 มาตรา 14 ให้ผู้ที่จะผลิตเพื่อขาย นำเข้าเพื่อขาย หรือรับจ้าง ผลิตเครื่อง สำอาง "ต้องจดแจ้งราย ละเอียด ของเครื่อง สำอาง ต่อผู้รับจดแจ้ง" และผลิตหรือนำ เข้าได้เมื่อได้ ใบรับจดแจ้งแล้ว ขั้นตอนอยู่ใน วิธีจดแจ้งเครื่องสำอาง
ผลิตภัณฑ์สมุนไพร พระราชบัญญัติ ผลิตภัณฑ์ สมุนไพร พ.ศ. 2562 แยกเป็นสามระดับ คือ ใบอนุญาตผลิต นำเข้า หรือขาย (มาตรา 17) การขึ้นทะเบียนตำรับ (มาตรา 34) และการแจ้งราย ละเอียด หรือจดแจ้ง (มาตรา 45) ผลิตภัณฑ์ จะเข้าระดับ ไหนขึ้นกับประกาศ ของรัฐมนตรี รายละเอียดอยู่ใน การจดแจ้งผลิตภัณฑ์สมุนไพร
เครื่องมือแพทย์ พระราชบัญญัติ เครื่อง มือแพทย์ พ.ศ. 2551 (แก้ไขโดยฉบับที่ 2 พ.ศ. 2562) มาตรา 15 ให้ผู้ที่จะผลิตหรือนำเข้า "ต้องจดทะเบียน สถานประกอบ การต่อผู้อนุญาต" ก่อน แล้วตัวผลิตภัณฑ์ จะต้องขออนุญาต (มาตรา 17) หรือแจ้งรายการ ละเอียด หรือจดแจ้ง (มาตรา 19) ตามกลุ่มที่ประกาศกำหนด ดูว่าสินค้า เป็นเครื่อง มือแพทย์ หรือไม่ได้ที่ เครื่องมือแพทย์คืออะไร
วัตถุอันตราย ที่ใช้ในบ้านเรือน พระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. 2535 มาตรา 18 แบ่งวัตถุอันตรายเป็นสี่ชนิด ชนิดที่ 2 ต้องแจ้งให้พนักงาน เจ้าหน้าที่ ทราบก่อน (มาตรา 22) ชนิดที่ 3 ต้องได้รับอนุญาต (มาตรา 23) และวัตถุอันตรายชนิดที่ 2 หรือ 3 ที่อยู่นอกรายชื่อ ตามประกาศ ในมาตรา 36 ต้องขอขึ้นทะเบียนก่อน ส่วนคำถาม ว่าสินค้า อยู่ในความ รับผิดชอบของ อย. หรือไม่ แนวทาง การวินิจฉัย ผลิตภัณฑ์ วัตถุอันตรายของ อย. ระบุว่าบางกรณี "อาจต้องพิจารณา รายละเอียด เพิ่มเติม โดยยื่นคำขอ วินิจฉัย ผลิตภัณฑ์ ผ่านระบบ E-Submission" อ่านต่อที่ วัตถุอันตรายในบ้านเรือน
จด อย แต่ละประเภท: เอกสารที่ได้ และชื่อที่อยู่ในเอกสาร ทุกประเภท ออกในชื่อผู้ประกอบ การที่ยื่น ไม่ได้ออกในชื่อ ผู้ที่ทำเอกสารให้ ประเภทสินค้า ชั้นผู้ประกอบการและสถานที่ ชั้นผลิตภัณฑ์ ชื่อในเอกสาร
อาหาร ใบอนุญาตผลิตอาหาร (มาตรา 14) หรือนำเข้าอาหาร (มาตรา 15)เลขสารบบอาหาร 13 หลัก · ขึ้นทะเบียน ตำรับสำหรับ อาหาร ควบคุม เฉพาะ (มาตรา 31)ผู้รับอนุญาต
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ตรวจประเมินสถานที่ แล้วขอใบอนุญาต ผลิตหรือนำเข้า อาหาร เลขสารบบอาหาร 13 หลัก ผู้รับอนุญาต
เครื่องสำอาง สถานที่ผลิตหรือ นำเข้าตามหลัก เกณฑ์ที่ประกาศ ใบรับจดแจ้ง (มาตรา 14)ผู้จดแจ้ง
ผลิตภัณฑ์สมุนไพร ใบอนุญาตผลิต นำเข้า หรือขาย (มาตรา 17)ขึ้นทะเบียนตำรับ (มาตรา 34) · แจ้งรายละเอียดหรือจดแจ้ง (มาตรา 45)ผู้รับอนุญาต · ผู้ยื่นที่มีคุณสมบัติตามมาตรา 19
เครื่องมือแพทย์ จดทะเบียน สถานประกอบการ (มาตรา 15)ใบอนุญาต (มาตรา 17) · แจ้งรายการ ละเอียด หรือจดแจ้ง (มาตรา 19)ผู้จดทะเบียน สถานประกอบการ · ผู้รับอนุญาต · ผู้แจ้งรายการละเอียด · ผู้จดแจ้ง
วัตถุอันตรายที่ อย. ดูแล ชนิดที่ 2 แจ้งก่อน (มาตรา 22) · ชนิดที่ 3 ขออนุญาต (มาตรา 23)ขึ้นทะเบียน เมื่ออยู่นอกราย ชื่อตามประกาศ (มาตรา 36)ผู้แจ้ง · ผู้รับอนุญาต
ที่มา: พ.ร.บ.อาหาร พ.ศ. 2522 · พ.ร.บ.เครื่องสำอาง พ.ศ. 2558 · พ.ร.บ.ผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ. 2562 · พ.ร.บ.เครื่องมือแพทย์ พ.ศ. 2551 (ฉบับข้อความรวม) · พ.ร.บ.วัตถุอันตราย พ.ศ. 2535 (ฉบับรวบรวมการแก้ไข) · คู่มือการขออนุญาต ผลิตภัณฑ์ เสริมอาหาร (2569)
เลข อย เป็นชื่อใคร: ผู้รับอนุญาต ผู้จดแจ้ง และเหตุที่ผู้รับ จดไม่ใช่ เจ้าของเลข คำถามว่าเลข อย เป็นชื่อใคร ตอบได้จากนิยาม ในกฎหมาย แต่ละฉบับ ซึ่งผูกเลขหรือ ใบอนุญาต ไว้กับผู้ได้รับเอกสารนั้น
พระราชบัญญัติอาหาร มาตรา 4 นิยาม "ผู้รับอนุญาต" ว่า "ผู้ได้รับใบอนุญาต ตามพระราชบัญญัตินี้" และถ้านิติบุคคล เป็นผู้รับใบอนุญาต ให้รวมถึงผู้ที่นิติบุคคล แต่งตั้งให้เป็น ผู้ดำเนิน กิจการ พระราชบัญญัติเครื่องสำอาง มาตรา 4 นิยาม "ผู้จดแจ้ง" ว่า "ผู้ได้รับใบรับ จดแจ้งการผลิต เพื่อขาย การนำเข้าเพื่อขาย หรือการรับจ้าง ผลิตเครื่อง สำอาง" พระราชบัญญัติ ผลิตภัณฑ์ สมุนไพร มาตรา 4 นิยาม "ผู้รับอนุญาต" ว่าผู้ได้รับใบอนุญาต และในกรณีนิติบุคคล ให้รวมถึงผู้แทน นิติบุคคล หรือผู้มีอำนาจ ทำการแทน พระราชบัญญัติ เครื่อง มือแพทย์ มาตรา 4 นิยามผู้รับอนุญาต ผู้แจ้งรายการละเอียด ผู้จดแจ้ง และผู้จดทะเบียน สถานประกอบการ ว่าเป็นผู้ได้รับ เอกสาร แต่ละชนิด มีจุดที่คนสับสนบ่อย คือคำว่า "ผู้รับจดแจ้ง" ในพระราชบัญญัติ เครื่อง สำอาง มาตรา 4 หมายถึง "เลขาธิการ คณะกรรมการ อาหาร และยาหรือผู้ซึ่ง เลขาธิการ คณะกรรมการ อาหาร และยามอบหมาย" คือฝั่งรัฐ ไม่ใช่บริษัทที่รับทำเอกสาร คำว่า "ผู้รับจด" ที่ใช้กันในตลาด จึงเป็นภาษาพูด ไม่ใช่ฐานะตามกฎหมาย
เลขยังผูกกับสถานที่ด้วย พระราชบัญญัติอาหาร มาตรา 20 ห้ามผู้รับอนุญาต "ผลิต นำเข้า หรือเก็บอาหาร นอกสถาน ที่ที่ระบุไว้ในใบ อนุญาต" ส่วนเครื่องมือแพทย์ มาตรา 16 (1) กำหนด ว่าผู้ขอจดทะเบียน สถานประกอบ การต้อง "เป็นเจ้าของ กิจการ ที่ประสงค์ จะขอรับ ใบจดทะเบียน สถานประกอบการ"
ด้วยเหตุนี้ ผู้รับจดที่ทำหน้าที่ เตรียม และยื่นเอกสารให้ จึงไม่ใช่เจ้าของเลข ยกเว้น กรณีที่ผู้รับจดเป็น ผู้ประกอบ การจริงของสินค้า นั้นเอง เช่น เป็นผู้นำเข้าที่ มีสถาน ที่นำเข้า หรือเป็นโรงงานที่ผลิตให้ กรณีนั้นเลขจะอยู่ในชื่อเขา ไม่ใช่ชื่อเจ้าของแบรนด์ ในทางปฏิบัติ จึงควรถามให้ ชัดตั้งแต่ ก่อนเซ็นสัญญา ว่าใบอนุญาต และใบรับ จดแจ้งจะออก ในชื่อนิติบุคคลใด และตรวจ ชื่อนั้นในเอกสาร จริงเมื่อได้รับ
จ้างจด อย: ผู้รับจดทำอะไร แทนเจ้าของ สินค้าได้บ้าง เมื่อจ้างจด อย สิ่งที่ผู้รับจดทำ แทนได้คืองาน ด้านเอกสาร และการติดต่อ ภายใต้ฐานะ ผู้รับมอบอำนาจ ของผู้ประกอบการ กฎหมายเปิดช่องนี้ไว้ชัดเจน ตัวอย่างเช่น บัญชีเอกสาร แนบท้ายประกาศ กระทรวง สาธารณสุข เรื่องการจดแจ้ง เครื่อง สำอาง พ.ศ. 2561 ระบุเอกสาร "หนังสือมอบอำนาจ (กรณีมอบอำนาจ ให้ผู้อื่นยื่นคำขอ แทน)" ไว้ทั้งกรณีบุคคล ธรรมดา และนิติบุคคล
งานที่ผู้รับจดมักรับทำ แบ่งได้ดังนี้
จัดประเภทสินค้า ดูว่าสินค้าเป็นอาหาร ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เครื่องสำอาง ผลิตภัณฑ์สมุนไพร เครื่องมือแพทย์ หรือวัตถุอันตราย และอยู่ในกลุ่มย่อยใด ตรวจข้อมูลก่อนยื่น ตรวจสูตร ชื่อผลิตภัณฑ์ ฉลาก และเอกสารจากผู้ผลิต ว่าเข้ากับเกณฑ์ ของประเภท นั้นหรือไม่ เตรียมแฟ้มเอกสาร แปลงไฟล์ เรียงเอกสาร ตามรายการ ที่คู่มือกำหนด และทำคำแปลที่จำเป็น ยื่นคำขอผ่านระบบ กรอกข้อมูลในระบบ e-Submission ด้วยบัญชีของผู้รับมอบอำนาจ ตามสิทธิ์ที่ผู้ประกอบ การมอบไว้ ติดตามและตอบคำถาม ติดตามสถานะคำขอ รวบรวม ข้อมูลจากเจ้าของ สินค้าเพื่อตอบ เมื่อเจ้าหน้าที่ ขอข้อมูลเพิ่ม งานหลังได้เลข แก้ไขรายการ ต่ออายุ และจัดทำทะเบียน สรุปเลขและวัน สิ้นอายุของแต่ละ รายการ สังเกต ว่าทุกข้อเป็นงาน ที่ใช้ข้อมูล จากเจ้าของสินค้า ผู้รับจดไม่ได้สร้าง ข้อเท็จจริงเองได้ ถ้าเจ้าหน้าที่ถามเรื่องสูตร แหล่งวัตถุดิบ หรือกระบวนการผลิต คำตอบต้องมา จากเจ้าของ หรือผู้ผลิต ผู้รับจดทำหน้าที่ เรียบเรียง และส่งต่อ ในทางปฏิบัติ จึงควรกำหนด ในสัญญา ว่าใครเป็นผู้ประสาน งานฝั่งเจ้าของสินค้า
หนังสือมอบอำนาจ อย และสิทธิ์เข้าระบบ e-Submissionหนังสือมอบอำนาจ อย คือเอกสาร ที่ทำให้ ผู้รับจดยื่นเรื่อง แทนผู้ประกอบ การได้ ปัจจุบัน งานส่วนใหญ่ยื่น ผ่านระบบ อิเล็กทรอนิกส์ หนังสือ มอบอำนาจ จึงผูกกับการเปิด สิทธิ์ในระบบด้วย
บัญชีผู้ใช้กับสิทธิ์ เป็นคนละ เรื่องกัน ประกาศ สำนักงาน คณะกรรมการ อาหาร และยา เรื่องการยื่นคำขอ เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ สุขภาพ ด้วยวิธีการทาง อิเล็กทรอนิกส์ ใช้กับอาหาร ยา เครื่องสำอาง วัตถุอันตราย เครื่องมือแพทย์ และผลิตภัณฑ์สุขภาพอื่น และให้ใช้บัญชีผู้ใช้ระบบ OpenID แทนการลงลายมือ ชื่อในกระดาษ คู่มือผู้ประกอบการระบบ eSubmission เครื่องสำอางแยกบัญชี OpenID ออกจากสิทธิ์ตาม การมอบอำนาจ แปลว่าการ มีบัญชีอย่าง เดียวยังยื่นแทน ใครไม่ได้
คู่มือการขออนุญาต ผลิตภัณฑ์ เสริมอาหาร อธิบาย เหตุผลไว้ว่า เพื่อยืนยันว่าผู้ใช้งานระบบ "เป็นผู้มีอำนาจ ตามใบอนุญาตจริง หรือได้รับมอบ อำนาจ ให้ดำเนิน การแทน" ผู้ประสงค์ เข้าใช้งานต้อง ยื่นเอกสาร ขอเปิดสิทธิ์กับ เจ้าหน้าที่ ผู้ดูแลระบบ และใช้ได้ตามสิทธิ์ที่แจ้งไว้ คู่มือการขออนุญาต ผลิตภัณฑ์ อาหาร ตอบคำถาม กรณีเข้าระบบด้วย Open ID แล้วระบบ แจ้งว่าไม่มีข้อมูล การมอบอำนาจว่า "ต้องยื่นหนังสือ มอบอำนาจ พร้อมหลักฐาน ที่สำนักงาน คณะกรรมการ อาหาร และยา เพื่อขอสิทธิ์เข้าใช้ระบบ e-Submission อาหารก่อน"
ในหนังสือมอบอำนาจมีอะไร แบบหนังสือมอบอำนาจ F-CH2-13 ของงานเครื่อง สำอาง ใช้มอบอำนาจ ให้ผู้อื่นยื่นคำขอ เกี่ยวกับการผลิต หรือนำเข้า แก้ไขหรือตัดทอนเอกสาร และรับทราบ คำสั่งของทาง ราชการ มีช่องผู้มอบอำนาจ ผู้รับมอบอำนาจ พยาน และช่วงวันที่มอบอำนาจ งานอาหาร มีเอกสาร อีกชนิดหนึ่งคือ หนังสือ มอบอำนาจ แต่งตั้งผู้ดำเนิน กิจการ ซึ่งประกาศ เรื่องการต่ออายุ ใบอนุญาต ผลิตอาหาร และใบอนุญาต นำเข้าอาหาร ระบุเป็นเอกสาร ที่ต้องยื่น
ในทางปฏิบัติ ก่อนลงนามควร อ่านให้ชัดว่ามอบ เรื่องอะไร ให้ใคร ช่วงวันไหน ในทางปฏิบัติ ควรแยกให้ชัด ระหว่าง หนังสือ มอบอำนาจ ให้ยื่นคำขอ กับหนังสือ แต่งตั้งผู้ดำเนิน กิจการ เพราะ นิยามผู้รับอนุญาต ในพระราชบัญญัติ อาหาร รวมถึงผู้ที่นิติบุคคล แต่งตั้งให้เป็น ผู้ดำเนิน กิจการ และเมื่อเลิกจ้าง ควรยกเลิก การมอบอำนาจ และขอปิดสิทธิ์ ของผู้รับจดเดิม ในระบบ
สิ่งที่ยังเป็นหน้าที่ ของเจ้าของสินค้า แม้จ้างคนจดแล้ว การจ้างผู้รับจด ไม่ได้โอนหน้าที่ ตามกฎหมาย ไปด้วย หน้าที่ส่วนใหญ่ ผูกกับผู้รับอนุญาต หรือผู้จดแจ้ง และผูกกับสถาน ที่ที่ระบุไว้ในเอกสาร ตัวอย่าง จากกฎหมาย แต่ละฉบับ
เครื่องสำอาง พระราชบัญญัติเครื่องสำอาง มาตรา 14 วรรคสาม ให้ผู้จดแจ้งต้อง ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการผลิต นำเข้า หรือรับจ้างผลิต ที่ประกาศตามมาตรา 6 (5) ถึง (8) ซึ่งครอบคลุม ลักษณะ สถานที่ผลิตและ สถานที่นำเข้า การรับแจ้งและ รายงาน อาการ อันไม่พึงประสงค์ และการจัดเก็บ ข้อมูลเกี่ยว กับเครื่อง สำอาง ไว้เพื่อการตรวจสอบ อาหาร พระราชบัญญัติอาหาร มาตรา 20 ห้ามผลิต นำเข้า หรือเก็บอาหาร นอกสถาน ที่ที่ระบุในใบอนุญาต และมาตรา 23 ให้ผู้รับอนุญาต แสดงใบอนุญาต ไว้ในที่เปิดเผย ณ สถานที่ที่ระบุไว้ เครื่องมือแพทย์ มาตรา 19 วรรคสาม ให้ผู้แจ้งรายการ ละเอียด หรือผู้จดแจ้งต้อง ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข ในการผลิตหรือ นำเข้าที่รัฐมนตรี ประกาศ กำหนด ผลิตภัณฑ์สมุนไพร มาตรา 34 และมาตรา 45 กำหนด ให้ผู้ขอขึ้นทะเบียนตำรับ ผู้ขอแจ้งรายละเอียด หรือผู้ขอจดแจ้ง ต้องมีคุณสมบัติตามมาตรา 19 และถ้าเป็นนิติบุคคล ผู้แทนนิติบุคคล ต้องมีคุณสมบัติด้วย นอกจาก นี้ยังมีเรื่อง ที่อยู่กับธุรกิจ ของเจ้าของสินค้า ได้แก่ ฉลากที่พิมพ์ใช้จริง ข้อความโฆษณาที่ทีมขายใช้ และเรื่อง ร้องเรียน จากลูกค้า ผู้รับจดอาจตรวจทานให้ได้ แต่ไม่ได้รับผิดชอบแทน
ในทางปฏิบัติ ควรมีคนใน บริษัทที่รู้ว่าเลข แต่ละเลขผูกกับ สถานที่ใดและ สิ้นอายุเมื่อไร ไม่ฝากความ รู้นี้ไว้กับผู้รับจด ฝ่ายเดียว
ผู้รับจดทำแทนได้ กับ สิ่งที่ยังอยู่กับเจ้าของสินค้า ✘ ยังเป็นหน้าที่ ของผู้มีชื่อในเอกสาร
เป็นผู้รับอนุญาตหรือผู้จดแจ้ง และมีคุณสมบัติตามกฎหมาย ดูแลสถานที่ผลิต นำเข้า หรือเก็บ ให้ตรงตามเกณฑ์ ผลิตหรือนำเข้า ให้ตรงกับที่ยื่นไว้ ความถูกต้องของ สูตรและข้อมูล ที่ให้ไป ฉลากและโฆษณาที่ใช้จริง เรื่องร้องเรียน อาการไม่พึงประสงค์ และการเก็บข้อมูล ไว้ให้ตรวจ ✔ ผู้รับจดทำแทน ได้ตามที่มอบอำนาจ
จัดประเภท สินค้าและวางแผน การยื่น ตรวจสูตร ชื่อ ฉลาก และเอกสารก่อนยื่น ยื่นคำขอในระบบ e-Submission ตามสิทธิ์ที่มอบ ประสาน งานตอบเมื่อเจ้า หน้าที่ขอข้อมูลเพิ่ม แก้ไขรายการ ต่ออายุ และทำทะเบียนวันสิ้นอายุ หน้าที่ฝั่งซ้ายมาจาก พ.ร.บ.เครื่องสำอาง มาตรา 14 วรรคสาม และมาตรา 6 (5)–(8) · พ.ร.บ.อาหาร มาตรา 20 และ 23 · พ.ร.บ.เครื่องมือแพทย์ มาตรา 19 วรรคสาม · พ.ร.บ.ผลิตภัณฑ์สมุนไพร มาตรา 34 และ 45 ฝั่งขวาเป็นแนว ปฏิบัติของงานรับจด
คำถาม ที่ควรถามก่อน จ้างผู้รับจด อย คำถาม ต่อไปนี้ช่วยให้ ทั้งสองฝ่ายเขียน ขอบเขต งานได้ตรงกัน ตั้งแต่แรก
เลขหรือใบอนุญาต จะออกในชื่อใคร ควรได้คำตอบ เป็นชื่อนิติบุคคล ที่ชัดเจน ถ้าคำตอบคือชื่อ ผู้รับจดหรือบริษัท ในเครือ ต้องถามต่อว่าเพราะอะไร และเจ้าของ แบรนด์ จะมีสิทธิอะไร เหนือเลขนั้น ใครถือบัญชีเข้าระบบ ผู้ประกอบการควรมีบัญชี OpenID ของตนเอง ส่วนผู้รับจดใช้ บัญชีของผู้รับจด ตามสิทธิ์ที่มอบไว้ ไม่ควรให้ใคร ถือรหัสผ่านแทนกัน ขอบเขต งานในแต่ละ ประเภทสินค้า รวมการตรวจสถานที่ การขอใบอนุญาตสถานที่ การขอเลขผลิตภัณฑ์ การตรวจฉลาก หรือเฉพาะการกรอกและยื่น ถ้าเจ้าหน้าที่ ขอข้อมูล เพิ่มหรือไม่รับคำขอ แผนต่อไปคืออะไร ผู้รับจดช่วยแก้ไข และยื่นใหม่ใน ขอบเขต เดิมหรือไม่ แฟ้มเอกสารอยู่ที่ใคร ไฟล์ที่ยื่น ใบอนุญาต ใบรับจดแจ้ง และหนังสือโต้ตอบ ควรส่งสำเนา ให้เจ้าของ ทุกครั้ง ถ้าเปลี่ยนผู้รับจด มีขั้นตอนส่งมอบไฟล์ ยกเลิกการมอบอำนาจ และปิดสิทธิ์ในระบบอย่างไร การโอนหรือเปลี่ยนผู้ถือสิทธิ ถ้าวันหนึ่งต้อง ย้ายเลขหรือใบ อนุญาต มาอยู่ในชื่อเจ้าของ แบรนด์ ต้องทำอย่างไร กฎหมาย บางฉบับมีขั้นตอน โอนใบอนุญาต เช่น พระราชบัญญัติ ผลิตภัณฑ์ สมุนไพร มาตรา 68 ให้ผู้รับอนุญาต ที่จะโอนใบอนุญาต ยื่นคำขอ ต่อผู้อนุญาต และการโอนมี ผลเมื่อได้รับอนุญาต งานหลังได้เลข การแจ้งเตือนวันสิ้นอายุ การแก้ไข รายการ เมื่อเปลี่ยน สูตรหรือฉลาก อยู่ในขอบเขตหรือไม่ ถามให้ครบก่อนจ้างผู้รับจด อย ✓ เลขหรือใบอนุญาต ออกในชื่อนิติบุคคลใด
✓ ใครถือบัญชี OpenID และสิทธิ์ในระบบ ผู้ประกอบ การมีบัญชีของ ตนเอง ผู้รับจดใช้สิทธิ์ตามที่มอบ
✓ ขอบเขต งานแยกตามประเภทสินค้า สถานที่ ผลิตภัณฑ์ ฉลาก หรือเฉพาะการยื่น
✓ แผนเมื่อเจ้าหน้าที่ ขอข้อมูล เพิ่มหรือไม่รับคำขอ
✓ ใครเก็บแฟ้มเอกสาร และส่งสำเนา ให้เจ้าของ เมื่อไร
✓ ขั้นตอนเมื่อเปลี่ยนผู้รับจด ส่งมอบไฟล์ ยกเลิกการมอบอำนาจ ปิดสิทธิ์
✓ ถ้าต้องโอนหรือ เปลี่ยน ผู้ถือสิทธิ ทำได้อย่างไรในประเภทนี้
✓ งานหลังได้เลข อยู่ในขอบเขต หรือไม่ แจ้งเตือนวันสิ้นอายุ แก้ไขรายการ
ที่มา: สรุปจากบทบาทผู้รับอนุญาต ผู้จดแจ้ง และผู้รับมอบอำนาจ ในกฎหมาย และคู่มือของ อย.
สัญญาณ ที่ควรระวัง เมื่อเลือก ผู้รับจด ผู้รับจดส่วนใหญ่ ทำงาน ตรงไปตรงมา แต่มีบางลักษณะ ที่เจ้าของ สินค้าควรหยุด ถามให้ชัดก่อน ตัดสินใจ
สัญญาว่าได้เลขแน่นอน การพิจารณา เป็นอำนาจ ของผู้อนุญาต ตามกฎหมาย ผู้รับจดเตรียม เอกสาร ให้ครบได้ แต่ไม่มีใครรับ ประกัน ผลแทนเจ้าหน้าที่ได้ อ้างว่าเลข อย. แปลว่าสินค้า มีสรรพคุณ หรือมีคุณภาพดี เลขแสดง ว่าผลิตภัณฑ์ ผ่านขั้นตอนอนุญาต หรือจดแจ้งตาม ประเภทนั้น ไม่ได้เป็นข้อความ รับประกัน สรรพคุณ และไม่ควรนำ ไปใช้สื่อแบบนั้น ในโฆษณา เสนอให้สินค้า ไปอยู่ใต้ใบอนุญาต หรือสถาน ที่ของผู้รับจด โดยไม่อธิบายผล ทำได้เมื่อผู้นั้น เป็นผู้ผลิตหรือ ผู้นำเข้าจริง แต่เลขจะอยู่ในชื่อเขา เจ้าของ แบรนด์ ควรรู้ข้อนี้ตั้งแต่ต้น และควรมีสัญญา ว่าด้วยสิทธิใน ชื่อการค้า สูตร และการเลิกสัญญา ขอรหัสผ่านบัญชี OpenID ของผู้ประกอบการ แทนที่จะขอให้ มอบอำนาจ ตามแบบ ระบบออกแบบ ให้แต่ละ คนใช้บัญชีของ ตนเอง ไม่ส่งสำเนา เอกสาร ที่ยื่นให้เจ้าของ ไม่ถามข้อมูล สูตรหรือผู้ผลิตเลย ทั้งที่ประเภท สินค้านั้นต้องใช้ ข้อมูลเหล่า นี้ในการยื่น ข้อสังเกต เหล่านี้ไม่ได้แปล ว่าผู้รับจดราย นั้นทำงานไม่ดี แต่เป็นจุดที่ควร ขอคำอธิบาย เป็นลายลักษณ์ อักษรก่อนเริ่มงาน
จุดพลาดเฉพาะประเภท: แบรนด์นำเข้า โรงงานรับจ้างผลิต และการจัดประเภทสินค้า แบรนด์ต่างประเทศ: ผู้นำเข้าคือผู้ถือสิทธิในไทย เจ้าของ แบรนด์ ที่อยู่ต่างประเทศ ยื่นเองไม่ได้ใน หลายประเภท เช่น เครื่องสำอาง ประกาศ กระทรวง สาธารณสุข เรื่องการจดแจ้ง พ.ศ. 2561 ข้อ 2 กำหนด ให้ผู้ยื่นที่เป็นบุคคล ธรรมดา ต้องมีสัญชาติ ไทยอายุไม่ต่ำ กว่ายี่สิบปีบริบูรณ์ หรือถ้าเป็นนิติบุคคล ต้องจดทะเบียน ในประเทศไทย ผู้นำเข้าในไทย จึงเป็นผู้มีชื่อใน ใบรับจดแจ้ง และต้องแสดง หนังสือ แต่งตั้งจากเจ้าของสิทธิ แนวทางของ อย. เรื่อง Authorization Letter ระบุว่าผู้ออกหนังสือ ได้แก่ผู้ผลิต เจ้าของผลิตภัณฑ์ หรือตัวแทน ต่างประเทศ ที่มีสิทธิมอบอำนาจช่วง เรื่องนี้อธิบายละเอียดใน ตัวแทนนำเข้า ผู้ถือใบอนุญาต แทนแบรนด์ ต่างชาติ และ หนังสือแต่งตั้งตัวแทน
ในทางปฏิบัติ ถ้าผู้รับจดเสนอ เป็นผู้นำเข้าให้ด้วย ควรแยกให้ชัดว่ากำลังจ้าง "คนทำเอกสาร" หรือกำลังแต่งตั้ง "ผู้นำเข้าที่ถือสิทธิ" เพราะ สองบทบาท นี้มีหน้า ที่และผลเมื่อเลิก สัญญาต่างกันมาก
โรงงานรับจ้างผลิต: ใครเป็นผู้จดแจ้ง พระราชบัญญัติเครื่องสำอาง มาตรา 14 รวม "รับจ้างผลิต" ไว้ในกลุ่มผู้ที่ต้องจดแจ้ง เมื่อจ้างโรงงาน ผลิตครีมหรือสินค้าอื่น โรงงาน จึงมักเป็นผู้ยื่น จดแจ้งในฐานะ ผู้รับจ้างผลิต และชื่อเจ้าของ แบรนด์ ปรากฏ ในฐานะ ผู้ว่าจ้างผลิต อ่านต่อที่ จ้างโรงงานผลิตครีม เลขจดแจ้งเป็นของใคร สำหรับ อาหาร และผลิตภัณฑ์ เสริมอาหาร เลขสารบบ ผูกกับสถาน ที่ผลิตตามที่คู่มือของ อย. อธิบายไว้ จึงควรถามโรงงาน ให้ชัดว่าเลขจะ อยู่ใต้ใบอนุญาต ของใคร
สมุนไพร อาหารเสริม หรือเครื่องสำอาง สินค้าที่มีสมุนไพร เป็นส่วนผสมไม่ ได้เป็นผลิตภัณฑ์ สมุนไพร เสมอไป พระราชบัญญัติ ผลิตภัณฑ์ สมุนไพร มาตรา 4 ไม่รวมวัตถุที่จัด เป็นอาหาร สำหรับมนุษย์ เครื่องสำอาง หรือเครื่อง มือแพทย์ ไว้ในนิยาม ประเภท จึงขึ้นกับวัตถุประสงค์ รูปแบบ และข้อความที่จะใช้ ถ้าเลือก ผิดตั้งแต่ ต้นต้องเริ่มยื่น ใหม่ในระบบ ของอีกประเภท ในทางปฏิบัติ ควรให้ผู้รับจด สรุปการจัดประเภท เป็นลายลักษณ์ อักษรก่อนเตรียม เอกสาร
เอกสาร ที่เจ้าของ สินค้าควรเตรียมเอง และสิ่งที่ควรได้ คืนเมื่องานจบ เจ้าของ สินค้าควรเก็บ เอกสาร หลักไว้เองชุดหนึ่ง เพราะ ต้องใช้ซ้ำทุกครั้ง ที่ยื่นเรื่อง ใหม่หรือเปลี่ยน ผู้รับจด
เอกสารฝั่งผู้ประกอบการ หนังสือ รับรอง การจดทะเบียน นิติบุคคล ฉบับปัจจุบัน หรือเอกสารทะเบียนพาณิชย์ กรณีบุคคลธรรมดา บัตรประจำ ตัวของกรรมการ ผู้มีอำนาจ ลงนาม และหนังสือ มอบอำนาจ ที่ลงนามแล้ว เอกสาร สิทธิหรือสัญญา เช่าของสำนักงาน สถานที่ผลิต สถานที่นำเข้า และสถานที่เก็บ ตามที่ประเภท สินค้านั้นต้องใช้ ใบอนุญาต หรือผลตรวจ สถานที่ที่มีอยู่แล้ว เอกสารฝั่งผลิตภัณฑ์ สูตรส่วนประกอบ เต็มจากผู้ผลิต พร้อมหน้าที่ของแต่ละสาร ข้อกำหนด ของผลิตภัณฑ์ และผลวิเคราะห์ ที่ประเภท นั้นต้องใช้ แบบฉลาก และชื่อผลิตภัณฑ์ ที่จะใช้จริง สินค้านำเข้า: หนังสือ แต่งตั้งจากเจ้าของสิทธิ และเอกสาร รับรอง จากประเทศ ผู้ผลิตตามที่คู่มือ กำหนด สิ่งที่ควรได้คืนเมื่องานจบ เมื่อได้เลขแล้ว ควรได้รับสำเนา ใบอนุญาต หรือใบรับ จดแจ้งทุกฉบับ ไฟล์คำขอที่ยื่นจริง หนังสือโต้ตอบกับเจ้าหน้าที่ และทะเบียนสรุปเลข วันออก และวันสิ้นอายุ ข้อนี้สำคัญกับงานต่ออายุ เช่น ประกาศ เรื่องการต่ออายุ ใบอนุญาต ผลิตอาหาร ระบุว่า ถ้าใบอนุญาต สิ้นอายุโดยไม่ ได้ยื่นต่อ เลขสารบบ อาหาร ภายใต้ใบอนุญาต นั้นจะสิ้นสภาพ ไปด้วย
ถ้ายังไม่แน่ใจ ว่าสินค้า เป็นประเภทไหน ลองใช้เครื่อง มือจัดประเภท สินค้าก่อนคุยกับ ผู้รับจด
คำถามที่พบบ่อย จ้างคนรับจด อย แล้ว เลข อย. เป็นของใคร เป็นของผู้ที่มีชื่อ ในใบอนุญาต หรือใบรับ จดแจ้ง ตามนิยาม ผู้รับอนุญาต และผู้จดแจ้งใน กฎหมาย แต่ละฉบับ ถ้าผู้รับจดยื่นใน ชื่อบริษัท ของเจ้าของ สินค้าโดยใช้หนังสือ มอบอำนาจ เลขจะเป็นของ เจ้าของสินค้า แต่ถ้ายื่นในชื่อ ผู้รับจดเองใน ฐานะผู้ผลิตหรือ ผู้นำเข้า เลขจะอยู่ในชื่อผู้รับจด
ผู้รับจดยื่นแทน เราได้ด้วยเอกสารอะไร ใช้หนังสือ มอบอำนาจ จากผู้ประกอบการ ร่วมกับการเปิดสิทธิ์ในระบบ e-Submission ของ อย. ตัวอย่างเช่น ประกาศ เรื่องการจดแจ้ง เครื่อง สำอาง ระบุเอกสาร หนังสือมอบอำนาจ กรณีมอบอำนาจ ให้ผู้อื่นยื่นคำขอแทน และคู่มือผลิตภัณฑ์ อาหาร ระบุว่าต้องยื่น หนังสือ มอบอำนาจ พร้อมหลักฐาน เพื่อขอสิทธิ์เข้า ใช้ระบบก่อน
ควรให้ผู้รับจดถือรหัสบัญชี OpenID ของบริษัทเราไหม ไม่ควร ระบบแยกบัญชี ผู้ใช้ออกจากสิทธิ์ ตามการมอบอำนาจ ผู้ประกอบ การควรมีบัญชี ของตนเอง ส่วนผู้รับจดใช้ บัญชีของผู้รับจด ตามสิทธิ์ที่มอบไว้ เมื่อเลิกจ้างก็ ปิดสิทธิ์ได้ตรงตัว
เปลี่ยนผู้รับจดกลางทาง เลขเดิมยังใช้ได้ไหม ถ้าเลขอยู่ในชื่อ เจ้าของสินค้า การเปลี่ยน ผู้รับจดคือการ ยกเลิก การมอบอำนาจ เดิมและมอบอำนาจ ให้รายใหม่ เลขไม่ได้เปลี่ยนตาม แต่ถ้าเลขอยู่ใน ชื่อผู้รับจดหรือ โรงงาน การย้ายมาเป็น ชื่อเจ้าของ แบรนด์ ขึ้นกับประเภท สินค้าและกฎหมาย ของประเภทนั้น ควรตรวจ ขั้นตอนก่อนเลิกสัญญา
ผู้รับจดเสนอ ให้ใช้ใบ อนุญาต ของเขาไปก่อน ควรรับไหม ทำได้เมื่อผู้นั้น เป็นผู้ผลิตหรือ ผู้นำเข้าจริงตาม ใบอนุญาต แต่เลขจะอยู่ใน ชื่อเขาและหน้าที่ ตามกฎหมาย ก็อยู่กับเขา ควรมีสัญญา เรื่องสิทธิในชื่อ การค้า สูตร และการเลิกสัญญา ให้ชัดก่อนเริ่ม
สินค้ามีสมุนไพร ต้องจดเป็นผลิตภัณฑ์ สมุนไพร เสมอไหม ไม่เสมอไป พระราชบัญญัติ ผลิตภัณฑ์ สมุนไพร มาตรา 4 ไม่รวมวัตถุที่จัดเป็นอาหาร เครื่องสำอาง หรือเครื่อง มือแพทย์ ไว้ในนิยาม สินค้าที่มีสมุนไพร จึงอาจเป็นอาหาร ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร หรือเครื่องสำอางก็ได้ ขึ้นกับวัตถุประสงค์ รูปแบบ และข้อความที่ใช้ ควรจัดประเภท ให้ชัดก่อนเตรียม เอกสาร
แหล่งอ้างอิง พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 (มาตรา 4 นิยามผู้รับอนุญาต มาตรา 14 15 20 23 31) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ ประกาศ กระทรวง สาธารณสุข (ฉบับที่ 293) พ.ศ. 2548 เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ คู่มือการขออนุญาต ผลิตภัณฑ์ อาหาร (อย.) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ คู่มือการขออนุญาต ผลิตภัณฑ์ เสริมอาหาร (ฉบับปรับปรุง 2569) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ ประกาศ อย. เรื่อง การต่ออายุใบ อนุญาต ผลิตอาหาร ประจำปี พ.ศ. 2570–2572 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ ประกาศ อย. เรื่อง การต่ออายุใบ อนุญาต นำหรือสั่งอาหาร เข้ามาในราช อาณาจักร ประจำปี พ.ศ. 2570–2572 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ พระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2558 (มาตรา 4 นิยามผู้จดแจ้ง และผู้รับจดแจ้ง มาตรา 6 มาตรา 14) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ ประกาศ กระทรวง สาธารณสุข เรื่อง การจดแจ้ง การออกใบรับจดแจ้ง การต่ออายุ การแก้ไขรายการ และการออกใบ แทนใบรับ จดแจ้งเครื่อง สำอาง (22 สิงหาคม 2561) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ หนังสือมอบอำนาจ F-CH2-13 งานเครื่องสำอาง (ปรับปรุง 1 พฤศจิกายน 2567) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ คู่มือผู้ประกอบการระบบ eSubmission เครื่องสำอาง · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ แนวทางพิจารณา Authorization Letter ประกอบ การจดแจ้งนำ เข้าเครื่อง สำอาง · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ ประกาศ อย. เรื่อง กำหนด หลักเกณฑ์ และวิธีการยื่น คำขอในกระบวนการ พิจารณา อนุญาต และการส่งบัญชี หรือรายงาน เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ สุขภาพ ด้วยวิธีการทาง อิเล็กทรอนิกส์ · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ พระราชบัญญัติ ผลิตภัณฑ์ สมุนไพร พ.ศ. 2562 (มาตรา 4 17 34 45 68) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ พระราชบัญญัติ เครื่อง มือแพทย์ พ.ศ. 2551 ฉบับข้อความ รวมแก้ไข ตามฉบับที่ 2 พ.ศ. 2562 (มาตรา 4 15 16 17 19) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ พระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. 2535 ฉบับรวบรวมการแก้ไข (มาตรา 18 22 23 36) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ แนวทาง การวินิจฉัย ผลิตภัณฑ์ วัตถุอันตราย ที่อยู่ในความ รับผิดชอบของ อย. · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
ข้อมูลในบทความ นี้เพื่อความรู้ ไม่ใช่คำวินิจฉัยของ อย. และไม่ใช่ คำแนะนำ ทางกฎหมาย กฎหมายอาจเปลี่ยนได้ — ตรวจประกาศ ฉบับล่าสุด หรือปรึกษา ผู้เชี่ยวชาญ ก่อนยื่นหรือผลิตจริง พบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งทีมงานเพื่อแก้ไข
บทความที่เกี่ยวข้อง